REPORTAGE

Moordzaak: 'Mijn moeder wilde heel graag dood'

Het is Koningsdag 2014 als Dina Braat aan haar zoon Alex van de V. (42) vraagt om rattengif te halen. Ze wil niet meer. Dat is het eerste moment waarop ze hem actief betrekt bij haar doodswens, zegt Van de V.

De rechtbank in Den Bosch.Beeld anp

Donderdag staat hij in de rechtbank van Den Bosch terecht op verdenking van moord. Maar volgens Alex heeft hij zijn moeder geholpen bij een overlijden op verzoek. Hij had het niet op deze manier moeten doen, beseft hij nu. 'Ik heb van vrijwel alles spijt. Maar niet van dat ze dood is.'

Braat, 66 jaar oud, was halfzijdig verlamd, kon niet meer zelfstandig naar het toilet, volgde sliktherapie en kon nauwelijks lopen. Praten ging moeizaam. Maar ze wilde absoluut niet terug naar de kliniek waaruit ze eerder was ontslagen.

Dus verzorgde Alex haar thuis. In het huis waar ze samenwoonden stond een ziekenhuisbed in de woonkamer. Hij maakte schoon en deed de boodschappen. Zijn hele leven draaide om zijn moeder. Vrienden had hij niet en aan intieme relaties had hij geen behoefte, verklaarde Alex bij de politie. Zelden kwam iemand over de vloer. Moeder en zoon werden steeds meer afhankelijk van elkaar, smolten bijna samen.

Euthanasieverklaring

Na die bewuste Koningsdag gaat het steeds slechter met Braat. Ze is somber, doodop en ligt alleen nog maar op bed. Meermaals zegt ze volgens Alex dat ze niet meer wil leven. Maar een euthanasieverklaring wil ze niet volgens haar zoon, omdat ze bang is dan terug te moeten naar de kliniek.

Het is daarom niet vreemd dat artsen en hulpverleners niet van haar doodswens afweten, zegt advocaat Justus Faber. Dat weet alleen Alex. En zijn zus Anita, die bij de politie heeft verklaard dat haar moeder in het verleden meerdere zelfmoordpogingen heeft ondernomen.

Alex stelt dat zijn moeder hem meermaals heeft gevraagd om haar naar de trein te brengen. Het laatste stukje loopt ze dan zelf wel naar het spoor. Maar van dat voornemen komt niks terecht. Faber schetst een beeld van een man die zichzelf totaal wegcijferde voor zijn moeder. Door bekenden zou hij als 'erg altruïstisch' worden gezien. De psychiater en psycholoog die Alex onderzochten, stellen vast dat hij lijdt aan een 'schizoïde persoonlijkheidsstoornis met vermijdende trekken'. Hij is verminderd toerekeningsvatbaar, aldus de deskundigen.

In de nacht van 30 juli hoort Alex zijn moeder voor de zoveelste keer huilen. Maar deze keer komt het anders bij hem binnen. Heftiger. Ze noemt een aantal keer zijn naam, verklaart Alex. 'Alex, doe iets, ik kan er niet meer tegen', zou zijn moeder hebben gekermd. Van de V. in zijn verklaring: 'Ik moest iets doen, ik moest reageren. Het kwam echt bij me binnen. Ze wilde het op dat moment echt.'

Kussensloop

Hij trekt een kussensloop over het hoofd van zijn moeder, daarna vuilniszakken. Om haar nek bindt hij een touw. Met een pannetje slaat hij tegen haar hoofd. Nadat Alex er zeker van is dat zijn moeder is gestikt, weet hij niet wat te doen. Zeven uur na haar dood legt hij haar in een slaapzak in de diepvries om ongewenste geuren tegen te gaan.

Volgens het Openbaar Ministerie heeft zijn optreden niks te maken met hulp bij zelfdoding. 'Het is niet bewezen dat Alex van de V. handelde op basis van de uitdrukkelijke doodswens van de vrouw', aldus de officier van justitie. Zij spreekt van moord, en eist een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van acht jaar.

Onaangeroerd hoort Alex de strafeis aan. Hij heeft niets meer te zeggen. Vlak voor hij uit de rechtszaal wordt geleid, wenkt hij kort naar een paar familieleden op de tribune.

De uitspraak is op 12 november.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden