Moordverdachte Els Borst ontliep behandeling

Bart van U., verdacht van de moord op oud-minister Els Borst, is tegen de zin van het Openbaar Ministerie in een eerdere strafzaak nooit behandeld voor waandenkbeelden en zijn angsten voor een islamitische terreuraanslag.

Maud Effting en Charlotte Huisman
Els Borst in 2011. Beeld anp
Els Borst in 2011.Beeld anp

Het OM vraagt daarom om een 'grondig en breed onderzoek' naar de gang van zaken rond de moordverdachte en de justitiële aanpak. De man wordt behalve van de moord op Borst ook verdacht van de moord op zijn zus, die in januari in een woning aan de Oudedijk in Rotterdam om het leven is gebracht.

'Ondanks de grote zorgen die er waren over de persoon van de verdachte, is geen behandeling opgestart', zegt het OM in Rotterdam. Ook is destijds geen DNA-materiaal bij de verdachte afgenomen.

Politie zoekt in het bos achter het huis van Els Borst naar bewijsmateriaal. Beeld epa
Politie zoekt in het bos achter het huis van Els Borst naar bewijsmateriaal.Beeld epa

38-jarige verdachte

De politie en het Openbaar Ministerie maakten vandaag in een persconferentie bekend dat een 38-jarige man uit Rotterdam wordt verdacht van moord of doodslag op oud-minister Els Borst. Zijn dna-profiel bleek afgelopen woensdag te matchen met dat van het spoor dat bij het lichaam van Borst was gevonden, vlak nadat zij door twee vriendinnen dood was aangetroffen in de garage van haar huis in Bilthoven op 10 februari vorig jaar.

Het Rotterdamse Openbaar Ministerie bevestigt dat het gaat om een verwarde 38-jarige man, Bart van U., die op 10 januari zijn 43-jarige zus zou hebben gedood in haar Rotterdamse woning aan de Oudedijk. De politie heeft in dat onderzoek zijn naam en foto openbaar gemaakt.

Op 12 januari is de verdachte aangehouden en moest hij zijn dna afgeven. In het Nederlands Forensisch Instituut bleek zijn dna-profiel volledig overeen te komen met de sporen gevonden in het onderzoek naar de gewelddadige dood van het 81-jarige boegbeeld van D66.

Zijn advocaat Noëlle Pieterse vertelt dat haar cliënt in beperkingen zit. Zij is door het Utrechtse Openbaar Ministerie op de hoogte gebracht dat er vandaag een persconferentie werd gehouden over de Zaak Els Borst.

Psychische problemen

De Rotterdamse Bart van U. heeft bij een eerdere veroordeling voor het bezit van een vuurwapen en meerdere messen in 2011 geen DNA hoeven afgeven. Het OM vraagt zich nu af waarom toen geen DNA van hem is afgenomen. Als ook waarom hij niet is behandeld in een instelling voor geestelijke gezondheidszorg, terwijl al was gebleken dat hij gevaarlijk zou kunnen zijn. Het OM start hiernaar een onderzoek.

In een arrest van het Haagse gerechtshof uit 2012 over dit wapenbezit is meer te lezen over de geestesgesteldheid van Bart van U. Hij heeft psychische problemen en vindt dat hij het recht heeft om wapens te bezitten, zeker na de aanslagen van 11 september 2001. Hij denkt dat er elk moment een islamitische aanval in zijn omgeving kan plaatsvinden, en raakt in de war als er ergens in de wereld aanslagen worden gepleegd.

Overheid en justitie zijn volgens hem niet in staat hem te beschermen. Zo is het de Rotterdamse politie niet gelukt te achterhalen wie zijn fiets heeft gestolen, vertelde hij de rechter als argument. Een paar dagen voor de dood van zijn zus werden in Parijs aanslagen gepleegd op het satirische blad Charlie Hebdo.

De Utrechtse politie heeft de verdachte nog niet kunnen verhoren in de zaak van de dood van de oud-minister, tevens voormalig vicepremier. Nog niet bekend is of hij zich ten tijde van de moord in de omgeving van Bilthoven ophield. De politie is begonnen met huiszoekingen op een aantal adressen om meer bewijs te vergaren.

Overzicht zaak Els Borst

10 februari 2014: 's avonds laat wordt bekend dat oud-vicepremier Els Borst op 81-jarige leeftijd is overleden. Ze werd door twee vriendinnen gevonden in de garage van haar huis aan de Ruysdaellaan in Bilthoven. De politie laat weten onderzoek te doen naar verdachte omstandigheden.
13 februari 2014: Borst is naar alle waarschijnlijkheid het slachtoffer geworden van een misdrijf, concluderen politie en justitie na uitvoerig onderzoek, zowel op het lichaam van de politica als aan de hand van aangetroffen sporen.
11 maart 2014: Els Borst is waarschijnlijk twee dagen voordat ze gevonden werd omgekomen, maakt de politie bekend. De politie is er inmiddels van overtuigd dat de oud-minister slachtoffer is geworden van een misdrijf.
18 maart 2014: De politie vraagt in Opsporing Verzocht opnieuw om hulp. Het gaat daarbij specifiek om een verwarde man die in de week voor haar dood 's ochtends vroeg bij Els Borst heeft aangebeld en een vrouw in een rode mantel met een rode hoofddoek op, die rond het tijdstip van het misdrijf langs het huis van Borst gelopen zou zijn.
7 oktober 2014: De politie heeft geen enkel motief kunnen vinden in de relationele of politieke sfeer en denkt dat Borst mogelijk door iemand met een psychische stoornis van het leven is beroofd. In Opsporing Verzocht roept de politie behandelaars, mantelzorgers of hulpverleners op zich te melden als ze mogelijk opvallend gedrag hebben opgemerkt bij een patiënt rond 8 februari.
26 januari 2015: De politie maakt bekend dat er een DNA-match is in de zaak. Een DNA-profiel dat is opgemaakt na de dood van Borst, is destijds door de databank gehaald en leverde geen resultaat op. In de loop van januari bleek er een match te zijn met het profiel van een 38-jarige man die vastzit op verdenking van moord of doodslag van een vrouw in Rotterdam.

Peter R. de Vries

Borst werd in februari 2014 op 81-jarige leeftijd dood gevonden in haar huis in Bilthoven. Ze was om het leven gebracht. De politie zei in december nog geen doorbraak op korte termijn te verwachten. Peter R. de Vries maakte toen bekend dat hij een tip van iemand met geheimhoudingsplicht had gekregen over iemand met een psychiatrische achtergrond, die misschien iets met de zaak te maken zou hebben. Die tip speelde hij door aan de politie.

Borst (D66) was van 1994 tot 2002 minister van Volksgezondheid. Tijdens het tweede paarse kabinet was ze bovendien vicepremier. Onder haar aanvoering werd euthanasie onder voorwaarden toegestaan. Van huis uit was Borst arts.

In oktober vroeg de politie specifiek om contact met hulp- of zorgverleners, mantelzorgers of anderen die omgaan met mensen met een psychische stoornis. In de omgeving van Bilthoven, waar Els Borst woonde en waar ze in haar garage om het leven werd gebracht, zijn veel ggz-instellingen.

Deze oproep leidde tot 150 tips, waaronder een aantal uit de hoek van hulpverleners. Het is bekend dat een verwarde man in de week voor de dood van de oud-minister bij haar aanbelde met een vreemd verhaal.

Politieonderzoek bij het huis van Els Borst. Beeld epa
Politieonderzoek bij het huis van Els Borst.Beeld epa

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden