De hoofdrolspelers Malta

Moord op Malta: de drie hoofdrolspelers

Een kabinetschef, een minister en een zakenman spelen de hoofdrollen in het drama rond de moord op de Maltese journalist Daphne Caruana Galizia. Wie zijn die drie, en hoe zijn zij door geld en brievenbusfirma's met elkaar verbonden?

De ouders van de vermoorde journaliste Daphne Caruana Galizia zijn aanwezig bij een demonstratie in Valletta. Beeld AP

Al kort na de brute moord op onderzoeksjournalist Daphne Caruana Galizia in oktober 2017 gingen hun namen rond: Schembri, Fenech en Mizzi. Ze waren nog geen verdachten, maar figureerden wel prominent in enkele artikelen die de befaamde journaliste kort voor haar dood had gepubliceerd over de corrupte praktijken van de politieke en zakenelite op Malta.

Keith Schembri, zakenman en kabinetschef van premier Joseph Muscat, raakte een jaar eerder al in opspraak, toen uit de Panama Papers bleek dat hij twee brievenbusfirma's had in het belastingparadijs Panama. Ook Konrad Mizzi, destijds minister van Energie en Gezondheid in de Labour-regering, bleek van dergelijke vehikels in belastingparadijzen gebruik te maken. Onder druk van de publieke opinie besloot premier Muscat hem zijn portefeuille af te nemen: er waren eerder al vragen over de gang van zaken bij de privatisering van drie ziekenhuizen onder leiding van de minister. Maar Mizzi bleef wel deel uitmaken van de regeringsploeg van Muscat.

Yorgen Fenech Beeld REUTERS

Enkele maanden vóór ze in haar auto werd opgeblazen kwam Caruana Galizia op het spoor van ‘17 Black Ltd.’, een mysterieuze, in Dubai geregistreerde firma die volgens haar banden met Maltese politici had. Dat bleek een bedrijf van Yorgen Fenech, eigenaar van de Tumas Group, een zakenimperium met belangen in hotels, de gok-industrie en ElectroGas, een van de grootste energiecentrales van Malta. 

Uit een email bleek later dat de Panamese brievenbusfirma's van Schembri en Mizzi ongeveer twee miljoen euro zouden krijgen van 17 Black. Of dat geld ook is overgemaakt is onduidelijk. Schembri en Mizzi ontkennen dat ze ooit iets hebben gekregen van Fenechs bedrijf in Dubai. Maar de Maltese oppositie is ervan overtuigd dat het ging om steekpenningen die Fenech de twee politici had beloofd voor het verlenen van de vergunning voor de energiecentrale.

Keith Schembri Beeld AFP

De familie van de vermoorde journaliste eiste het aftreden van de bewindslieden, maar premier Muscat weigerde hen te laten vallen. Schembri stond op het eiland te boek als de mannetjesmaker: hij speelde als campagneleider een belangrijke rol bij de verkiezingszege van de Labour-partij in 2013. 

Al kort na de moord op Caruana Galizia arresteerde de politie drie mannen die de aanslag zouden hebben uitgevoerd. Een van hen bekende later dat zij 130 duizend euro hadden ontvangen voor de huurmoord. Maar pas afgelopen maand kwam er schot in het onderzoek nadat de politie een taxichauffeur had opgepakt die in ruil voor vrijstelling van strafvervolging bekende dat hij het geld voor de aanslag had gekregen van Fenech.

Konrad Mizzi Beeld AFP

De multimiljonair probeerde het eiland nog met zijn motorjacht te ontvluchten, maar werd onderschept door de Maltese marine. Daarop probeerde Fenech het op een akkoordje te gooien met justitie. In ruil voor de garantie dat hij niet zou worden vervolgd was hij bereid een boekje op te doen over de rol van Muscat (inmiddels afgetreden) kabinetschef Schembri en andere hoge politici.

De regering wees dat aanbod afgelopen weekeinde af, waarna Fenech formeel werd aangeklaagd wegens het organiseren van de moord op de onderzoeksjournaliste. Voorlopig is Schembri weer op vrije voeten, maar er is een foto opgedoken die bewijst dat ook hij contact had met de taxichauffeur die de huurmoord regelde.

Premier Malta kondigt aftreden aan

De Maltese premier Joseph Muscat zei zondagavond in een tv-toespraak dat hij in januari opstapt als leider van regerende Labourpartij en als premier.

Heel Malta roept ‘weg, weg, weg’ maar de premier zit er nog steeds

Wat begon met de moord op een journaliste ontaardt in een drama dat alle elementen bevat voor een onwaarschijnlijke actiefilm. Malta schudt op zijn grondvesten.

Interview Paul Caruana Galizia

Toen de bekende Maltese journalist Daphne Caruana Galizia werd vermoord, was haar zoon Paul wel geschokt, maar niet verbaasd. Als kind zag hij al hoe hun honden werden vergiftigd, en hun huis in brand werd gestoken, vertelde hij vorig jaar in een interview met de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden