Moord en brand roepen hielp niet

Klassen die hele dagen naar huis worden gestuurd, ongekwalificeerde docenten, pleidooien voor een vierdaagse lesweek, ouders met de handen in het haar op zoek naar extra opvang....

Van onze verslaggeefster Yvonne Doorduyn

Het lijken lastminuteoplossingen voor een probleem dat zich al jaren geleden liet voorspellen. ‘Absurd’, vindt Martin Knoop, algemeen secretaris van onderwijsbond AOb. ‘De trend in leerlingaantallen was bekend. Gecombineerd met demografische gegevens kon je het lerarentekort precies uitrekenen.’ Knoop steekt de hand ook in eigen boezem. ‘We hebben moord en brand geroepen, maar we hebben de verantwoordelijken er al die jaren niet van weten te overtuigen.’

Want de tijd was er. Vijf jaar lang was Nederland goeddeels gevrijwaard van lerarentekorten. Afgestudeerde pabostudenten moesten op zoek naar een baan buiten het onderwijs. Zittende leraren werden vanwege de economische dip niet verleid naar beterbetaalde banen in het bedrijfsleven; de babyboomers waren nog niet toe aan pensioen.

Vijf jaren die de politiek had kunnen en moeten gebruiken om het nieuwe lerarentekort in de kiem te smoren, vindt ook Freddy Weima, directeur van het Sectorbestuur Onderwijsarbeidsmarkt (SBO). ‘Wij hebben de politiek er meermaals op gewezen dat het vijf voor twaalf was. Het is nooit hoog genoeg op de agenda komen te staan.’ In plaats van extra te investeren zijn de onderwijsbudgetten de afgelopen twintig jaar niet met de inflatie mee gegroeid.

Heeft het ministerie niet geleerd van de ervaringen onder VVD-minister Loek Hermans? Ook toen stond Nederland bol van de initiatieven om leraren aan te trekken. Tv- en billboardcampagnes (‘Je groeit in het onderwijs’) moesten het beroep aantrekkelijk maken, herintredersregelingen moesten huisvrouwen aan de slag helpen, adv-dagen konden worden omgezet in loon, assistenten en i/d-banen namen leraren taken uit handen en om studenten naar de pabo te krijgen werd kwijtschelding van de studieschuld beloofd.

Het bleken druppels op een gloeiende plaat. Net als nu. CDA-minister Maria van der Hoeven mag volgens het ministerie vruchtbare initiatieven hebben genomen (zie inzet), zeker is dat ze niet goed genoeg zijn. De eerste grote tekorten dienen zich aan. Volgens Docentenbank.nl, een werving- en selectiebureau voor scholen, telt de Randstad op dit moment 1100 onvervulde vacatures in het voortgezet onderwijs. Vooral Duits, klassieke talen, economie en bètavakken geven problemen. Volgens de voorspellingen zijn er in 2015 honderdduizend leraren te weinig.

Half september presenteert de commissie-Rinnooij Kan aan het kabinet zijn oplossingen voor het lerarentekort. Volgens Weima en Knoop was zo’n commissie helemaal niet nodig. Zij weten allang wat de oplossing is: meer scholings- en ontwikkelingskansen voor docenten, een lagere werkdruk, leeftijdsbewust personeelsbeleid om oudere leraren te behouden, meer personele doorstroming, kleinere klassen, en last but not least hogere salarissen. Uiteindelijk draait het allemaal om geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden