Moonlight is breekbaar en uitmuntend meesterwerk

Moonlight is een breekbaar, modern en uitmuntend gespeeld meesterwerk. Dat drie acteurs hetzelfde personage spelen is niet nieuw, maar hier midden in de roos.

Moonlight Beeld David Bornfriend

'Wat is een flikker?', vraagt de zwijgzame Chiron aan de vriendelijke crackdealer Juan, die zich in het eerste hoofdstuk van het magnifieke Moonlight als een vader over het jochie ontfermt. Het antwoord is opvallend invoelend voor een man die zijn geld verdient in een extreem masculiene wereld en rijdt in een auto met glimmende velgen en een gouden kroontje op het dashboard. 'Een flikker is een woord dat wordt gebruikt om gays een rotgevoel te geven', zegt Juan.

Moonlight is een zeldzame film, is dan al even duidelijk. Afgelopen dinsdag werd bekend dat de film is genomineerd voor acht Oscars.

'Ben ik een flikker?', vraagt Chiron direct. 'Nee', antwoordt Juan. 'Je zou best gay kunnen zijn, maar je mag niet toestaan dat iemand je een flikker noemt.'

Moonlight
Drama
Regie: Barry Jenkins
Met: Mahershala Ali, Naomie Harris, Janelle Monáe, Alex Hibbert, Ashton Sanders, Trevante Rhodes, Andre Holland.
111 min., in 41 zalen.

Met dit hartverscheurend moment eindigt de fraaist mogelijke introductie van het hoofdpersonage van Moonlight: Chiron, bijnaam Little. Hij heeft tot dan toe nog weinig gezegd. Dat blijft zo, ook wanneer hij als tiener en twintiger in het middelste en laatste hoofdstuk van de film door andere acteurs wordt gespeeld.

Regisseur-scenarist Barry Jenkins, die zijn film baseerde op het theaterstuk In Moonlight Black Boys Look Blue van Tarell McCraney, heeft tot dat moment onder meer laten zien hoe Chiron in het zonovergoten Miami achterna wordt gejaagd door leeftijdsgenootjes, hoe zijn enige vriendje Kevin ('je bent een rare, man') hem leert weerbaarder te zijn, hoe zijn moeder (een geweldige Naomie Harris) thuis vreemde mannen ontvangt in een roodverlichte kamer, hoe zijn buurt is vergeven van de crackjunks met hun malende kaken en hoe Juan en diens vriendin hem warmte geven: aandacht, een bord eten, een als zwemles verhulde doopsessie in zee zelfs, in weer zo'n wonderschone scène. Dan maakt die nadruk op de precieze betekenis van een woord extra indruk.

Dat een van Juans verkopers terloops ook Chirons moeder van crack voorziet, is een van de vele pijnlijke, complexe situaties waaraan Chiron zich tijdens zijn leven ziet blootgesteld. Het tekent de rijkdom van Moonlight, een film die eenvoudig is samen te vatten als relaas over een Afro-Amerikaanse jongen die worstelt met zijn seksuele geaardheid, maar dat zoveel meer is dan dat. Het is ook een lofzang op de nacht bijvoorbeeld, het moment waarop mensen zich op een volledig nieuwe manier tot elkaar kunnen verhouden.

Moonlight is een film over thema's die doorgaans geen groot publiek aanspreken: homoseksualiteit, zwarte identiteit, achterstandskinderen. Maar de film is een wereldwijd succes en genomineerd voor acht Oscars. De Volkskrant vroeg aan regisseur Barry Jenkins wat hem voor ogen stond. Lees hier het interview.

Jenkins en McCraney verwerkten volop eigen ervaringen uit hun jeugd in hun verhaal; beiden groeiden op in zo'n achterbuurt in Miami, McCraney ontdekte dat hij op mannen viel, beiden hadden een verslaafde moeder.

En dat voel je, tot in de diepste vezels van de film. Ze bieden geen bondig narratief, maar flarden uit een leven. Beelden die zich laten kijken als herinneringen: verzadigde kleuren, de ene keer gefilmd in extreem ondiepe close-ups die het gezicht van Chiron volledig ontleden, dan weer onvast, cirkelend, zachtjes desoriënterend. Tegelijkertijd dromerig en levensecht.

De keuze van Jenkins en McCraney om hetzelfde personage door verschillende acteurs te laten spelen is niet nieuw, maar de werkwijze is hier midden in de roos. Van verward en eenzaam kind (door Alex Hibbert) tot slungelige in zichzelf gekeerde puber (Ashton Sanders) en uiteindelijk gespierde dealer in de geest van peetvader Juan (Trevante Rhodes): zelden voelde een filmpersonage ondanks zijn uiterlijke verschillen zo consistent. De drie speelse, ogenschijnlijk zelfverzekerde Kevins vormen een sterk contragewicht, hoe complex die vriendschap voor Chiron ook zal zijn.

Als er al iets op de film kan worden aangemerkt, dan is het dat het prachtig verstilde slotbeeld net iets te snel door de aftiteling wordt onderbroken.

Moonlight is een breekbaar, modern en uitmuntend gespeeld meesterwerk.

Moonlight-regisseur Barry Jenkins tijdens de persdag van de film op het Internationaal Filmfestival Rotterdam. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden