Mooi plan, ‘al komt het laat’

De salarisverhogingen moeten het lerarentekort (en dus de roostergaten) bedwingen...

den haag Alle docenten van het basis- tot en met het hoger onderwijs kunnen vanaf 2009 een aanzienlijke salarisverbetering tegemoet zien. Jonge docenten maken een snellere stijging door; leraren die aan het eind van hun schaal zitten, gaan er op jaarbasis 850 tot 1.000 euro op vooruit. De bezuiniging op de extra vrije dagen van oudere leraren is van de baan. Onderwijzers in de vier grote steden en Almere krijgen een extra toeslag.

Minister Plasterk (PvdA) sloot dinsdagnacht met bonden en schoolbesturen een akkoord, waarmee leraren er uiteindelijk ruim 1 miljard euro per jaar op vooruit gaan. Dat is 100 miljoen euro minder dan in eerdere plannen, omdat de bezuiniging op de ouderenregeling van tafel is. Zo’n 800 miljoen euro gaat rechtstreeks naar een betere beloning, op basis van opleiding, ervaring en functioneren. ‘Er is bij elkaar meer dan 100 uur over vergaderd, maar het is een unieke operatie’, oordeelt Plasterk. ‘Dit is een keerpunt. De neerwaartse spiraal is verleden tijd.’ Volgens Plasterk wordt tweederde van zijn plannen binnen de huidige kabinetsperiode gerealiseerd.

Salarisschalen gaan bestaan uit minder periodieken, waardoor leraren sneller meer gaan verdienen. In het voortgezet en beroepsonderwijs stromen zo’n 85 duizend onderwijzers door naar een hogere schaal; in het basisonderwijs vier op de tien. Daarnaast worden de salarisplafonds verhoogd. In het basisonderwijs zit 40 procent van de docenten aan het einde van zijn schaal. Bondsvoorzitter Walter Dresscher van de AOb is gematigd positief. ‘De financiën schieten nog steeds tekort. Maar het is een stapje in de goede richting.’

Minister Plasterk zet met het lerarenplan de aanval in op het dreigende lerarentekort, dat volgens de voorspellingen vanaf 2010 grote gaten in de roosters gaat slaan.

Den Haag is er naar verluidt het ergst aan toe: ruim 25 procent van de leraren is onbevoegd of heeft een te lage bevoegdheid. Toch is Paul van Meenen, directeur van de Spinoza Scholengroep met tien scholen in Den Haag en omgeving (havo, vwo, vmbo), niet enthousiast over het akkoord. Het Plasterk-miljard is niet genoeg, denkt hij. Miljard? Was het maar een miljard. Dan zou hij het geen ‘druppel op de gloeiende plaat’ noemen. Nee, het wordt pas in 2020 een miljard, zegt Van Meenen, en tot die tijd biedt de minister niet meer dan ‘een kille lappendeken’. ‘En over de werkdruk lees ik niets meer.’

Ook Van Meenen heeft zo’n 25 procent on- of onderbevoegden, maar vreest dat dat er in september meer zullen zijn. ‘We gaan zaterdag weer adverteren voor een hele reeks vacatures. Het zijn er 25 tot 30 procent meer dan vorig jaar.’

Maar ook Van Meenen is blij dat hij straks leraren blij mag maken met een salarisverhoging. Nu nog zit hooguit 35 procent van zijn docenten in de hogere schalen LC en LD. Over een paar jaar is dat ministens 50 procent.

Toch heeft lang niet elke school in Den Haag zulke problemen, en is lang niet elke schooldirecteur zo negatief over Plasterks plan. Conrector Pieter de Visser van het Maerlant Lyceum heeft geen tekort aan leraren, al heeft hij wel her en der een pensionado ingezet. ‘Maar dat zijn prima leraren.’

De Visser denkt dat hij het gebrek aan problemen te danken heeft aan de goede buurt waarin zijn school staat, en het goede imago van de school. Dat deelt hij met de Scholengroep Den Haag Zuidwest, een groep van vijf vmbo-scholen. Karel Bun is er voorzitter van het college van bestuur. Bun heeft 12 procent on- of onderbevoegden, ‘maar dat komt doordat ik ook mensen aanneem als ik geen vacatures heb.’ Zo spaart hij docenten, en dat gaat goed. Het plan van Plasterk vindt hij mooi, al komt het wat laat. ‘En de ouderenregeling bapo blijft? Daar ben ik helemaal blij mee.’

Peter van Laarhoven, bestuurssecretaris van de scholenorganisatie VO Haaglanden (zestien scholen van vmbo tot gymnasium) meldt dat het lerarentekort bij hem ‘wel meevalt’. Om in september weer helemaal vol te zitten, heeft hij 35 docenten nodig, 3 procent van het totaal en niet méér dan vorig jaar. Ook dit jaar denkt hij genoeg mensen te krijgen, al zullen er wel weer wat onbevoegden tussen zitten. Maar toch: ‘We hebben wel moeite om op het vmbo docenten te krijgen.’ Het akkoord van Plasterk biedt hem de mogelijkheid meer te betalen, maar meer dan een eerste stap wil hij het niet noemen.

Ook buiten de vier grote steden lijken de problemen her en der groot. André van Zon van het Sterrencollege, een vmbo in Haarlem, kan niet of nauwelijks een leraar Duits of bouwtechniek krijgen. Ook zat hij drie maanden met een vacature voor Nederlands. Onversneden blij met Plasterks plannen is hij niet. ‘Straks moet ik gaan bepalen welke docenten in een hogere schaal komen en wie niet. Dat geeft al gauw scheve ogen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden