Mooi ensemblewerk van Els Inc. in komedie met scherpe randen

theater Het origineel van The Hairy Ape is geschreven in sappig New Yorks dialect, maar ook in vertaling (Rob Klinkenberg) wil de openingsscène meteen lekker swingen....

Eugene O’Neill schreef het stuk in 1921: een komedie (met akelig scherpe randen) tegen onrecht en ongelijkheid in een snel industrialiserende maatschappij zonder goede sociale voorzieningen. Els inc. zorgt nu voor de Nederlandse première van het stuk – verrassend, en in zekere zin ook weer niet, want we kennen het gezelschap rondom regisseur Arie de Mol als een vitaal clubje dat dergelijke maatschappelijke kwesties graag oppakt.

De belabberde omgeving van de stokers wordt verbeeld met een eenvoudige, akelig ongemakkelijke ijzeren roosterconstructie in stapelopstelling, die met de juiste lichtval evenwel moeiteloos verandert in een zonnedek van de fortuinlijker helft van de bevolking.

Tussen deze twee niveaus spelen zich de eerste van de in totaal acht scènes af; beneden de stokers, onder wie Yank (Ali Ben Horsting), een ruwe bonk die zichzelf en zijns gelijken ziet als de motor die de maatschappij in beweging houdt; boven de verveelde miljonairsdames, onder wie de dochter (Yonina Spijker) van een staalmagnaat, de eigenaar van onder meer het schip.

Wanneer het tot een ontmoeting komt, loopt een en ander uit de hand, met nare gevolgen voor de arme drommel Yank.

Het is een zwart stuk, maar het zit ook vol humor en de enscenering is overeenkomstig. Een belangrijke rol is weggelegd voor vijf muzikanten, die midden tussen de acteurs zitten en het geheel voorzien van precies de juiste sfeer: soms realistisch, dan weer absurdistisch, soms puur autonoom swingend. De acteurs zetten mooi ensemblewerk neer, waarbij niemand voor de ander onderdoet.

Het eind hakt er onverwacht nog behoorlijk in. Fijn werk van Els inc.Karin Veraart

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden