Monument voor Armeniërs maakt Turken woedend

Sommige pamfletten die Assenaren de laatste weken in hun brievenbus aantreffen zijn ronduit grof en beledigend. Burgemeester D. van As-Kleijwegt wordt afgeschilderd als 'de dove sultan'....

Andere vlugschriften zijn genuanceerder van inhoud. Daarin staat dat de gemeente Assen maatschappelijke tegenstellingen moet voorkomen, een vreedzame samenleving moet bevorderen en de marginalisering van bevolkingsgroepen moet tegengaan. Alle pamfletten hebben gemeen dat ze afkomstige zijn van Turkse Nederlanders, individuen of verenigingen.

Het onderwerp is steevast het voornemen van enkele Armeniërs om op de algemene begraafplaats De Boskamp een monument op te richten ter nagedachtenis aan de Armeense slachtoffers tijdens de Turkse overheersing in de periode 1910-1920.

Initiatiefnemer Nicolai Romashuk uit Assen: 'Daarbij was sprake van genocide. Ik ben een kleinzoon van de overledenen. Wij mogen onze doden toch zeker gedenken?'

De Turken zijn woedend en spreken van een internationale rel. Turkije is er tot op het niveau van de regering van overtuigd dat de Armeense politiek achter het privé-initiatief zit.

In de Turkse pers is fel uitgehaald naar het besluit van de gemeente Assen om plaatsing van het monument, een kruis gemaakt van steen afkomstig uit de Armeense bergen, toe te staan.

De Turkse ambassade in Den Haag waarschuwt dat de bilaterale relatie met Nederland beschadigd kan raken omdat de kwestie uiterst gevoelig ligt bij de driehonderdduizend Turken in Nederland. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil zijn vingers er niet aan branden en verwijst naar de gemeente. Die zit duidelijk met de kwestie in de maag. Het college van B en W had het verzoek tot plaatsing van het gedenkteken afgewezen.

Maar Romashuk kreeg een brief waarin stond dat het wel mocht. Tegen de tijd dat deze 'procedurefout' werd ontdekt, had hij al opdracht gegeven voor het maken van het gedenkteken en kon de beslissing niet meer worden teruggedraaid.

De gemeente zit nu op de blaren. Twee gesprekken tussen Van As en Turkse delegaties hebben geen doorbraak in de impasse opgeleverd. Het monument had op tweede paasdag zullen worden onthuld.

Maar naar aanleiding van de commotie besloot het college de aanvraag voor plaatsing van de gedenksteen alsnog vier weken ter inzage te leggen, zodat belanghebbenden bezwaarschriften kunnen indienen.

Het besluit tot plaatsing staat niet meer ter discussie. Wel kan bezwaar worden aangetekend tegen de locatie, de vormgeving van de steen en het opschrift, dat zal luiden: 'Ter herdenking van onze Armeense voorouders uit de periode 1910-1920.'

Een tekst die nauwelijks aanstoot kan geven. Maar de Turken gaan er nog steeds van uit dat het Armeense monument er niet komt. Wel hebben ze uit waardering voor het besluit van het college een voor 13 mei geplande demonstratie afgeblazen.

Vrijdag aanstaande krijgt burgemeester Van As een petitie met bezwaren aangeboden van niet alleen de Turkse gemeenschap, maar volgens woordvoerder S. Gundogan ook van ten minste twaalf andere allochtone groeperingen als Marokkanen, Molukkers en Surinamers in Nederland.

Gundogan: 'Dit is een discussie die schade toebrengt aan de multi-culturele samenleving. Terwijl we juist respect moeten hebben voor ieders normen en waarden, voor diepgewortelde gevoelens en voor de samenleving.

'Het gaat om een omstreden episode in de geschiedenis. De Turkse gemeenschap wil zich juist richten op de toekomst, waarin maatschappelijke tegenstellingen in Nederland niet meer aan de orde van de dag zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.