'Monument... 't klinkt echt mooi'

Hoe leer je woorden die je niet zo makkelijk uitbeeldt? In het bekroonde project TaalTrip kijken kinderen met een beperkte woordenschat buiten de schoolmuren.

AMSTERDAM - 'Een wapen? Ik weet wel wat een wapen is, meester.' Met een denkbeeldig geweer en een hartstochtelijk 'tatatatata' opent Allan (10) het vuur op de duiven voor het Amsterdam Museum (voorheen het Amsterdams Historisch). 'Nee kijk, een ander soort wapen.' Allan en zijn klasgenoten volgen de arm van Robert Schreuder (47) naar het gemeentewapen van Amsterdam op de gevel.


'Tempo, jongens, we moeten nog veel meer woorden.' Groep 6/7 van basisschool de Springplank uit Amsterdam-West maakt vandaag een TaalTrip door het centrum. Doel van de excursie is hun vocabulaire uit te breiden met abstracte begrippen die in het klaslokaal moeilijk aanschouwelijk te maken zijn. Denk aan woorden als 'armoede' of 'bezienswaardigheid'.


'Meester' Robert Schreuder is vermogensbeheerder bij een advocatenkantoor. Een paar keer per jaar is hij vrijwilliger voor Jinc, een non-profitorganisatie die leerlingen met een taalachterstand voorbereidt op de arbeidsmarkt. Het bedrijfsleven levert zowel het geld als de vrijwilligers voor de projecten.


Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam wijst uit dat het programma het vocabulaire van de leerlingen in een middag met 20 tot 30 woorden vergroot. TaalTrip won vorige week de Alfabetiseringsprijs van de stichting Lezen & Schrijven en dient nu als lichtend voorbeeld in het moeizame terrein van het wegwerken van taalachterstanden bij migrantenkinderen.


'Jongens, een schaar. Wat zou dat betekenen?' De leerlingen staan voor een muur met een rij oude gilde-emblemen. Hounaida (11) laat haar enorme bruine ogen langs de muur gaan: 'een kapper?' 'Goed zo.'


Nu begrijpt Yassine het ook: 'Meester! Hij trekt aan de beige jas van Schreuder, 'Meester, die gast met die hamer is een timmerman.' Uit zijn namaak Gucci-schoudertasje haalt Yassine een groene woordkaart en zet triomfantelijk een kruis bij 'gevelsteen'.


'Ik heb zelden een groep meegemaakt met een zo grote taalachterstand.' Daniël Roos, directeur van Jinc, wandelt een paar meter achter de kinderen. Het verschil met de woordkennis van de klasgenoten van zijn 10-jarige dochter is enorm, zegt Roos. 'En ze zit niet eens op een kakschool.'


Roos was betrokken bij de ontwikkeling van het project TaalTrip, in 2008. Tot die tijd richtte Jinc zich vooral op middelbare scholieren. Basisschoolleerkrachten wezen hem erop dat leerlingen vastlopen op school, omdat de woordenschat die ze van hun ouders meekrijgen ontoereikend is.


De eerste TaalTrip was in een buurtsuper. Vier jaar later werken bedrijven als Albert Heijn en Schiphol, mee. Jaarlijks maken 1.600 leerlingen een trip, en eens zoveel staan op een wachtlijst.


'Geef eens je Blackberry', commandeert Hounaida een klasgenoot. Op een rondvaartboot ziet ze een wapen. Met de foto op het scherm sprint ze naar Schreuder. 'Ik heb er nu al vier.'


Op de terugweg tellen de leerlingen steegjes - ook op de kaart -, uitgelaten zigzaggend door de Kalverstraat. Hounaida denkt intussen na over het mooiste woord dat ze geleerd heeft. 'Monument, dat kende ik nog niet.' Ze zegt het zachtjes twee keer na elkaar, elke lettergreep wegend op haar tong. 'Het klinkt gewoon mooi.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden