Montage van vorige eeuw oogt déjà vu

Je moet maar durven. Zes maanden na de millennium-gekte brengt Kunst... omdat het moet!! de documentaire Here we are, waiting for you, een overzicht van de twintigste eeuw....

Ronald Ockhuysen

De 'documentaire-herinnering', zoals de Argentijnse regisseur Marcelo Masagão zijn eeuwverslag noemt, is niet zomaar een staalkaart van gebeurtenissen. De documentaire, vorig jaar te zien op het IDFA, bestaat uit een mengelmoes van archiefbeelden: reclamefilms, nieuwsfragmenten, filmscènes en speciaal voor Here we are, waiting for you gemaakte foto's.

Het samenknijpen van diverse genres en stijlen geeft Masagão's werk het karakter van een droom. Foto's van Nijinsky's choreografie Le Sacre du printemps (1913) vormen de opmaat tot een stroom van beelden. Metro's rijden af en aan, bouwvakkers werken aan wolkenkrabbers, de eerste T Fords komen van een lopende band en een man in vogel-outfit vliegt weg van een gebouw, met een dodelijke smak tot gevolg - een beeld dat overloopt in het uit elkaar spatten van ruimteraket Challenger.

Masagaõ's voornaamste probleem bestond eruit te midden van zoveel materiaal orde op zaken te stellen. Hij koos niet voor een chronologische ordening of een sturende voice over. In zijn grillige montage duiken thema's op (oorlog, industriële revoutie, kunst) en - interessanter - fictieve levensverhalen.

Na shots van graven, die als rode draad door de documentaire heen lopen, verschijnen steevast teksten in beeld. Kleine geschiedenissen zijn het, over de trouwdag van een postbode, of het vertrek naar het front van een Russische soldaat.

Deze ingreep maakt het verhaal van de twintigste eeuw concreet. De opengaande luiken van de Enola Gay en de daaropvolgende rookpluim zeggen minder dan snap shots van een Japanse familie, waarbij vermeldt wordt dat de afgebeelde kinderen op een- en driejarige leeftijd stierven.

Toch kunnen de ingrepen en de begeleidende, ijle muziek van de Belg Wim Mertens de zwakke plek in Masagaõ's werk niet verhullen. Here we are, waiting for you blijft in de eerste plaats steunen op overbekende beelden. Te vaak oogt de 'documentaire herinnering' als een déjà vu.

Masagão toont zich ook een ouderwetse zwartkijker. De vooruitgang in de wetenschap en de verbeterde positie van arbeiders - om slechts twee voorbeelden te noemen - gaan schuil achter exploderende bommen en granaten.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden