Column

Monetaire verruiming: de Cola-Cola onder de economische maatregelen?

Monetaire verruiming - het aanzetten van bankbiljettenpers in ruil voor schuldpapier - werd in het verleden wel vergeleken met het toedienen van heroïne (voormalig Fed-president in Dallas Richard Fisher), cocaïne (hedgefondsmanager Joseph Di Virgilio) of zelfs crack (vermogensbeheerder Brian Belski). De markten zouden er zo verslaafd aan raken dat stoppen tot een acute afkickcrisis zou leiden.

Vorige week vergeleek de hoogste baas van de Bundesbank Jens Weidmann monetaire verruiming met Coca-Cola. 'Een drankje dat even stimuleert, maar te veel suiker bevat en geen geneeskrachtige werking heeft', zo zei hij dat tijdens een bijeenkomst in Berlijn.

Weidmann - gesteund door DNB-president Klaas Knot - heeft nooit veel opgehad met het monetaire kanon, de zogenoemde Big Bazooka, dat president Mario Draghi gebruikt om de economie uit het slop te halen. Maandelijks wordt nog altijd een duizelingwekkende hoeveelheid van 60 miljard euro in het bancaire systeem gepompt die bedrijven moet aanzetten te investeren en consumenten te besteden.

In Duitsland en Nederland is het allang niet meer nodig. De Duitse economie groeit en bloeit en er zijn inmiddels zelfs tekenen van oververhitting. Aandelen zijn nooit zo duur geweest, net als obligaties en vastgoed. Maar Mario 'Whatever it takes' Draghi wilde niet stoppen zo lang de inflatie niet naar de gewenste 2 procent zou zijn gekropen. En zolang dat niet gebeurt, wordt die zeepbel verder opgeblazen.

Het probleem is - en dat lijkt Draghi nu ook te beseffen - dat de inflatie van net boven nul mogelijk niet zo veel meer zegt over de economische conjunctuur. Die heeft ook structurele oorzaken. Het zou kunnen samenhangen met de flexibele arbeidsmarkt (werknemers kunnen zo gemakkelijk tegen elkaar worden uitgespeeld dat looneisen niet meer worden gesteld) vergrijzing (ouderen kopen relatief minder en sparen meer), de digitale revolutie (spullen en diensten worden steeds goedkoper) en overcapaciteit.

Dinsdag erkende Draghi in Portugal voor het eerst dat aan de maandelijkse stortvloed van euro's op de markt een einde moet komen. De ECB koopt al drie jaar lang het grootste deel van de nieuw uitgegeven staatsobligaties van de eurozonelanden: een totaalbedrag van 1.400 miljard euro.

Draghi is echter niet van plan een cold turkey door te voeren. Dan zouden de rentes van de zwakke eurolanden als Italë en Spanje ineens exploderen, omdat de grootste opkoper wegvalt. Sommige analisten houden rekening met een verviervoudiging.Dat betekent dat Italië ineens 8 procent rente moet gaan betalen over de schuld en Spanje 6 procent. De hele zeepbel wordt in één keer doorgeprikt.

Daarom zal geleidelijk worden afgebouwd. De patiënt krijgt elke dag een shot minder of moet via Cola Light van de gewone Cola naar bronwater overstappen.

In beide gevallen zal de ontwenning zeer moeizaam gaan.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.