ProfielSywert van Lienden

Mondkapjes? Sneltests? Je moet bij Sywert van Lienden (31) wezen

Sywert van Lienden Beeld Guido Benschop /De Beeldunie
Sywert van LiendenBeeld Guido Benschop /De Beeldunie

Sywert van Lienden stortte zich een jaar geleden met bravoure op de coronacrisis. Want de overheid is te laks. Van piepjonge scholierenleider transformeerde hij in een ondernemer die botst met het RIVM en die zich bekeerd heeft tot het CDA.

Taghlat Dido, de Syrische eigenaar van een kledingatelier te Enschede, heeft twee roerige weken achter de rug. Vlak voor Pasen had Sywert van Lienden de ingeving om bij hem een grote bestelling te plaatsen van het mondmasker waarmee CDA’er Pieter Omtzigt voor even terugkeerde op het Binnenhof (‘Pieter Omtzigt Functie: Kamerlid’ – doorgestreept: ‘Functie elders’).

Van Lienden op Twitter: ‘Ik heb geloof ik de Pasen van een statushouder een beetje in de war gestuurd. Maar hij is super happy met de bestellingen en gaat ze bij maken.’ Er zijn er inmiddels al 250 besteld, à raison van 14,95 euro. De opbrengst, zo belooft hij, gaat naar de kleermaker. Een collector’s item, volgens hem. ‘Een mooi aandenken, een teken van support.’

Noem het inzicht. Anno corona is Sywert van Lienden (31) de drijvende kracht achter de Hulptroepen Alliantie die zonder tussenkomst van de overheid grote ladingen mondmaskers uit China importeerde. Hij gaf er een baan als adviseur van burgemeester Halsema van Amsterdam voor op. Volgens hem was het tekort aan mondkapjes in Nederland ‘non-existent’: het kon gewoon worden geregeld. En hij zou dat bewijzen door een ‘luchtbrug’ naar China in het leven te roepen.

Twitterkoning

Vol bravoure (‘en zonder winstoogmerk’) zorgde hij samen met de jonge ondernemer Bernd Damme en in samenwerking met bedrijven als KLM, Flexport, Coolblue en Randstad voor de bevoorrading van de zorg. Toen de mondkapjes verplicht werden gesteld in de openbare ruimte konden ook particulieren bij ‘Hulptroepen’ terecht.

Wie over het laatste decennium een quick scan van hem maakt, ziet het beeld verrijzen van een entrepreneur die ongedurig idealen najaagt. Van scholierenleider bij Laks, tot politiek analist in talkshows, Twitterkoning, columnist en oprichter van de G500, de beweging die in 2012 ijverde voor meer invloed van jongeren in de politieke partijen.

Op het oog is hij een jonge uitgave van Camiel Eurlings, de diep gevallen CDA-kroonprins. Inmiddels keurig in het pak, een donkere bos golvend haar, gezonde blos op de wangen, gulle lach en uitgesproken opvattingen. Barstensvol energie ook en voor de duvel niet bang.

In NRC Handelsblad zei hij over de import van de mondkapjes: ‘Je moet in China ballen hebben en gewoon cash op tafel gooien.’ Over de handel treedt hij verder niet in detail, maar naar zijn zeggen zijn er tientallen miljoenen mondkapjes geïmporteerd waarbij het ministerie van VWS een van de vaste afnemers is.

Toen het ministerie op 24 maart de eerste ontheffingen verleende voor bedrijven die sneltests leveren, was de Hulptroepen Alliantie er als de kippen bij om erop te wijzen dat ook zij ze aanbieden. Nadat het RIVM vervolgens terughoudend berichtte over het gebruik ervan (‘Ze zijn bedoeld voor mensen zonder klachten’), ging Van Lienden op zijn favoriete medium Twitter vol in de tegenaanval. Het ging weer net zo als bij die mondkapjes, beweerde hij: de overheid is veel te traag. Waarna hij de wetenschappers uit Bilthoven betichtte van het verspreiden van feitelijke onjuistheden. ‘Publieke ondermijning van zelftests is bedoeld om mensen naar de GGD te leiden’, aldus Van Lienden.

Door zijn polemische en intensieve Twittergedrag heeft hij een vaste schare fans, maar vindt hij ook een grote groep tegenover zich die hem gladjakker of paljas vindt. De Volkskrant kenschetste hem ooit als ‘de Justin Bieber van het publieke debat: jong, ambitieus en onnozel’. Recent zag columnist Sander Schimmelpenninck in hem een ‘heimelijke bewonderaar’ van Thierry Baudet, ‘gezegend met de plechtige humorloosheid van de eeuwige wannabe’, behept met ‘de ondraaglijke schijnheiligheid van rancuneuze ‘realisten’.

Grote broek

Ooit was hij lid van de Jonge Democraten, maar inmiddels voelt Van Lienden zich thuis bij het CDA. In een lange geloofsbelijdenis schreef hij over het waarom van die keuze: hoe hij als jonge vader van twee kinderen van een ‘ik-liberalisme’ kwam tot een ‘zachter mensbeeld’. Maar, voegde hij eraan toe: ‘Mijn grootste bezit is mijn onafhankelijkheid. Die probeer ik niet kwijt te raken.’

Hij schreef samen met Omtzigt mee aan het verkiezingsprogramma van de partij en hij was de eerste om het verkiezingsechec te duiden. Een schisma in het CDA door een tweestrijd Hoekstra/Omtzigt? ‘Ik heb met beiden gewerkt. Hier wordt een verdeeldheid gecreëerd die er niet is.’

De rol die hij zich aanmeet als politiek analist maakt hem voor het CDA onvoorspelbaar. Van Lienden, klinkt het daar, trekt gauw een grote broek aan, vindt de overheid maar een ‘amateuristische bende’. Zo bevestig je het beeld van de ongeduldige, betweterige millennial, terwijl loyaliteit een voorwaarde is om te stijgen op de ladder van een politieke partij.

Ben Knapen, die als voorzitter van de programmacommissie nauw met hem samenwerkte, durft er geen conclusies aan te verbinden. Want hij kent hem vooral via Zoom. ‘Ik ken zijn ambities niet. Maar het is een bewonderenswaardige duizendpoot, die begaafd kan formuleren. En tegelijkertijd licht chaotisch, omdat hij met zo veel tegelijk bezig is.’

LAKS

Sywert van Lienden leidde in 2008 als 17-jarige gymnasiast uit Ermelo het protest tegen een verplichte urennorm voor scholen met als hoogtepunt een demonstratie in Amsterdam waar duizenden scholieren op af kwamen. Hij tilde als voorzitter het LAKS uit de anonimiteit. ‘Die jongen komt er wel’, zei D66-leider Alexander Pechtold indertijd.

G500

In 2012 was Van Lienden een van de grondleggers van G500, een beweging waarin 500 jongeren door lid te worden van politieke partijen probeerden met een tienpuntenplan programma’s te beïnvloeden. Een vervolg op G500 bleef uit. Volgens Van Lienden wilden sommig initiatiefnemers een eigen partij beginnen, maar dat zou slechts de versplintering bevorderen.

Blunder DWDD

In 2016 beweerde Van Lienden, op dat moment student politicologie, na de massale aanranding van vrouwen in Keulen in DWDD dat één op de twintig allochtonen wordt verdacht van een zedendelict en er dus ‘een golf van tienduizenden zedendelinquenten’ binnen zou komen als Nederland 200 duizend vluchtelingen zou toelaten. De wereld was te klein. Van Lienden bood hiervoor publiekelijk excuses aan: hij had misdaadstatistieken verwisseld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden