Moldaviër Bologan stunt in Dortmund

Een voorspelling over het verloop van het toernooi in Dortmund leek dit jaar niet al te moeilijk. Het organisatie-comité had drie topgrootmeesters uitgenodigd, Kramnik, Anand en Leko, één topgrootmeester in wording, Radjabov en twee outsiders, de Duitse jeugdspeler Naiditsch en de Moldaviër Bologan....

Inmiddels zijn zeven van de tien ronden achter de rug en is het een beetje anders gegaan dan we hadden verwacht. Arkady Naiditsch handhaaft zich heel redelijk met een score van 21/uit 7 en aan kop 2 staat niet Kramnik of Anand, maar Viorel Bologan die het toernooi van zijn leven speelt en alle kans heeft om een voorsprong van een vol punt in de laatste drie ronden met succes te verdedigen.

Om misverstanden te voorkomen, Bologan is zeker geen mank vogeltje dat zich gemakkelijk door de poes laat verschalken. Met een rating van 2650 punten staat hij op de 42ste plaats van de wereldranglijst. Zijn invitatie voor de elite-zeskamp in Dortmund dankt hij aan de overwinning die hij in februari behaalde in het Aeroflot open in Moskou, een bijzonder sterk bezet open toernooi waaraan bijna alle Russische grootmeesters deelnamen.

Bologan speelt tot dusver voortreffelijk en heeft het geluk dat Kramnik en Anand wat onder de maat blijven. Kramnik begon met een zege op Radjabov, maar kwam daarna niet verder dan zes remises.

Veel avontuurlijker verloopt het toernooi voor Anand. Hij begon slecht met twee remises en twee opeenvolgende nederlagen, maar daarna zette hij de achtervolging in en won hij driemaal achtereen. Of hij nu won of verloor, al zijn partijen waren zeer de moeite waard.

Anand -Radjabov Dortmund 2003

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 e7-e5 5. Pd4-b5 d7-d6 6. c2-c4 Lf8-e7 7. b2-b3 Om na 7 ... a6 8. Pc3 Lg5 met 9. Lb2 of 9. La3 de dameloper aan ruil te kunnen onttrekken.

7 ... f7-f5 8. e4xf5 Lc8xf5 9. Lf1-d3 e5-e4 10. Ld3-e2 a7-a6 11. Pb5-c3 Le7-f6 12. 0-0 Pg8-e7 13. a2-a3 0-0 14. Ta1-a2 Dd8-a5 Op weg naar e5. Vanaf dat veld controleert de dame veel belangrijke velden, maar zij kan er ook in moeilijkheden komen.

15. b3-b4 Da5-e5 16. Tf1-e1 b7-b5 Een dapper pionoffer dat Anand besluit aan te nemen. Hij had ook 17. Ld3 kunnen spelen waarna zwart het dubieuze dameoffer 17 ... exd3 moet brengen.

17. c4xb5 a6xb5 18. Le2xb5 Pc6-d4 19. Lb5-f1?

Hier mist wit een grote kans: 19. Lc4+ d5 (19 ... Kh8 20. f4 verliest op slag) 20. Pxd5! Pxd5 21. Lb2 Tad8 22. Lxd4 Dxd4 23. Dxd4 Lxd4 24. Td2 en na de herovering van het geofferde stuk heeft wit beslissend voordeel.

19 ... d6-d5 20. Ta2-d2 Lf5-e6 21. f2-f4 Op deze wending loerde Anand. Het lijkt alsof wit onmiddellijk wint maar de schijn bedriegt.

21 ... De5xf4

Zie diagram 1

22. Td2-f2 Nee, Anand was niet van plan het slachtoffer te worden van de prachtige wending 22. Txd4? Df2+!! 23. Kxf2 Lxd4++ 24. Kg3 Lf2 mat.

22 ... Df4xf2+!

Gedwongen. Zwart verliest na 22 ... Dh4 23. Tf4 of 22 ... Dd6 23. Txf6.

23. Kg1xf2 Pd4-b5!

De matdreiging 24 ... Ld4+ dwingt wit een stuk te geven.

24. Kf2-g1 Pb5xc3 25. Pb1xc3 Lf6xc3 26. Lf1-b5 Een merkwaardige beslissing. De zwarte koningsloper mag sterk zijn na 26. Ld2 Le5 maar het gaat ver om er een toren voor te geven.

26 ... Lc3xe1 27. Dd1xe1 Pe7-f5 28. Lc1-b2 Ta8-c8 29. Lb5-a4 Tf8-f7 30. h2-h3 h7-h5! 31. b4-b5 h5-h4 32. Lb2-e5 d5-d4 Zie diagram 2

33. b5-b6 Volgens Sergei Sjipov, de voortreffelijke analyticus van worldchessrating. com is dit de beslissende fout en zou de partij in remise zijn geëindigd na 33. Dxe4 Tc1+ 34. Kh2 Pe3 35. Dxh4 Pf1+ met eeuwig schaak.

Maar heeft hij wel gelijk? Na 33. Dxe4 Pe3!? zie ik geen ontsnappingsmogelijkheid voor wit. Na 34. Dxh4 komt 34 ... Tf1+ 35. Kh2 Pf5, gevolgd door 36 ... Tcc1 en na 34. Dxd4 Tc1+ 35. Kh2 Pf1 is het mat in enkele zetten.

33 ... e4-e3 34. Kg1-h2 d4-d3 Tegen twee verbonden pionnen op de zesde rij kan wit niets beginnen.

35. De1-b4 e3-e2 36. Le5-c3 Tc8xc3 37. Db4xc3 Pf5-g3 38. b6-b7 Tf7xb7 39. Dc3-a5 Tb7-b8 Wit geeft op.

Toegegeven, het is ongepast om de enige verliespartij te publiceren van de man die in Dortmund de show steelt. Ik was oorspronkelijk van plan Bologans overwinning op Anand uit de derde ronde te annoteren, maar toen het volgende kabinetstuk voorbijkwam, bedacht ik me. Het is dé partij van het toernooi. Anand -Bologan Dortmund 2003

1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 d5xe4 4. Pc3xe4 Pb8-d7 5. Pe4-g5 Pg8-f6 6. Lf1-d3 e7-e6 7. Pg1-f3 Lf8-d6 8. Dd1-e2 h7-h6 9. Pg5-e4 Pf6xe4 10. De2xe4 Dd8-c7 11. 0-0 b7-b6 12. De4-g4 g7-g5 13. Dg4-h3 Th8-g8 Een bekende stelling waarin de witspelers tot nu toe zonder uitzondering 14. Pd2 hebben gespeeld. Anand negeert de dreiging 14 ... g4.

14. Tf1-e1! Ld6-f8 Bologan gelooft hem en gelijk heeft hij. Na 14 ... g4 komt 15. Dxh6 gxf3 16. Txe6+ fxe6 17. Dxe6+ Kf8 18. Lh6+ Tg7 19. Lg6 en wit herovert met rente al het geofferde materiaal.

15. Dh3-f5 Een subtiele zet. Na het lompe 15. Txe6+ Kd8 16. Te1 Pe5 heeft wit een pion gewonnen maar krijgt zwart tegenspel.

15 ... Lf8-g7 16. h2-h4! Ke8-f8 17. Df5-h3 Tg8-h8 18. h4xg5 h6xg5 19. Dh3-g4 c6-c5 20. Lc1xg5 c5xd4 21. Ta1-d1 Lc8-b7

Zie diagram 3

22. Te1xe6! Pas nu alle stukken meedoen is het tijd voor dit torenoffer.

22 ... f7xe6 23. Lg5-e7+! Kf8xe7 24. Dg4xg7+ Ke7-d6 25. Pf3xd4 Dc7-c5

Zie diagram 4

26. Ld3-f5 Het computerprogramma Fritz vindt vlot een snellere winst. Met 26. Pb5+ Kc6 27. Le2 Tad8 28. b4! Dxb4 29. Dg3 kon wit de partij inderdaad een paar zetten bekorten.

26 ... Dc5-e5 Niet 26 ... exf5 27. Pb5++ Ke6 28. Txd7 en ook 26 ... Ld5 helpt niet wegens 27. Lxe6 Lxe6 28. Pxe6+ en wint.

27. Pd4-f3+ De5-d5 28. Dg7-g3+ Kd6-e7 29. Td1xd5 Lb7xd5 30. Dg3-g5+ Ke7-d6 31. Dg5-f4+ Kd6-e7 32. Lf5-e4 Th8-h5 33. Pf3-h4 Ta8-g8 Taaier is 33 ... Lxe4.

34. Ph4-g6+ Ke7-d8 35. Df4-f7 Tg8-e8 36. Le4-d3 ...

Aangezien 36 ... Lc6 wordt beantwoord met 37. Pf8, is er geen verdediging tegen 37. Lb5.

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.