Mohammed B. slechts even uit evenwicht

Mohammed B. zwijgt stoïcijns op de eerste dag van zijn proces. Pas als de rechter vraagt waarom hij Nederland zo ondankbaar is, valt hij uit zijn rol....

Triomfantelijk houdt hij de koran omhoog, als hij de rechtszaal verlaat. Mohammed B., getooid met een zwart-witte Palestijnse sjaal, laat geen twijfel bestaan over zijn minachting voor het Nederlandse rechtssysteem. Zijn advocaat Peter Plasman mocht nog even uitleggen dat hij zich niet wil laten verdedigen. Maar over het waarom moest hij zwijgen van B.

Als rechtbankvoorzitter Udo Willem Bentinck probeert te begrijpen waarom Mohammed B. zich in zwijgen hult, glimlacht hij. Achterover geleund hoort hij de rechter aan. De eerste pogingen om de verdachte van de moord op Theo van Gogh aan de praat te krijgen, lopen stuk. Mohammed B. kijkt met een mengeling van desinteresse en minachting voor zich uit.

Als de rechtbank zijn geloofsovertuiging ter sprake brengt en vraagt of hij soms bang is de wetten van Allah te overtreden, moet hij zich inhouden. Hij trekt de microfoon naar zich toe, maar zegt uiteindelijk niks. Bij de volgende poging reageert hij: ‘Meneer Plasman is heel duidelijk geweest. Ik heb daar niets aan toe te voegen.’

De rechtbank vraagt aan getuige-deskundige Ruud Peeters wat ze aanmoet met de houding van Mohammed B. op het proces. Volgens Peeters accepteert B. de rechtbank niet vanwege zijn geloofsopvatting. ‘Wij plaatsen als het ware iemand (de rechtbank, red.) naast God. Dat mag niet.’

Als de rechtbank overgaat tot de behandeling van de feitelijke gebeurtenissen op 2 november 2004, speelt hij verveeld met zijn pen. Hij plukt aan zijn baard, kijkt naar zijn nagels en maakt een enkele aantekening in een schrijfblok. Daarnaast ligt de koran. Ook de emotionele betogen van de moeder en de zus van de filmmaker en de verhalen van de politieagenten die hij met de dood bedreigde, ontlokken nauwelijks reactie. Het flexibele pennetje lijkt interessanter voor Mohammed B.

Na de pauze slaat hij aan op het verhaal van motoragent De Ruiter. De agent begreep niet hoe hij iemand kon helpen die hem vlak daarvoor nog had willen neerschieten. De rechter keert die vraag om. Hoe kan het dat B. de samenleving de rug toekeert, die hem heeft gevoed, opgeleid en alle religieuze vrijheid gaf. Dan spuwen de ogen van Mohammed B. plotseling vuur. In vloeiend Arabisch speekt hij een mantra uit. De rechtbank vraagt naar de Nederlandse vertaling. ‘Als de officier van justitie met mijn advocaat had overlegd, had ik wellicht overwogen wat te zeggen.’ Maar wij willen zo graag begrijpen waarom u zo bent geradicaliseerd, zegt de rechter. ‘Elke dag bid ik met mijn Heer dat hij behoedt dat ik anders zal gaan denken dan zoals ik nu denk,’ antwoordt Mohammed B. met een tevreden blik in zijn ogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden