Profiel

Mohammed als een hond, Jezus als een pedofiel

Religieuze weerstand mag niemand weerhouden een visie te geven. Met die mening belandde de Zweedse kunstenaar Lars Vilks op de dodenlijst van Al Qaida.

Lars Vilks voor zijn omstreden tekening in 2010. Beeld ZUMA Press

Bang uitgevallen is Lars Vilks, de 68-jarige kunstenaar en voormalig docent kunsttheorie, niet. Al ruim zeven jaar dreigen moslimextremisten hem te vermoorden en moet hij zwaar worden bewaakt. Maar dat weerhoudt hem er niet van om op bijeenkomsten over 'kunst en vrijheid van meningsuiting' zijn uitgesproken mening te blijven geven. Dat was ook zaterdag het geval in het debatcafé in Kopenhagen. Vrijwel zeker had de aanslag tot doel hem om te brengen.

Al enkele keren eerder waren er moordaanslagen op Vilks beraamd vanwege de tekeningen die hij in 2007 van de profeet Mohammed had gemaakt. In dat jaar maakte 'rotondekunst' een opleving in Zweden door, waarbij kunstenaars sculpturen of afbeeldingen van hondjes op rotondes maakten.

Vilks, een vriend van de Deense tekenaar Kurt Westergaard, plaatste het hoofd van Mohammed op de plaats van de kop van de hond. Daarmee belandde hij in dezelfde categorie als zijn Deense vriend, die in 2005 Mohammed had afgebeeld met een bom in zijn tulband. Ook Vilks werd nu voor varken uitgemaakt, dat uit de weg diende te worden geruimd.

Standvastigheid

Met Westergaard belandde Vilks op de beruchte 'most wanted'- lijst van de terreurorganisatie Al Qaida, waarop ook Geert Wilders en Ayaan Hirsi Ali staan.

Tekenend voor zijn standvastigheid was zijn reactie, toen hem werd verteld dat Al Qaida-leider Abu Omar al-Baghdadi een bedrag van 150 duizend dollar had uitgeloofd voor de moslim die hem 'als een lam' zou afslachten. 'Goed te weten hoeveel je waard bent', luidde zijn laconieke repliek. En: 'Wat kun je daar allemaal niet voor kopen?'

Net als de tekenaars van Charlie Hebdo en zijn vriend Westergaard staat Vilks voor zijn opvatting dat een kunstenaar geheel vrij behoort te zijn om zijn visie op de wereld te blijven geven, ongeacht religieuze weerstand van welke aard ook. In het geval van Vilks leidde dat ook tot werken waarin hij het joodse en katholieke geloof op de korrel nam. Zo heeft hij ook een afbeelding van Jezus als pedofiel op zijn naam staan.

Lars Vilks: Ik laat me niet bang maken door deze aanval. Ik ga gewoon door zoals ik altijd heb gedaan.' Beeld afp

Tot 2007 kon hij met die opvatting een normaal, niet al te opvallend bestaan leiden als kunsttheoreticus en kunstenaar. Op het theoretische vlak was Vilks, die van 1997 tot 2003 aan de kunstacademie van Bergen les gaf, een volgeling van de Franse, postmoderne filosoof Jean-Francois Lyotard. Op artistiek vlak maakte hij onder meer metershoge, houten bouwwerken die in de categorie 'land art' vallen.

Bekendheid verwierf hij er nauwelijks mee - het kunstestablishment nam hem niet erg serieus. Van Vilks zou de wereld vermoedelijk dan ook verder niet hebben gehoord, als hij zijn Mohammed-tekeningen niet had gemaakt.

Hij gaf dit weekend als reactie: 'Ik laat me niet bang maken door deze aanval. Ik ga gewoon door zoals ik altijd heb gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden