Bellen metverslaggever Noël van Bemmel

Mohamed kreeg een aanbod voor een ruimere woning, ‘maar het is heel begrijpelijk dat hij aarzelt’

In een sociale huurwoning in Amsterdam-West deelt een gezin van zes personen 47 vierkante meter. Het portret van de familie El Adel raakt in februari een snaar bij veel lezers. We bellen met verslaggever Noël van Bemmel, die vader Mohamed deze week sprak, tien maanden na de publicatie van zijn stuk.

Nick de Jager

Rond de kerstdagen vertellen redacteuren van de Volkskrant hoe het nu gaat met de hoofdpersoon van een verhaal dat dit jaar veel reacties opleverde. Lees hier het schrijnende verhaal van de familie El Adel. ‘Sinds ik kinderen heb, word ik helemaal gek.’

De familie El Adel, gefotografeerd voor het artikel in februari dit jaar. Beeld  Guus Dubbelman / de Volkskrant
De familie El Adel, gefotografeerd voor het artikel in februari dit jaar.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Noël, hoe gaat het nu met de familie?

‘Na publicatie van het verhaal - tien maanden geleden - beloofde woningcorporatie Rochdale te zullen kijken of zij iets kon doen voor de familie. En er is van alles gebeurd, zo blijkt: Mohamed en zijn vrouw Fatima zijn op gesprek geweest, ze zijn ook wezen kijken bij een mogelijke nieuwe woning. Maar deze week concludeerde Mohamed: meneer, ons verhaal is alleen maar erger geworden.

‘De familie woont dus nog steeds in hetzelfde flatje. Deze zomer viel het keukenblok uit elkaar en de verhuurder stuurde een man die een groot gat maakte en een monster meenam voor onderzoek. Na zeven weken meldde de woningbouwcorporatie dat asbest was gevonden, wat verwijderd diende te worden. De familie hoefde daarvoor niet weg. Mohamed heeft daar naar eigen zeggen bedankt omdat er dan “mannen in pakken en gasmaskers binnenkomen, terwijl ik met mijn kinderen op de bank zit!” Daarop timmerde een tweede man een paar latjes tegen het wrakke keukenblok.

‘Rochdale bood de familie El Adel een vijfkamer woning aan op 6 minuten fietsen van hun huis. Dat was wel op vier en vijf hoog, deels op een krappe zolder, maar wel voor twee ton gerenoveerd. Op het eerste gezicht geen slecht aanbod voor wie 13 jaar op de wachtlijst staat (de gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning is 15 jaar in Amsterdam). Toch bedankten Mohamed en Fatima. Hij zei: “Ik zie het niet zitten elke dag al die trappen op te lopen. Ik ben 50 jaar, dit wordt waarschijnlijk mijn laatste huurwoning.” Zijn vrouw zag volgens hem op tegen het omhoog sjouwen van de boodschappen en kinderen. Samen met de basisschool van de kinderen - wier resultaten lijden onder de woonsituatie - schreven de El Adels een hulpverzoek aan de gemeente. Nog geen antwoord.

‘Het viel mij op de woningbouwcorporatie wel begrip heeft voor de weigering. De aangeboden woning is inderdaad hoog, erkent een woordvoerder. Rochdale steekt komende jaren naar eigen zeggen 400 miljoen euro in de renovatie van deze buurt, inclusief de bouw van zeshonderd extra woningen. Als over twee jaar de sloopkogel arriveert bij de flat van de El Adels, krijgen die vanzelf een stadsvernieuwingsurgentie. Maar ja, dat geldt voor het hele blok. Het is nog maar de vraag, waarschuwt de woordvoerder, of het gezin een beter aanbod krijgt dan de nu geweigerde woning.’

In dit verhaal komen veel problemen van de Nederlandse woningmarkt samen. Welke spanning komt voor jou bij uitstek naar voren?

‘Er zijn veel te weinig betaalbare huurwoningen in Nederland. Dat is de bron van dit probleem. Maar uit dit verhaal blijkt ook dat er veel scheefwoners zijn in ons land. Je zou het niet denken, maar de gemiddelde Nederlander woont ruim. Een stuk royaler dan andere Europeanen, blijkt uit een recente vergelijking. Dat komt onder meer doordat mensen blijven zitten als de kinderen vertrekken of een partner overlijdt. Verhuispremies helpen niet. Neem de oude dame die op de begane grond woont van de etageportiekwoning van Mohamed en Fatima. Die wil best weg, mits zij in de buurt kan blijven en geen trappen hoeft te lopen. Woningcorporaties zetten wel extra seniorenwoningen per buurt neer, maar dat beleid kost járen.

‘Het nieuwe kabinet schrapt de Verhuurderheffing. Daardoor krijgen de woningcorporaties jaarlijks 1,7 miljard euro extra om te bouwen. Dat is positief nieuws. Maar de vraag is: wie gaat de woningen bouwen? Er is een enorm tekort aan vaklui. We zitten nog wel even met de gebakken peren.’

Waarom maakt het verhaal van de familie El Adel bij zo veel lezers iets los?

‘Ik denk dat de lezers schrokken. Ze weten dat er woningnood is, maar als je dan op bezoek gaat bij een familie van zes op 47 vierkante meter, dan wordt dat opeens concreet. Bovendien kennen veel lezers wel een Mohamed of een Fatima.’

Wat is de belangrijkste les die we van de situatie van de familie El Adel kunnen leren?

‘De woonmarkt in Nederland is kapot. Hoe hebben we die zo uit de hand kunnen laten lopen? Daar komt bij: wie aan de onderkant van de arbeids- en woningmarkt zit, krijgt niet veel kansen om zijn woonsituatie te verbeteren. En dus de kwaliteit van zijn leven. Een urgentiebewijs voor een nieuwe sociale huurwoning is een soort golden ticket van Willy Wonka; dat krijg je waarschijnlijk maar één keer in je leven. Het is heel begrijpelijk dat Mohamed enorm aarzelt en hoopt op een beter bod.’

Gulali Mohammadi

Het gaat niet goed met Gulali Mohammadi, de jonge vrouw uit Uruzgan die opklom tot de jongste parlementariër van Afghanistan. De inmiddels 28-jarige politica en vrouwenrechtenactivist vertelde begin dit jaar in de Volkskrant hoe zij zich - ondanks veel weerstand – toch had ontwikkeld. Onder meer dankzij een opleiding tot vroedvrouw betaald door de Nederlandse hulporganisatie Cordaid. Na de inname van Kabul door de Taliban vroeg menig lezer hoe het nu met haar gaat, een enkeling bood aan geld te sturen.

Nu zit zij thuis, appt ze, zonder werk en zonder salaris. De Taliban hebben volgens haar al drie keer haar huis doorzocht op bewijzen dat zij naar het buitenland wil vluchten. Na de val van Kabul plaatste de beweging ook bewakers voor haar deur. Zij is naar eigen zeggen doodsbang. Gulali is in principe welkom in Nederland, bleek dit najaar, maar niet met haar moeder en jongere broer voor wie zij zorgt. Nederland evacueert – in tegenstelling tot andere Navo-landen - alleen kerngezinnen. Dus zit Gulali thuis en wacht af.

Noël van Bemmel

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden