Mogelijk streep door aanleg metrolijn

Het groen-linkse stadsbestuur van Amsterdam komt er niet meer uit. Een externe commissie onder leiding van oud-minister Veerman (CDA) mag uitzoeken of het nog zin heeft door te gaan met de miljarden verslindende nieuwe metrolijn van de hoofdstad....

Alle opties staan open, zo bleek uit de woorden van Lodewijk Asscher – lokaal PvdA-leider alsmede wethouder van Financiën. Hij begeleidde donderdagochtend zijn collega en partijgenoot Tjeerd Herrema, die ten stadhuize kwam uitleggen waarom hij als toezichthouder van de Noord-Zuidlijn een dag eerder zijn ontslag had ingediend.

In de woorden van de gesneuvelde wethouder: ‘De patiënt is zieker dan ik had gedacht.’ Het ziektebeeld is zo dramatisch dat hij zich verplicht voelde zijn ‘politieke verantwoordelijkheid’ te nemen.

Asscher, de kasbeheerder, zit met de brokken, afgezien van de politieke schade. ‘Een gigantische klap’, zo omschrijft zijn woordvoerder de financiële gevolgen.

Burgemeester Cohen, wel in huis, was donderdag de grote afwezige bij het afscheid van Herrema. Vorig jaar november, nadat opnieuw huizen waren verzakt aan de Vijzelgracht, liet hij nog ter plaatste blijken dat hij zich vanaf dat moment persoonlijk met het riskante project was gaan bemoeien.

De vraag aan Asscher of het stadsbestuur wellicht had overwogen collectief op te stappen, werd ontkennend beantwoord. Hij herinnerde er aan dat de gemeenteraad in 2002 het sein op groen had gezet voor Amsterdams tweede metro.

Volgens voorlopige cijfers gaat de Noord-Zuidlijn 2,4 miljard euro kosten, aanzienlijk meer dan vorig jaar nog was herberekend. De nieuwe tegenvaller van ‘circa 290 miljoen’ is met nadruk een ‘voorlopig’ cijfer. Op 4 maart krijgt de raadscommissie vertrouwelijk de ‘definitieve’ raming: naar verluidt 300 miljoen extra. Voor de hoofdstad een catastrofe.

Vandaar ook dat het stadsbestuur nu officieel toegeeft steun te vragen aan de rijksoverheid. Al maanden viel het in Den Haag op hoe de metrolobbyisten uit Amsterdam de deur platliepen.

De gemeenteraad, van ‘enorm geschrokken’ (PvdA en GroenLinks) tot ‘verbijsterd’ (CDA), stelt een enquête in met als voornaamste vraag of zij in al die jaren wel goed is geïnformeerd.

De ironie wil dat Maarten van Poelgeest, wethouder Ruimtelijke Ordening en leider van GroenLinks, voorlopig toezicht houdt op het project: zijn partij, toen nog oppositie, stemde in 2002 tegen de nieuwe metro. Geraamde kosten destijds: ruim 1,4 miljard euro, gereed in 2011. Bijdrage van het rijk 1,1 miljard euro, die van Amsterdam 317 miljoen euro.

Wanneer de metro ooit gaat rijden is ongewis. Het stadsbestuur heeft het nu over 2017, alweer twee jaar later dan de vorige planning. Maar hiermee is nog niet rekening gehouden met de commissie Veerman, die voor de zomer haar advies klaar heeft.

Komende zomer zou de eerste tunnelboor de grond ingaan. Elke vertraging heeft financiële consequenties, omdat de aannemer van de peperdure Duitse boor voor elke dag dat er niet wordt geboord een schadevergoeding kan claimen. Een tweede boor is inmiddels in de maak.

De opdracht aan Veerman – ook voorzitter van de Deltacommissie, die het kabinet vorig najaar adviseerde hoe Nederland zich moet beschermen tegen de toenemende wateroverlast – is ruim; alles is mogelijk. Officieel: ‘In dit advies kunnen alternatieven worden opgenomen voor de financiering, technische realisatie en bestuurlijke organisatie van het project.’

Deze formulering sluit niet uit dat er een advies kan komen om de hele handel af te blazen of de Noord-Zuidlijn slechts gedeeltelijk aan te leggen – bijvoorbeeld alleen de verbinding onder het IJ, van stadsdeel Noord naar het centrum. Of zoals het stadsbestuur het in een verklaring formuleert: ‘In het onderzoek van de commissie wordt bijvoorbeeld de mogelijkheid meegenomen dat de metro eerder gaat rijden op onderdelen van het tracé.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden