Mogelijk krijgt de Johan Cruijff Arena alsnog sponsor in naam

Ajax, de Arena en de gemeente Amsterdam houden de mogelijkheid open alsnog een sponsor naast de naam van Johan Cruijff op de Amsterdam Arena te zetten. Tabaksfabrikanten zijn op voorhand uitgesloten, zo is afgesproken met de nabestaanden van de vorig jaar overleden oud-voetballer bij wie longkanker was geconstateerd.

Mark Misérus
De Johan Cruijff Arena in Amsterdam. Beeld anp
De Johan Cruijff Arena in Amsterdam.Beeld anp

Dat blijkt uit de definitieve overeenkomst, die het college van B&W zojuist aan de Amsterdamse gemeenteraad heeft gestuurd. In dat document zijn de belangrijkste afspraken over de naamswijziging van het stadion vastgelegd. De gemeenteraad, maar ook de directies en raad van commissarissen van Ajax en de Arena moeten nog wel instemmen met de overeenkomst.

De erven-Cruijff staan toe dat Ajax en de Arena de naam van Cruijff rechtenvrij mogen gebruiken. De twee partijen maken in ruil daarvoor een jaarlijkse bijdrage over aan de Cruyff Foundation, in de vorm van geld of een bijdrage in natura ('in kind'). Daarbij valt te denken aan het belangeloos organiseren aan evenementen voor de Foundation in het stadion, hoewel dit niet zo is gespecificeerd in de overeenkomst. Ook heeft Amsterdam toegezegd Cruijff een 'passend eerbetoon' in zijn geboortestad te geven. In welke vorm dat gebeurt, is nog niet duidelijk.

Op 25 april, de dag dat Cruijff 70 jaar zou zijn geworden, traden Amsterdam, Ajax en de Arena naar buiten met hun akkoord. Dat kwam tot stand na maandenlange onderhandelingen, waarbij ook de complexe zeggenschap over het stadion en het herverdelen van de aandelencertificaten onderwerp van gesprek was. De familie Cruijff, die zich door burgemeester Van der Laan liet vertegenwoordigen in de onderhandelingen, heeft op 19 april met de afspraken ingestemd.

Amsterdam, dat het aantal gemeentelijke deelnemingen flink wil terugschroeven, heeft jaren met het idee gespeeld zijn belang in de Arena af te stoten. Maar uit de definitieve overeenkomst blijkt dat het college, net als Ajax, volop potentie in het stadion ziet. De Arena is 'niet alleen een succesvol multifunctioneel stadion' geworden, maar 'tevens motor geweest van de economische ontwikkeling van Amsterdam Zuidoost'. Ook wordt het stadion geprezen om zijn innovatie en duurzaamheid, die beide 'internationaal toonaangevend' zijn.

In plaats van de Arena af te stoten, wil Amsterdam de komende tien jaar een strategisch belang van 25 procent in het stadion houden. De gemeente doet 23 procent van zijn Arena-certificaten over aan Ajax, dat een huurverlaging van 75 procent heeft bedongen. Amsterdam hoopt te profiteren van toekomstige (sport)evenementen als het EK voetbal in 2020 en wil graag zeggenschap over het nieuwe supportershome van Ajax, dat komt te liggen in de parkeergarage onder het stadion.

Van der Laan concludeerde eind april dat de Johan Cruijff Arena 'de meest wenselijke vorm' is als naamsverandering van het voetbalstadion. Over de mogelijkheid om de naam van Cruijff aan een sponsor te koppelen spraken de partijen destijds niet. 'Potsierlijk' noemde sportmarketeer Frank van den Wall Bake het idee van bijvoorbeeld de 'Johan Cruijff Heineken Arena'. Hij verwachtte niet dat de familie Cruijff met het voorstel zou instemmen.

De definitieve overeenkomst staat dus wel degelijk toe dat er een merknaam achter Johan Cruijff wordt geplakt. De belanghebbenden sluiten op voorhand geen sponsors uit. Wel moeten Ajax en de Arena, als ze in zee willen met een merknaam die 'een aantasting van de reputatie van de persoon Johan Cruijff kan vormen', de erven-Cruijff vooraf op de hoogte stellen. Welke merknamen dit zijn, blijkt verder niet uit de overeenkomst.

Buitenlandse clubs als Arsenal (Emirates Stadium) en Bayern München (Allianz Arena) verdienen miljoenen euro's door de naam van hun stadion aan sponsors te verhuren. Maar de combinatie van een oud-voetballer en een sponsor als stadionnaam geldt als uitzonderlijk, ook omdat de Arena sinds de oplevering 21 jaar lang dezelfde naam heeft gedragen: officieel de Amsterdam ArenA, met hoofdletter A op het eind.

Dat tabaksfabrikanten worden geweerd op de flanken van het stadion, is niet verwonderlijk. De sport associeert zich liever niet met sigarettenreclames. En Cruijff voerde, nadat de ziekte een half jaar eerder bij hem was geconstateerd, tot zijn dood een verwoede strijd tegen longkanker.

Als speler en als coach stond hij bekend als een fervent roker en maakte hij reclame voor het sigarettenmerk Roxy Dual ('Rook verstandig'). Na hartklachten en een dubbele bypass stopte hij in 1991 op doktersadvies met roken en keerde zich tegen zijn voormalige verslaving. Hij nam een filmpje op waarin hij een pakje sigaretten in stukken schoot en waarschuwde: 'Voetbal heeft me alles gegeven in het leven. Roken heeft me bijna het leven gekost.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden