Moeten we ons zorgen maken om die incidenten op Schiphol? En vier andere vragen

'Schiphol 47 keer langs de afgrond', kopt het AD vanmorgen. Op de grootste Nederlandse luchthaven zouden veel vaker ernstige incidenten plaatsvinden dan op vliegvelden van vergelijkbare grootte. Klopt dat? En hoe ernstig zijn deze incidenten precies? Vijf vragen over het 'gevaar' op Schiphol.

Een KLM-vliegtuig maakt zich klaar om op te stijgen vanaf luchthaven Schiphol Beeld anp
Een KLM-vliegtuig maakt zich klaar om op te stijgen vanaf luchthaven SchipholBeeld anp

Wat is er precies aan de hand?

Schiphol kende vorig jaar 47 zogenoemde runway incursions. Dat zijn situaties waarin een persoon, voertuig of vliegtuig zich op een baan bevindt, terwijl daar op dat moment een vliegtuig wil landen of opstijgen. Volgens het AD zijn de start- en landingsbanen van Schiphol daarmee een stuk gevaarlijker dan die van andere grote luchthavens. München telde in 2016 bijvoorbeeld drie runway incursions. John F. Kennedy kampte vorig jaar met vijf van zulke incidenten, Heathrow in Londen met dertien.

Waar komen de cijfers vandaan?

Die cijfers zijn afkomstig van de website van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) - en staan daar al een tijdje. Het AD publiceert ze vermoedelijk naar aanleiding van het rapport dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dinsdag naar buiten bracht. Daarin staat dat de onderzoeksraad in het afgelopen kwartaal twee 'ernstige incidenten' op Schiphol onderzocht. Bij een van die incidenten stond er nog een voertuig op de baan, terwijl een vliegtuig wilde opstijgen. Dit is zo'n runway incursion.

Hoe lang gaat het nog goed op Schiphol? (+)

De snelle groei van Schiphol met de wirwar aan start- en landingsbanen, het is een riskante mix als het om de veiligheid op de luchthaven gaat. Zozeer dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid de toekomst van de luchtvaart in Nederland ter discussie wil stellen, schreven we eerder dit jaar.

Hoe ernstig zijn deze incidenten?

'Wij zijn enorm geschrokken van de kop', zegt woordvoerder Maj-Britt van Raalte van LVNL. 'Het is absoluut niet zo dat Schiphol vorig jaar 47 keer langs de rand van de afgrond scheerde.' Volgens de cijfers van LVNL was 2009 het laatste jaar waarin een ongeluk op het nippertje werd verijdeld. Van de 47 incidenten in 2016 vormden 36 'geen onmiddellijk gevaar voor de veiligheid', terwijl er 11 keer meer dan genoeg tijd was om een botsing te voorkomen. Van bijna-ongelukken was dus geen sprake.

Waarom komen runway incursions vaker voor op Schiphol?

Dat heeft te maken met de ligging van de start- en landingsbanen, zegt luchtvaartdeskundige Hans Heerkens. 'De wind draait vaak op Schiphol. Omdat vliegtuigen vroeger bevattelijker voor wind waren, is er toen voor gekozen om de banen niet parallel te leggen maar met elkaar te laten kruisen.' Ook de Nederlandse meldingscultuur kan een rol spelen, stelt Heerkens. 'Misschien melden wij bepaalde incidenten wél, terwijl ze in het buitenland zeggen: de fout is rechtgezet, er is niets aan de hand.'

Hoeven we ons dan helemaal geen zorgen te maken?

Dat ook weer niet. De OVV oordeelde in april nog zeer kritisch over de veiligheid op Schiphol. Volgens de onderzoeksraad is het zo druk op Schiphol dat de grenzen van een veilige afhandeling van het vliegverkeer in zicht komen. Die risico's, onder meer veroorzaakt door het afwijkende banenpatroon, moeten eerst worden weggenomen voor Schiphol verder mag groeien. Desondanks oordeelde de OVV dat Schiphol op dit moment niet onveilig is - en dus zeker niet 47 keer langs de afgrond scheerde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden