'Moeten we niet vluchten nu het nog kan, naar China desnoods?'

De zwaarste crisis voor Japan sinds de Tweede Wereldoorlog, aldus premier Kan op de televisie, maar alles is onder controle. 127 miljoen Japanners willen hem graag geloven.

YOKOSUKA - Wat doe je als 200 kilometer van je huis een kerncentrale wankelt? 'We hadden het er net met elkaar over', zegt Ikito, die bij het toeristenkantoortje werkt in de aankomsthal van de luchthaven van Tokio. 'Moeten we niet weggaan, nu het nog veilig is - naar China desnoods?'


Ze lacht ongemakkelijk, net als haar twee collega's. 'We hebben zoiets ergs nog nooit meegemaakt', zegt de 20'er, die zoals de meesten van de 35 miljoen inwoners van Tokio in een flatje woont in een van de eindeloze buitenwijken van de Japanse hoofdstad.


Even schiet er een angstige blik in haar ogen. Dan herpakt ze zich en verschijnt de professionele glimlach weer op het zorgvuldig opgemaakte gelaat. Geen paniek, we hebben de zaak nog steeds onder controle, is het officiële motto.


'Dit is de zwaarste crisis voor Japan sinds de Tweede Wereldoorlog. Ik ben ervan overtuigd dat we haar de baas kunnen', verklaart premier Naoto Kan op de televisie. Het is zondagavond, de derde avond na de aardbeving en de tsunami die al duizenden levens hebben gekost. Komt er nog een kernramp achteraan?


Het laatste nieuws is volgens de Japanse autoriteiten dat straling is vrijgekomen. Maar niet veel: alleen enkele tientallen mensen in de directe omgeving van de verzwakte, oververhitte centrale worden nu behandeld voor besmetting, meer dan tweehonderdduizend mensen uit de regio worden geëvacueerd. Tokio hoeft niet te vrezen, is het parool. De koelpogingen - met zeewater - bij de centrale van Fukushima worden met man en macht voortgezet. De wind staat voorlopig de goede kant op.


De premier heeft een lichtblauw noodjack aan, net als de andere officials die op de persconferenties in het crisiscentrum optreden. Hij oogt vermoeid, zijn toon is ernstig, maar zakelijk. Het donkerste scenario, het ondenkbare, blijft onbesproken: een meltdown van een oude, verzwakte centrale, een golf van straling die het land binnen waait, een paniekevacuatie van miljoenensteden.


De 127 miljoen Japanners willen hem geloven. Je ziet het op de luchthaven, in de metro naar het centrum van Tokio, in de trein naar de kuststad Yokosuka aan de baai van Tokio - alles functioneert op het oog normaal. De winkeltjes op de stations zijn gewoon open, de meeste schappen liggen vol, in de restaurantjes zitten mensen rustig te eten.


De gezichten staan een slag somberder dan normaal, dat zeker. Maar verder houdt Japan zich in de plooi. Op de televisie trachten deskundigen met behulp van tekeningen uit te leggen wat er gebeurt in de ingewanden van reactoren 1 en 3 van de Fukushima-kerncentrale, daar aan de noordoostkust. Normaal is Fukushima City een uur met de hogesnelheidstrein vanaf de hoofdstad. Maar de noordelijke Shinkansen, de trots van Japans technisch vernuft, rijdt sinds vrijdagmiddag niet meer. Te veel bevingsschade.


Iedereen tuurt in het weekeinde naar het schermpje van zijn mobieltje, om het laatste nieuws in de gaten te houden. Het kan allemaal redelijk goed aflopen, is zondagavond het laatste oordeel.


'Het is nog veilig. Daarover ben ik opgelucht', zegt de receptionist van het hotel in Yokosuka. 'Van de tsunami na de aardbeving hebben we vrijdag hier geen last gehad, want we zitten nog net in de baai van Tokio, Maar ik ben sinds vrijdag niet meer thuis geweest.'


Even later brengt hij een extra wollen deken op de kamer. 'Vanochtend viel de stroom vier uur lang uit. Dat kan vannacht weer gebeuren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden