'Moeten mensen die geen cent hebben doodgaan?'

De fabrikant Cipla brengt aidsmedicijnen in India veel goedkoper op de markt dan de multinationals elders in de wereld. 'Ik vind het misdadig dat mensen sterven omdat ze hun medicijnen niet kunnen betalen', zegt directeur Yusuf Hamied....

Miljoenen mensen zijn besmet met HIV, het virus dat de ziekte aids veroorzaakt, en het grootste deel van deze patiënten woont in de Derde Wereld. 'Mensen die geen cent hebben', zegt directeur Yusuf Hamied, voorzitter van de Indiase medicijnenfabrikant Cipla. 'Moeten ze daarom maar doodgaan? Omdat ze hun medicijnen niet kunnen betalen?'

Hamied vindt blijkbaar van niet, want een half jaar geleden bood Cipla de allerarmsten op deze wereld de cocktail van aidsmedicijnen voor één dollar per dag aan - ver onder de prijs van de multinationale bedrijven die hetzelfde middel in de Verenigde Staten voor dertig dollar en in Senegal voor drie tot vijf dollar per dag aan de man brengen.

Cipla kan hier ongestraft mee wegkomen omdat India het internationale handelsverdrag op patentrechten nooit heeft ondertekend. 'Als wij een andere manier vinden om medicijnen te ontwikkelen, mogen we het produceren én exporteren', weet Hamied. 'En natuurlijk willen wij daar ook geld mee verdienen, maar ik vind het misdadig dat mensen sterven omdat ze hun medicijnen niet kunnen betalen.'

De internationale farmaceutische bedrijven zien met lede ogen aan hoe bedrijven als Cipla en andere medicijnfabrikanten hun producten onder de prijs op de markt brengen. Ze hebben wel degelijk geprobeerd deze gang van zaken een halt toe te roepen. Maar in maart dit jaar lieten 39 bedrijven hun zaak tegen een Zuid-Afrikaanse wet onvoorwaardelijk vallen. Die wet staat toe om goedkopere versies van merkmedicijnen tegen aids te importeren.

'Staten hebben nu officieel het recht om prioriteiten voor patenten te laten gaan', juichten aids-activisten en organisaties als Artsen zonder Grenzen in hun gezamenlijke verklaring.

'Wij vechten al jaren voor betere en goedkopere toegang tot medicijnen', zegt Diderik van Halsema van AzG-Amsterdam. 'En daarbij gaat het niet alleen om geneesmiddelen tegen aids, maar ook tegen malaria, tbc en andere ziekten die nog steeds duizenden levens eisen. Soms zijn de medicijnen te duur voor patiënten, in andere gevallen zijn ze verouderd of zelfs niet meer beschikbaar - als bepaalde ziektes alleen in arme landen voorkomen valt er voor een fabrikant natuurlijk geen droog brood meer aan te verdienen.'

Het aanbod van de fabrikant Cipla, dat met Artsen zonder Grenzen in zee is gegaan om goedkope medicijnen te verspreiden, noemt Van Halsema dan ook een goede start.

En binnenkort komt Cipla met een nieuwe pil die de prijzen van de aids-cocktail waarschijnlijk nog verder zal doen dalen. Hamied: 'Het is nu zo dat patiënten elke dag twee keer drie pillen moeten slikken omdat de patenten voor deze medicijnen bij drie verschillende bedrijven liggen. Wij hebben overheidstoestemming gevraagd om deze drie middelen in één pil op de markt te brengen. En natuurlijk zullen we ook dit medicijn voor 350 dollar per jaar aanbieden in de Derde Wereld.'

Idealisme bij een farmaceutische fabrikant - het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Hamied: 'We gaan er zeker niet op achteruit, maar daar is het ons niet om te doen. Luister, aids is een enorm probleem en in mijn eigen India zijn miljoenen mensen besmet met deze vreselijke ziekte. We hebben gezien wat er in Afrika met zijn miljoenen aids-doden is gebeurd en ik hoop dat we eenzelfde drama elders kunnen voorkomen. Daarbij gaat niet alleen om India maar om alle arme landen.' De directeur vervolgt: 'Ik vertegenwoordig de Derde Wereld - niet alleen de noden maar ook de mogelijkheden en vooral de kansen. Het is aan de internationale gemeenschap om deze kans te grijpen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden