Moeten Knot en Pijbes baan ruilen?

Centrale banken hebben in de toekomst geen wetenschappers nodig maar kunstenaars. Of het oude economische model moet bij het oud vuil worden gezet en worden vervangen door een nieuw landschap.


Dit vindt een werkgroep van het Internationaal Monetaire Fonds (IMF). Sinds de Franse ex-minister Christine Lagarde naar Washington is gekomen, is het de gewoonte van de leiding van het IMF geworden om af en toe een knuppel in het hoederhok te gooien. Dit keer is het profiel van de centrale bankier het doelwit.


Voor de crisis van 2007 was het vak van centrale bankier een van de mooiste en gemakkelijkste banen die er in de financiële wereld waren. Wim Duisenberg hoefde als bewaker van de gulden één keer per maand slechts op een telefoontje te wachten met het rentebesluit van de Bundesbank.


Daarna doceerde hij het volk tijdens het NOS Journaal vanachter een volkomen leeg bureau de redenen van het besluit. Een ander ritueel was dat hij twee keer per jaar de regering waarschuwde voor het uit de hand lopen van de overheidsfinanciën. Natuurlijk hield de president ook toezicht op het bankwezen, maar daar kon hij zich geen buil aan vallen in een periode dat Nederlandse banken zich vooral specialiseerden in leningen met geringe marges en geringe risico's in plaats van hoge marges en hoge risico's.


Naast dit toezicht hadden centrale banken nog twee taken: het vaststellen van de korte rente en het zorgen voor prijsstabiliteit door het laag houden van de inflatie. Het was een overzichtelijke wereld waarin monetaire autoriteiten op hun routine konden vertrouwen. En die routine leek 25 jaar lang - van 1982 tot 2007 - heel goed te werken. Maar onder de ogenschijnlijke rust van lage en stabiele inflatie broeide een enorme financiële onbalans in de wereld die in 2007 en 2008 tot een uitbarsting kwam. Nu zegt een werkgroep van het IMF dat het rustige vaarwater heeft plaatsgemaakt voor woelige baren. Het moet anders, alleen weet niemand hoe het dan anders moet. Kan het rentewapen financiële stabiliteit garanderen? Of moet er een leningenplafond komen, gerelateerd naar inkomen. 'Wij nodigen beleidsmakers, academici en de media uit om komende week tijdens de voorjaarsvergadering met ons mee te denken', aldus het IMF.


Meestal leidt zo'n uitnodiging tot babylonische spraakverwarring. Het IMF vindt dat prijsstabiliteit de belangrijkste taak moet zijn van de centrale bankiers, maar niet meer de enige taak. Centrale banken moeten onafhankelijk blijven, maar moeten wel hun bredere mandaat houden om financiële stabiliteit af te dwingen.


Deze eerste verfstreken van het IMF voor de financiële renaissance lijken meer op een aanzet tot een abstract werk dan een verfijnde Hollandse Meester.


Als financiën in kunst moet veranderen, zou Klaas Knot moeten overwegen van functie te ruilen met Wim Pijbes.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden