Moeten de vakbonden weer worden gekoesterd?

De kwestie

Beeld de Volkskrant

Het is nog niet zo lang geleden dat de voorzitter van de vakcentrale FNV net zo bekend was als de premier van Nederland en de coach van Ajax. Negen van de tien Nederlanders konden meteen de naam noemen van Johan Stekelenburg.

Zelfs Lodewijk de Waal en Agnes Jongerius hadden nog de status van BN'er. Wie nu op Albert Cuyp vraagt naar de huidige FNV-voorzitter zal mensen slechts glazig zien kijken. Han Busker is vermoedelijk onbekender dan de rechtsback van Heracles in Almelo. Pas als hij morgen vreemd gaat met Barbie, zal hij dankzij RTL Boulevard of Shownieuws weer enige status krijgen.

Met bijna satanisch genoegen toonde Harry Mens zondag krantenkoppen met 'Richtingenstrijd FNV over koers' (FD), Jumbo zet vakbonden buitenspel (de Volkskrant), waaraan hij op zijn kenmerkende onbeholpen manier commentaar toevoegde: 'Zo ziet u, de vakbonden zijn van slag af'. 'Vakbonden kunnen niet functioneren want de nieuwe generatie zoekt het zelf uit'. 'De tijden veranderen en ook de gewoontes met de vakbonden.'

De economisch redacteur van De Telegraaf wil ze zelfs helemaal uit het overleg met de overheid en werkgevers gooien, omdat de bond is vergrijsd en 'je omroep Max ook niet laat mee beslissen over het ontslagrecht'. De pot verwijt de ketel. De vakbonden hebben in Nederland 1,7 miljoen leden. Vorig jaar verloren ze er 17 duizend: een afname van 1 procent. De Telegraaf (oplage 400 duizend) verloor in dezelfde periode 10 procent van zijn abonnees en vermoedelijk zijn de resterende lezers gemiddeld nog stukken ouder dan de leden van de bond.

Nederland zou de vakbonden moeten koesteren in plaats van afdanken. Ze zijn in vergelijking tot de Britse, Franse en Italiaanse bonden, de hele geschiedenis de redelijkheid zelve geweest. Ze hebben in het tripartite overleg met overheid en werkgevers aan de basis gestaan van het beroemde poldermodel. Dankzij de bonden is Nederland nog altijd een van de beste verzorgingsstaten in de wereld.

Het klopt dat het lidmaatschap van vakbonden de nieuwe generatie minder aanspreekt (het zoals het lidmaatschap van politieke partijen en omroepen) maar net zoals voor de democratie is er voor het sociaal overleg geen alternatief. Zonder vakbonden kunnen er geen cao's en sociaal plannen worden geregeld en is iedereen uitgeleverd aan de willekeur van de bazen.

De werkgevers en overheid zullen als gesprekspartner een vertegenwoordiger van werkenden nodig hebben, omdat onmogelijk met 10 miljoen werknemers en zzp'ers kan worden onderhandeld.

De huidige voorzitter van het CNV Maurice Limmen - ook niet iemand die voor De Kwis zal worden gevraagd - noemde de vakbond 'de ventiel voor de onrust van de werknemers'. Als die er uit getrokken wordt zal dit tot onherstelbare maatschappelijke schade leiden.

Daarom moet Han Busker wel in De Kwis. Of anders vreemd gaan met Barbie.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.