Moeten de dames helemaal bloot?

Ooit heetten centrale banken ladies; dames. De Bank of England was de Old Lady of Threadneedle Street. Wat de dames deden, bleef binnenskamers. Zelfs renteveranderingen werden niet aangekondigd. Dat zou iedereen die geld nodig had vanzelf wel merken.


Nu moeten centrale banken de transparantste instellingen ter wereld worden. De dames moeten zich zogezegd helemaal bloot geven. De hersenspinsels en opinies van iedere individuele bestuurder moeten wereldkundig worden gemaakt. Speeches van bestuurders worden realtime tweet voor tweet naar buiten gebracht. De overwegingen bij besluiten worden toegelicht. Inmiddels zijn centrale banken de enige instellingen die onderlinge verdeeldheid bekendmaken.


De Amerikaanse centrale banken publiceren ook de notulen van de bestuursvergadering. Vorige week zei president Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) op een feestje in Amsterdam dat wat hem betreft het verslag van de maandelijkse onderonsjes van de Governing Council in Frankfurt - het hoogste bestuursorgaan - ook naar buiten mag worden gebracht. Zo moet worden voorkomen dat de financiële markten worden verrast of op het verkeerde been worden gezet. Kapitaalstromen kunnen door een verkeerde interpretatie van richting veranderen met soms rampzalige gevolgen voor renten en valuta's, zoals vorig jaar gebeurde toen Ben Bernanke van de Fed aankondigde de stimulering af te bouwen.


Als de markten weten dat Klaas Knot in Frankfurt ruziet met president Boštjan Jazbec van de centrale bank van Slovenië over een renteverlaging, zouden zij daarop moeten kunnen anticiperen.


Het probleem van deze vergaande transparantie is dat openlijke onenigheid daadkracht ondermijnt. Besluiten zijn geloofwaardiger als ze eenduidig zijn. Daarom blijven de notulen van de ministerraad bijvoorbeeld twintig jaar geheim. Als bekend wordt dat de ministers rollebollend door de Trêveszaal gaan in het debat over de aankoop van de JSF-straaljager, zal de politieke en maatschappelijke acceptatie van dat besluit moeilijker worden.


Het risico van meer transparantie is dat het besluitvormingsproces zich van de officiële vergaderingen naar de achterkamertjes verplaatst. Indien de ministerraad morgen besluit de notulen te publiceren, zal het vuile werk - het smeden van compromissen - zich verplaatsen naar de wandelgangen. In de wekelijkse ministerraad zullen de bewindslieden zichzelf censureren en zich beperken tot politiek correcte clichés.


Dat zal in Frankfurt niet anders gaan. Indien de bestuurders weten dat wat ze zeggen naar buiten wordt gebracht, zal het onderhandelen in het informele circuit plaatsvinden. De 24 bestuurders van de ECB zullen wheelen en dealen op partijtjes, via de telefoon of elkaar gaan benaderen per e-mail om bondgenootschappen te sluiten.


Transparantie is de dood in pot.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden