Moeten bestuurders bang worden van de VEB?

Er is in Nederland nog nooit een topbestuurder in de bijstand beland na een schadeclaim

Vier jaar na het begin van de kredietcrisis heeft de factor kapitaal nog steeds een grotere mond dan de factor arbeid.


In vergelijking met directeur Jan Maarten Slagter van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) is zelfs Henk van der Kolk van FNV Bondgenoten een ondernemersvriend.


Slagter wil namens gedupeerde beleggers miljarden terughalen bij de voormalige bestuurders en commissarissen van bank-verzekeraar Fortis, die in 2008 ten onder ging na een overnamebod op ABN Amro. Ook de voormalige bestuurders van het beursfonds Landis, dat in 2002 failliet ging, krijgen een claim aan hun broek. Zowel bij Fortis als bij Landis heeft de rechter inmiddels formeel wanbeleid vastgesteld; de VEB heeft enige munitie.


Tot nu toe is het zelden gebeurd dat falende bestuurders of toezichthouders uit hun privévermogen werknemers, klanten of kapitaalverschaffers genoegdoening moesten verschaffen. De NV of BV is juist als juridische constructie bedacht om dit te voorkomen. Na de debacles bij Slavenburg, OGEM en RSV besloot de regering in 1986 curatoren te verplichten bij faillissementen onderzoek te doen naar mogelijk wanbeleid door bestuurders en commissarissen, maar daardoor is nog geen voormalig topman in de bijstand beland.


In 1994 schikte president-commissaris Jan Delsing van de Tilburgsche Hypotheekbank voor 2,5 miljoen gulden (1,3 miljoen euro) een persoonlijke aansprakelijkheidsclaim.


De bekendste zaak is die van het handelshuis Ceteco, dat eind 1999 failliet ging. Hoewel de rechtbank in december 2007 de leidinggevenden verantwoordelijk stelde voor een voorlopige schade van 50 miljoen euro sleept de zaak zich nog altijd voort.


Het verschil tussen ondernemersrisico en wanbeleid is nauwelijks te bepalen. In 2001 besliste de Hoge Raad dat 'een bestuurder pas persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld als geen redelijk bestuurder onder dezelfde omstandigheden zodanig gehandeld zou hebben'. In de boekhoudschandalen bij Ahold en Shell in 2004 kochten de concerns schadeclaims af. Ahold-bestuurder Cees van der Hoeven kreeg slechts een boete van 30 duizend euro, Shell-topman Philip Watts ging vrijuit en kreeg een zak geld van 1,5 miljoen euro mee.


Als bestuurders al persoonlijk worden aangesproken, hebben de meeste grote ondernemingen daarvoor een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten. Bij Fortis zou het gaan om 250 miljoen euro per bestuurder.


Wie voorzitter is van de plaatselijke zwemclub loopt eigenlijk meer risico als gevolg van een of ander incident aan de bedelstaf te raken dan een topbestuurder die miljoenen per jaar verdient.


Reageren? p.dewaard@Volkskrant.NL


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden