Column

Moet V&D een museum krijgen?

V&D is sinds gisteren bijgezet in het economisch erfgoed. Dat is geen unicum. Het winkellandschap verandert voortdurend. In 1993 ging de Rotterdamse warenhuisketen Ter Meulen failliet. Vier filialen werden overgenomen door V&D, op dezelfde manier als het Canadese concern Hudson's Bay nu de V&D-filialen wil gaan overnemen.

Drukte in een warenhuis van V&D in 1953.

Miro, Maxis en Famila, allemaal ketens die food met non-food wilden combineren, bestaan niet meer. De laatste De Gruyter sloot in 1977, Simon de Wit in 1980, Jac Hermans in 1995 en Edah in 2008. Van Edah resteert nog een museum in Helmond.

Misschien zal een van de familieleden Vroom of Dreesman in de toekomst een V&D-museum openen. Mogelijk als goed gebaar, anders omdat wordt ingezien dat de bedrijfsgeschiedenis model staat voor de maatschappelijke ontwikkeling van Nederland is de 20ste eeuw. V&D was het kooppaleis van de middenklasse. Nu die krimpt en vergrijst, neemt het aantal de klanten af.

Wie nu de Amerikaanse financiers met de zwarte piet wil opzadelen, vergeet dat V&D al in 1987 bij het 100-jarig bestaan verlieslijdend was. Arie van der Zwan, die Anton Dreesmann zou opvolgen, wilde saneren. Maar de oude baas trok zich aan zijn grafzerk op, verbood de reorganisatie en slaagde erin Van der Zwan te wippen.

Een jaar later, zeven jaar voordat het concern naar de beurs ging, benaderden enkele familie-aandeelhouders in het diepste geheim de zakenbank Kempen & Co met het verzoek een koper te vinden. De meest geïnteresseerd was het Duitse Kaufhof. Operatie Muurbloem werd het plan genoemd.

Kaufhof-topman Jens Odewald was bereid tot een overnamegesprek als professor dr. drs. Anton Dreesmann zou meewerken. In hotel Jan Tabak in Bussum - om te zorgen dat de zaak niet zou uitlekken werd diverse keren van auto gewisseld - en bij Dreesmann thuis in Laren sprak hij met de top van Vendex over een overname. Odewald beloofde het concern in stand te houden en niet te zullen 'strippen': het opsplitsen en de beste onderdelen verkopen.

Dreesmann zelf was enthousiast. 'Ik ken maar twee of drie mensen in de wereld aan wie ik mijn concern zou durven verkopen. Odewald is daar toevallig één van.' Maar de overname liep op niets uit. Kaufhof haakte uiteindelijk af omdat het Vendex-concern niet zou passen in de 'fiscale en juridische structuur' van Kaufhof.

Mogelijk was dat de gemiste kans, want Kaufhof is nu onderdeel van Hudson's Bay, dat aast op de leegkomende V&D-panden. Uiteindelijk ging V&D met de rest van het concern naar de beurs. De verliezen konden dertig jaar lang met de uitverkoop van het vastgoed in de boekhouding worden verscholen. Het klopt dat de ene Amerikaanse financier (KKR) er goed uitsprong, maar voor de laatste (Sun Capital) is het ook een financieel debacle geworden.

V&D verdient een museum. Alleen al omdat uit de opkomst en de ondergang zoveel wijze lessen zijn te trekken.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden