Moet Turkije leren leven met terrorisme?

Bij een zelfmoordaanslag in de Turkse stad Istanbul zijn zaterdag zeker twee doden en zeven gewonden gevallen. Eerder deze week schreef correspondent Kees Elenblaas een analyse naar aanleiding van de recente aanslag in Ankara.

Familieleden van drie omgekomen slachtoffers van de autobom in Ankara rouwen bij hun kisten. Beeld epa

'Turkije moet voorlopig leren leven met terrorisme', zei maandag het hoofd van het Opperste Gerechtshof, Ismael Rustu Cirit. Hij was in de ochtenduren al de tweede die op televisie deze op zich voor de hand liggende conclusie trok. Columnist Abdulkadir Selvi van de regeringsgezinde krant Yeni Safak zei: 'Het is pijnlijk, maar we zullen voorlopig met terreur moeten leren leven.'

De uitspraken veroorzaakten een golf van kritische protesten en felle regeringsgezinde reacties op sociale media. Want hoe staat Turkije er nu voor, na de derde zware bomaanslag binnen een halfjaar in hoofdstad Ankara, en deze zaterdag in Istanbul?

Ongeloof

Na de zelfmoordaanslag op een bushalte in Ankara, waarbij zondagavond 37 doden vielen, had president Recep Tayyip Erdogan het volk nog verzekerd zich geen zorgen te maken. De president ziet er de hand in van de Koerdische PKK, met wie het Turkse leger sinds een paar maanden weer een hevige oorlog uitvecht. Terreurorganisaties hebben het volgens Erdogan nu op burgers voorzien, omdat ze de strijd tegen de Turkse veiligheidstroepen aan het verliezen zijn.

Het stuit op ongeloof. De Turkse bevolking roept om meer veiligheid, maar wordt iedere dag met meer geweld geconfronteerd . 'Ons land is het doelwit van veelzijdige terreuraanvallen in een geplaagde en onstabiele regio', zei premier Ahmet Davutoglu kort na de aanslag in Ankara. Maar ook hij benadrukte dat de regering de strijd tegen het terrorisme met alle inzet en kracht zal voeren om zo het vaste geloof in de eenheid van het land te waarborgen.

De regering liet het niet alleen bij woorden. Negen F-16- en twee F-4-gevechtsvliegtuigen van de Turkse luchtmacht voerden maandag bombardementen uit in het Kandilgebergte in Noord-Irak. Daar zou zich het hoofdkwartier van de PKK bevinden. Turkse militairen bronnen melden dat er bij de luchtaanvallen kampementen, opslagplaatsen en munitiedepots van de PKK zijn vernietigd. Verder maakte de regering bekend dat na het beëindigen van de militaire operaties in ondermeer Diyarbakir en Cizre er nu een avondklok is ingesteld in het district Nusaybin en Yuksekova. Het zijn districten die vrijwel grenzen aan Syrië, Irak en Iran. Daar wordt een enorme militaire operatie in gang gezet tegen 'haarden van de PKK', waarbij volgens regeringskringen bijna 20 duizend man veiligheidstroepen zijn betrokken.

Recep Tayyip Erdogan. Beeld afp

Het centrum van de Turkse hoofdstad Ankara was zondag opnieuw het doelwit van een zelfmoordaanslag. Op beelden van een bewakingscamera is te zien hoe een auto met explosieven tot ontploffing wordt gebracht naast een bus vol met passagiers. Door de krachtige explosie vlogen ook andere bussen en auto's in de buurt in brand. Lees hier het artikel.

Risico

Antiterreureenheden voerden volgens de regeringsgezinde krant Daily Sabah maandag gelijktijdig in verschillende steden in Turkije operaties uit waarbij 69 verdachten zijn gearresteerd. Ondermeer in Istanbul, Ankara en de stad Eskisehir in Centraal-Turkije viel de politie huizen binnen en arresteerde verdachten. Daarbij werden onder meer een pistool, een aantal geweren en munitie gevonden.

Deze nieuwe militaire operatie in het oosten van Turkije brengt een risico met zich mee waarvoor mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en Amnesty International al lang waarschuwen: er dreigt ook een Koerdische vluchtelingenstroom op gang te komen. Nu al hebben duizenden Koerden een goed heenkomen gezocht in de grote steden, en dat aantal zal toenemen als de gevechten tussen veiligheidstroepen en de PKK in het oosten toenemen.

Turkije diende deze ontwikkelingen later in de week weet uit te leggen op de cruciale vluchtelingentop met de Europese Unie in Brussel. Hoe laat de dreiging van een toenemende binnenlandse vluchtelingenstroom zich rijmen met de belofte de doorvoer van migranten richting Europa te verminderen? Hoe kan Europa het opheffen van de visumplicht per 1 juli accepteren als Turkije geen greep heeft op de terroristen en wat als de Koerden in grote aantallen ook een goed heenkomen in Europa willen zoeken? Stuurt Europa vluchtelingen terug naar een land waar steeds meer terroristische aanslagen worden gepleegd en waar in een deel van het land de militaire operaties alleen maar toenemen?

Een Koerdische vrouw houdt het portret vast van PKK-leider Abdullah Ocalan, tijdens een demonstratie in het Syrische Qamishli. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden