Moet ook worden stilgestaan bij de summer of crisis?

Beeld Studio V

Het is voor babyboomers de zomer van de nostalgie : 50 jaar Sergeant Peppers, 50 jaar Summer of Love en 40 jaar Rumours en punk. Idealisme alom.

Maar 2017 is ook het jubileumjaar van traumatische economische schokken. Het is dertig jaar geleden dat de tweede Wall Street-crash plaatsvond met koersdalingen die nog groter waren dan die van 1929. Omdat veel babyboomers toen nog met schuld overladen in de jonge kinderen zaten en zich nog niet op de beurs hadden begeven is die klap allang vergeten.

Maar het is ook tien jaar geleden dat de kredietcrisis begon. In de zomer van 2007 vielen de eerste hedgefondsen om die zich hadden volgestopt met subprime-hypotheken. De rekening kwam terecht bij banken die dit hadden gefinancierd. Een jaar later waren ook de babyboomers met een spaarrekening in paniek.

Twintig jaar geleden vond in de zomer een andere grote crisis plaats die hier in de euforie over 'Paars', de Derde Weg en het Verdrag van Amsterdam, snel in de vergetelheid raakte. Maar voor de mensen in Azië, Rusland en Latijns-Amerika is die een even groot trauma als de kredietcrisis voor Europeanen en de Amerikanen.

Op 2 juli 1997 besloot de toenmalige regering van Thailand de vaste koppeling van de bath aan de Amerikaanse dollar los te laten. Reden was dat de deviezenreserves op waren en er geen geld meer was voor verdere steunaankopen.

Meteen begonnen investeerders hun dollars terug te halen uit het land en stortte de koers van de bath in. De angst sloeg binnen korte tijd over naar Indonesië, Maleisië en Korea, waar de munten ook met tientallen procenten devalueerden.

Banken vielen bij bosjes om. Het IMF probeerde het tij te keren met tientallen miljarden dollars aan kredieten onder de voorwaarde van liberalisatie van de kapitaalmarkten en strikte bezuinigingen. Maar het verergerde de situatie. De economie van Thailand kromp in 1998 met 8 procent in één jaar. Hetzelfde gebeurde in Maleisië en Indonesië waar het bewind van president Soeharto bezweek. De Azië-crisis sloeg een jaar over naar Rusland (roebelcrisis) en Brazilië (Samba-crisis).

Het Centraal Planbureau concludeerde in 2004 dat er geen fundamentele economische onevenwichtheden aan de Azië-crisis ten grondslag lagen. Het was puur eenfinanciële crisis. Bedrijven en particulieren hadden massaal geld geleend in dollars. Toen de rente in de VS steeg en de dollar duurder werd konden die leningen niet meer worden afbetaald.

De landen werden uitgeleverd aan speculanten, waarbij door Maleisië de beschuldigdende vinger werd uitgestoken naar Georges Soros. 'Men ging dineren met de duivel en eindigde zelf op het menu', schreef de Amerikaanse ex-minister Lawrence Summers.

Niemand weet of de duivel opnieuw op de loer ligt. Maar een volgende summer of crisis is dichterbij dan een volgende summer of love.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden