Column

Moet nieuwe FNV-baas SP'er zijn?

Omdat beautyblogger Mascha Feoktistova en vlogger Enzo Knol niet beschikbaar zijn, moet de FNV op zoek naar een andere voorzitterskandidaat die de jeugd weet te inspireren.

Ton Heerts, vertrekkend FNV-topman.Beeld anp

Met uitzondering van de door de bezetter benoemde NSB'er Henk Woudenberg is de voorzitter van de FNV en diens voorganger het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) altijd een PvdA'er geweest. Of een lid van de SDAP, zoals de PvdA voor de oorlog heette. Henri Polak richtte niet alleen in 1906 het NVV op, hij was ook een van de twaalf apostelen die in 1894 aan de basis van de SDAP stonden.

Ook al zijn opvolgers bekleedden voor deze partij bestuursfuncties, zoals burgemeester, Kamerlid en premier. Ton Heerts, die vorige week zijn afreden bekendmaakte, is eveneens PvdA'er.

Hoewel de vakbond en de PvdA nooit officieel met elkaar verbonden zijn geweest, zoals Labour en de TUC in Groot-Brittannië, was het een natuurlijke coalitie. Dat nam niet weg dat vooral in tijden dat de PvdA in de regering zat er forse botsingen waren als de arbeidersklasse in het kader van bezuinigingen weer eens werd afgeknepen.

Maar er is nooit een FNV-voorzitter geweest die daarom zijn lidmaatschap van de partij heeft opgezegd. Wel heeft het ertoe geleid dat zowel de NVV als de FNV een gematigde koers voer. Het was de basis voor het succesvolle poldermodel. Polaks opvolger Jan Oudegeest weigerde in 1918 mee te doen aan Troelstra's revolutieplannen. Wim Kok sloot in 1982 het beroemde loonmatigingsakkoord van Wassenaar.

Maar de vakbond lijkt de klassenstrijd weer te willen laten oplaaien. De volgende FNV-voorman zal mogelijk niet uit de kringen van de PvdA kunnen komen. De rijzende ster Gijs van Dijk, die zich al in september vorig jaar als kandidaat-opvolger van Ton Heerts opwierp, is lid van Groen Links. De 34-jarige bestuurder is pensioenexpert en campagneleider bij de FNV en behoort tot de school van Jesse Klaver.

Als mogelijke uitdager wordt Ruud Kuin genoemd. Hij heeft er nooit een geheim van gemaakt dat zijn hart bij de SP ligt. De huidige vicevoorzitter en AbvaKabo-activist schuwt de confrontatie niet. Hij is een echte socialist van de oude stempel, een benadering die hij, nogal logisch, eerder terugvindt bij de SP dan bij de PvdA.

Duidelijk is dat de FNV al enige tijd bezig is te radicaliseren. De grootste vakbond is niet akkoord gegaan met enkele grote cao's die andere bonden wel hebben ondertekend, zoals die voor de rijksambtenaren, het supermarktpersoneel, de mode- en sportbranche en uitzender Randstad.

De FNV staat voor grote uitdagingen: de banen (met name in het middensegment) verdwijnen in een razend tempo door robotisering en digitalisering. Daarnaast geven werkgevers de voorkeur aan goedkopere flexibele krachten. De bond is daardoor in de verdediging gedrongen. Met de PvdA van Samsom is het misschien tijd voor een stopperspil van de SP of GroenLinks.

Reageren?

Ruud Kuin in 2013.Beeld anp

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden