PEILING BLOEDDONATIE

Moet man sneller bloed kunnen doneren na seks met andere man?

Mannen die seks hebben met mannen, moeten bloed kunnen doneren wanneer ze willen, vinden GroenLinks, D66 en VVD, die een einde willen maken aan de vier maanden onthouding die nu veel van deze mannen weghoudt van de bloedbank. Wat vinden betrokkenen?

Zakken met bloed in transfusiecentrum Sanquin in Amsterdam. Beeld ANP

Corinne Ellemeet, Tweede Kamerlid voor GroenLinks en een van de indieners van de motie:

‘Het risico van homoseksuele monogame mannen is niet groter dan dat van niet-monogame hetero’s. Wij vragen daarom minister Bruins (Medische Zorg, red.) te onderzoeken of het mogelijk is homoseksuele mannen niet apart te behandelen, maar te kijken naar de risico’s per individu.

‘Het is onwenselijk alle homoseksuele mannen over een kam te scheren, terwijl er binnen die groep veel diversiteit is. Er is nogal een verschil tussen seks hebben met verschillende mannen of met één partner met wie je dertig jaar getrouwd bent.’

Merlijn van Hasselt, bloedbank Sanquin:

‘Voor elke donatie stellen we een lijst vragen, bijvoorbeeld over seksuele contacten en of je recentelijk in een bepaald land bent geweest. Heb je als man de afgelopen vier maanden seks gehad met een andere man, dan mag je pas vier maanden na het laatste seksueel contact bloed doneren. Want uit onderzoek blijkt dat de groep mannen die seks met mannen heeft, meer kans loopt op bloedoverdraagbare infecties. Dit gaat niet om geaardheid, maar om risicogedrag.’

Tonny Sponselee (61), wil graag bloed doneren:

‘Ik heb in de jaren tachtig bloed gedoneerd, maar toen kwam de aidsepidemie op en werden alle homo’s buiten de deur gehouden. Ik ben al 33 jaar samen met dezelfde man en zou graag weer doneren. Ik werk zelf in de zorg, alles wat je kunt bijdragen aan de volksgezondheid is meegenomen. Maar dat zou betekenen dat ik zou moeten liegen over mijn geaardheid, want als hetero maakt het niet uit hoe lang geleden je voor het laatst seks hebt gehad.’

Philip Tijsma woordvoerder van belangenorganisatie COC Nederland:

‘Door de wachttijd van vier maanden sluit je de meerderheid van de bi-mannen en homomannen uit, want dat zijn gewoon seksueel actieve mensen. Die zou ik toewensen dat ze meer dan eens in de vier maanden seks hebben.’

Strafrechtadvocaat Sidney Smeets:

‘Het lijkt een beetje op slutshaming wat Sanquin doet. De vraag die leidend zou moeten zijn, is: hebt u de afgelopen vier maanden onbeschermde seks gehad? Maar die vraag stelt Sanquin niet, want dan zouden heel veel donoren afvallen. Je weet nooit of een donor de waarheid vertelt, dat geldt ook voor hetero’s: als iemand vreemdgaat, vult diegene dat natuurlijk niet in op zo’n vragenlijst.’

Yair da Costa (31), biseksueel, liet zich eerder kritisch uit over het beleid van de bloedbank:

‘Ik ben multi-etnisch en heb precies het bloed dat ze bij de bloedbank willen, maar nog steeds kan ik niet doneren. Van mezelf weet ik dat ik heel verantwoordelijk ben. Ik doe het nagenoeg altijd veilig, behalve als er duidelijke afspraken zijn, en laat me elk half jaar testen. Waarom mag ik dan niet wat een promiscue hetero wel mag?

‘Na een gesprek met de bloedbank heb ik er begrip voor dat medische veiligheid vooropstaat en dat de doelgroep waartoe ik behoor een aanzienlijk hoger risico heeft op het doorgeven van ziekten. Dat klinkt heel cru, maar de feiten laten zien dat het op dit moment zo is.’

Van Hasselt:

‘We gaan ervan uit dat iedereen onze vragen eerlijk beantwoordt; donoren zijn mensen die een ander willen helpen. Maar het komt voor dat bloed toch besmet blijkt te zijn. Daarbij gaat het om heel kleine delen van procenten. (Volgens Sanquin is de kans dat een eenheid bloed besmet is met hiv, kleiner dan één op 1 miljoen, red.) 

‘Het probleem is dat je bloed niet lang kunt bewaren. Rode bloedcellen blijven bij benadering 35 dagen goed. Dus je moet het bloed al gebruiken voordat je een infectie hebt kunnen vaststellen. Daarom is die vragenlijst voor donoren zo belangrijk.’

Tijsma:

‘Ze moeten kijken naar andere mogelijkheden om risicogedrag te onderzoeken, in plaats van hele groepen terzijde te schuiven. Uit onderzoek blijkt dat donoren in de vragenlijst van de bloedbanken betrouwbare antwoorden geven, dus volgens ons kan dat. Er zijn landen, zoals Israël, Italië en Spanje, waar al wordt geselecteerd op risicogedrag en niet op geaardheid.’

Aanvulling en verbeteringen

In een eerdere versie stond boven dit artikel het woord ‘homomannen’. Dit is onvolledig: het gaat bij bloeddonatie om alle mannen die de afgelopen vier maanden seks hebben gehad met een andere man.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden