Moet je na het eten meteen je tanden poetsen?

Na een boterham met pindakaas doe je het óók voor je omgeving: tanden poetsen, om te voorkomen dat de ander achteruit deinst zodra je je mond open doet. Maar het is voor je gebit vast ook beter om zo snel mogelijk na een maaltijd de voedselresten weg te halen. Dat scheelt op termijn toch tandbederf?

Niet altijd, zegt tandarts Gert Stel, hoofd van de sectie conserverende tandheelkunde in het UMCG: soms kan te snel poetsen juist de kans op aantasting van het gebit vergroten. Hangt ervan af wat je hebt gegeten, legt hij uit: het probleem zit hem vooral in de suikers en de zuren.

De koolhydraten in koek of snoep worden door bacteriën in de mond omgezet in zuren. Die ontkalken het buitenste glazuurlaagje, zegt Stel. 'Het is als een spons waar gaatjes in komen, het glazuur wordt dof.'

Een directe aanval op het gebit komt van voedingsmiddelen die zelf zuur bevatten. Dan gaat het niet alleen over azijn of zuur fruit maar ook over light-versies van frisdranken. Cola-light bijvoorbeeld is met een pH-waarde van rond de 3 net iets minder zuur dan maagsappen. Het glazuur wordt daardoor langzaam dunner waardoor tanden en kiezen geler worden.

De natuur heeft iets op die aanvallen bedacht, legt Stel uit: speeksel. Het speeksel verdunt het zuur waardoor het effect minder sterk wordt. Ook herstellen enzymen in het speeksel de zuurgraad in de mond. Het calcium en fosfaat in speeksel kunnen, samen met de fluoride in tandpasta, een beginnend gaatje herstellen. Dat hele proces heeft tijd nodig, zegt Stel. 'Je moet na het eten het speeksel de kans geven om zijn werk te doen. Als je meteen je tanden poetst, beschadig je de buitenste laag van je gebit en leg je de basis voor een gaatje.'

Een onderzoek onder 36 cola-light drinkers, onlangs gepubliceerd in het Journal of microscopy, maakt duidelijk wat het ideale poetsregime is. De groep die meteen of na een half uur begon te poetsen, had (op microscopisch niveau) meer beschadigingen van tanden en kiezen dan de groep die langer wachtte. Na een zuuraanval een uur niet poetsen, schrijven de onderzoekers.

Stel raadt aan om light-frisdranken met een rietje te drinken. 'De bubbels in die drankjes voelen aangenaam als je ze rond walst in de mond maar tanden en kiezen krijgen dan wel een zuurbad.' Snoep kun je het best achter elkaar opeten om de zuurvormende bacteriën zo kort mogelijk van voedsel te voorzien. En na het eten suikervrije kauwgom nemen om de productie van speeksel te stimuleren.

Eén poetsmoment is het belangrijkste, zegt Stel: voor het slapen gaan. 'Je maakt 's nachts minder speeksel aan en als je niet poetst, kunnen de bacteriën in de mond heel lang ongestoord hun gang gaan.'

En let op, de volgende morgen: het slechtste ontbijt voor je gebit bestaat uit yoghurt met cruesli en jus d'orange. De zuren vallen het gebit aan en de cruesli fungeert als schuurpapier. Advies: mond na de maaltijd met water spoelen en tandenborstel mee naar het werk.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden