Column

Moet inflatiedoelstelling omhoog?

Omdat het maar niet lukt de inflatie naar de gewenste 2 procent te krijgen, moet het inflatiedoel worden verhoogd naar 3 procent. Soms lijken centrale bankiers op coaches die de lat op 2 meter leggen als de atleet er niet in slaagt over 1,80 te springen.

Beeld thinkstock

Eind deze week kruipen de machtigste technocraten van de wereld bijeen voor hun jaarlijkse onderonsje in Jackson Hole, een bijna mysterieus oord in een natuurpark in de Amerikaanse staat Wyoming waar grizzly's en black bears rondlopen. Behalve de bazen van de twaalf centrale banken van de VS en hun aanvoerder Janet Yellen zijn ook de presidenten van de Europese Centrale Bank, de Bank of Japan en de baas van de Bank of England van de partij.

Er zal worden gepraat over een nieuw geneesmiddel voor de economie nu die resistent is geworden voor de huidige monetaire medicijnencocktail: renteverlagingen en het bijdrukken van geld.

Voor een gezonde en stabiele economie hanteert de Fed de zogenoemde 5-3-2-formule. Op termijn hoort een werkloosheid van 5 procent ('volledige werkgelegenheid') gepaard te gaan met een nominale rente van 3- en een inflatie van 2 procent. Als de werkloosheid boven de 5 procent komt, horen inflatie en rente te dalen; als die onder de 5 procent komt, horen zij te stijgen. Alleen werkt de formule niet meer. De werkloosheid is in de VS 4,9 procent maar de inflatie en rente blijven dalen.

Een van de mogelijke oorzaken is dat 5 procent werkloosheid niet meer synoniem is aan volledige werkgelegenheid, zoals in het verleden. Er is veel verborgen werkloosheid, zoals jongeren die noodgedwongen langer studeren, ouderen die eerder uittreden en vrouwen (of mannen) die zich bij gebrek aan een baan om het huishouden bekommeren.

Ook de rente werkt niet meer in deze verhouding. Als gevolg van het hoge spaarquotum door de vergrijzing en de geringe productiviteitsstijging is de nominale rente structureel lager. Op dit moment is die in sommige landen zelfs negatief geworden. Maar het heeft er alleen toe geleid dat de inflatie is veranderd in deflatie, waardoor de reële rente weinig verandert.

De enige oplossing om de economie te stimuleren is dan de reële rente omlaag te krijgen. Om dat te forceren zou de inflatiedoelstelling omhoog moeten naar 3 procent of nog hoger. Dit betekent dat de formule voor een stabiele economie moet worden aangepast: van 5-3-2 naar 3-1-3 of zelfs 3-1-4. Dit betekent dat bij een werkloosheid van 3 procent de rente 1 procent moet zijn en de inflatie 4 procent. Een van de centrale bankiers die dit hebben bepleit is John Williams, de president van de centrale bank van San Francisco. Als de de inflatielat hoger wordt gelegd neemt het vertrouwen toe en wordt de neerwaartse spiraal gekeerd.

De bankiers zullen zich hierover in hun eigen ivoren toren buigen als de coaches van een hoogspringer die de kwalificatie in Rio niet haalde en in 2020 voor goud gaat.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.