elf vragenversoepeling coronamaatregelen

Moet ik thuis blijven werken? Mag ik staan in de trein? Elf vragen over de nieuwe versoepelingen

Premier Mark Rutte kondigde woensdagavond verregaande versoepelingen aan van de coronaregels per 1 juli. Zit een festival er nog in deze zomer? Mag ik pal naast mijn kind zitten in de bioscoop? En kunnen we binnenkort weer zwoegen in de sportschool? De Volkskrant zet de meest prangende vragen – en hun antwoorden – op een rij.

Een sportschool in Amsterdam heeft de praktijk verplaatst naar het Vondelpark.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Tot 100 personen mogen spontaan naar een restaurant. Moet de 101ste persoon ineens reserveren en een gezondheidscheck doen?

Nee, horecaondernemers moeten van tevoren kiezen of zij voor maximaal 100 gasten gaan. Omdat bij die gasten geen gezondheidscheck is afgenomen, mag een café of restaurant niet tussentijds wisselen van voorkeur als de toeloop groter is dan gedacht.

Justitie en Veiligheid gaat dat niet controleren door ‘agenten bij de deur te zetten’, zegt een woordvoerder, al kan de politie wel ingrijpen bij overduidelijke overtredingen. ‘Dit is primair de verantwoordelijkheid van de horeca.’

Afstand houden blijft de norm in theaters en bioscopen, maar moet er ook anderhalve meter zitten tussen mensen uit hetzelfde huishouden?

Hier heeft Rutte zich vergist. Op de persconferentie zei de premier dat ook huishoudens afstand moeten bewaren, omdat de controle door het personeel anders ‘echt niet te doen’ was.

Dat klopt niet, zegt de woordvoerder van Justitie en Veiligheid een dag later. Omdat stoelen van tevoren worden gereserveerd, mogen huishoudens (en kinderen onder de 18 jaar) wél naast elkaar zitten. Een theater of bioscoop kan de stoelen om hen heen dan vrij laten.

De anderhalvemeterplicht vervalt voor minderjarigen. Ook buiten school?

Ja, jongeren tot 18 jaar hoeven nergens meer anderhalve meter tot elkaar te bewaren. De gezondheidsrisico’s van een besmetting zijn voor jongeren veel kleiner. Binnen (middelbare) scholen zijn ook meerderjarigen uitgezonderd van de anderhalve meter, om zittenblijvers niet te benadelen.

Hier wordt het ingewikkeld, want buiten de school moet een 18-jarige wel weer afstand bewaren tot zijn 17-jarige vrienden. Voor die leeftijdsgrens is gekozen omdat de gezondheidsrisico’s voor meerderjarigen rap oplopen. Voor de horeca wordt het handhaven zo ook makkelijker: wie een biertje mag drinken, moet afstand bewaren.

Zitten mag weer op alle stoelen in de trein, maar mag je ook staan?

Alleen in de sprinters. Voor het hele openbaar vervoer geldt dat reizigers mogen staan op ‘ingerichte staanplaatsen’, waar de kans om het coronavirus op te lopen door langslopende reizigers zo klein mogelijk is. In de sprinters van NS is die ruimte er, in intercity’s niet. Staan in gangpaden en op de balkons (waar reizigers in- en uitstappen) blijft namelijk verboden. Mondkapjes blijven verplicht.

Blijft thuiswerken de norm?

Vooralsnog wel. Het kabinet wacht op een nader advies over het nieuwe werken van de Denktank Coronacrisis, die onder leiding staat van SER-voorzitter Mariëtte Hamer. Een combinatie is denkbaar van werken in huis, op gemeenschappelijke plekken dicht bij huis, en op het werk. Op die manier blijft de drukte op kantoor beperkt. Rutte: ‘Ik denk dat je langzamerhand naar zo’n situatie zal toegroeien.’

Kan ik deze zomer nog een (muziek)festival bezoeken?

In theorie zou het kunnen, maar heel waarschijnlijk is het niet. Het aanvragen van een vergunning voor een evenement duurt vaak een week of zes, zei premier Rutte woensdagavond. Dan zit je al ver in de zomer. Organisatoren hebben hun voorbereidingen bovendien afgebroken. Opnieuw opstarten kost veel tijd (en geld).

De vraag is ook hoe spetterend met name muziekfestivals worden. Je verdringen rond het podium van je favoriete artiest is er niet bij: voor buitenevenementen geldt de regel dat er voldoende zitplekken voor de aanwezigen moeten zijn. Staan is niet de bedoeling, dansen (en zingen, en schreeuwen) dus ook niet.

Sportscholen mogen weer open, maar onder welke voorwaarden?

Die zijn nog steeds niet duidelijk. De sportschooleigenaren hoorden eerder al dat ze waarschijnlijk per 1 juli open mogen, en stelden een protocol op om veilig open te kunnen. Daarin is onder meer geregeld dat sportschooleigenaren een poortjessysteem hanteren en de apparaten regelmatig schoonmaken.

Waarschijnlijk gaat het RIVM daarbovenop eisen stellen aan het ventilatiesysteem in de sportschool, zegt directeur Patrick Rijnbeek van branchevereniging NL Actief. ‘Al hebben we formeel nog niets gehoord.’ De anderhalvemeterplicht blijft in sportscholen wel gelden, denkt hij.

Hoe zit het met de andere sporten?

Die kunnen allemaal weer beginnen, zowel binnen als buiten, en zowel recreatief als in wedstrijdverband. Contactsporters als voetballers zijn uitgezonderd van de anderhalvemeterplicht. Fysieke duels mogen dus. Wil je je tegenstander na een te harde tackle achteraf een biertje aanbieden, dan moet je wel weer afstand bewaren – buiten het veld geldt gewoon de anderhalve meter.

Gewone kerkgangers mogen niet zingen, zangkoren wel. Hoe is dat uit te leggen?

Volgens het RIVM en het kabinet zijn er te veel aanwijzingen dat zingen door kerkbezoekers tot groot besmettingsgevaar leidt. Bekend is dat uitgeademde druppeltjes met het coronavirus verder reiken bij zingen en schreeuwen. Ook zachtjes psalmen zingen is niet toegestaan.

Zangkoren mogen wel omdat deze worden gevormd door een beperkt aantal personen. Een koor zingt vaak vanaf een podium, met ruimte tot de andere kerkgangers. Het RIVM gaat nog wel een aantal extra voorwaarden stellen aan de zangkoren. Daarover moet spoedig meer duidelijk worden.

Mag ik mijn oma of moeder weer bezoeken in het verpleeghuis?

Bewoners van verpleeghuizen mochten al vanaf 15 juni onbeperkt bezoekers ontvangen, op voorwaarde dat op de locatie het coronavirus niet rondwaart. Verpleeghuizen zijn echter terughoudend met het versoepelen van de regels, de vele doden die het virus onder hun ouderen eiste in het achterhoofd.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) noemde die huiver begrijpelijk, maar maande de verpleeghuizen toch tot het openen van hun deuren voor bezoek. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd kan ingrijpen als zij dat blijven weigeren zonder dat er sprake is van besmettingen, reageerde De Jonge op een vraag van een journalist. ‘Maar laten we nou de verpleeghuiszorg de ruimte geven.’

Het betaald voetbal mag na de zomer weer van start, maar het publiek mag niet juichen. Is dat te handhaven?

Dat is de vraag. De blijdschap na een beslissend doelpunt in de laatste minuut lijkt maar moeilijk te bedwingen. Rutte was er op de persconferentie helder over: als er toch wordt gezongen en geschreeuwd, gaan de stadions weer dicht. Voor het risico wees hij op de Champions League-wedstrijd tussen Atalanta Bergamo en Valencia in februari, een van de oorzaken voor de besmettingsgolf in het Italiaanse Bergamo.

Dat een voetbalwedstrijd weer uitloopt op zo’n superspreading-event, is volgens Rutte niet ondenkbaar. ‘Neem van die grote toeters mee die je kunt indrukken als er een doelpunt wordt gemaakt, en fluister hoera, maar niks meer.’ Ook moeten supporters op anderhalve meter van elkaar zitten. Lang niet alle stoeltjes kunnen dus worden bezet.

Correctie:

In een eerdere versie van dit stuk schreven wij dat huishoudens in theaters en bioscopen anderhalve meter afstand moesten bewaren. Volgens het ministerie van Justitie en Veiligheid klopt deze uitspraak van premier Rutte niet. In het artikel is dit verbeterd.

Dit moet u weten over het coronavirus
In dit dossier verzamelen we de belangrijkste cijfers en grafieken en leest u alles wat u moet weten over het virus.

Nederland begint met een tot voor kort onvoorstelbare vrijheid aan de zomer
Het kabinet laat de teugels flink vieren. De versoepelingen in het coronabeleid komen eerder en gaan veel verder dan gedacht. ‘De scherpste bochten van de achtbaan hebben we gehad’, zei premier Rutte. Dat geldt overigens niet alleen voor het virus, maar ook voor het kabinet.

Het nieuwe normaal samengevat: niet te dicht bij elkaar staan
De contouren van de Nederlandse coronamaatschappij zijn af. Het nieuwe normaal van Rutte legt niet zozeer de nadruk op het mijden van mensenmassa’s of het controleren van burgers, maar op die regel waarvan de details per land wat verschillen: niet te dicht bij elkaar staan. Is dat het allernoodzakelijkste wat een mens tegen corona kan doen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden