Moet ik nou weer de barricades op voor bewustwording over wie en wat ouderen zijn?

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 28 oktober 2017.

Seksuele intimidatie op de werkvloer.

Brief van de dag: hou eens op met dat betuttelen

Vorige week ben ik 70 geworden, dat lijkt heel oud.

Ik vond het dan ook geen prettig idee. Vooral omdat tv, radio en kranten de neiging hebben om betuttelend en badinerend te spreken over ouderen. Gek word ik ervan: laat ook de oudere maar rijden (Ten eerste, 24 oktober), ouderen die wel móéten vallen (Ten eerste, 27 oktober). Verlangend keek ik uit naar de tv-serie Het geheime dagboek van Hendrik Groen, maar o jee slechts bevestiging van het cliché: ouderen worden betutteld en laten zich betuttelen en moeten zich daar op kinderachtige manier van bevrijden. Met notabene André van Duin, het beste voorbeeld van iemand van 70 die op die leeftijd voluit werkt.

Ik ben een kind van de jaren zestig, heb gestreden voor vrouwenrechten, voor rechten van mensen die het minder hadden; moet ik nou weer de barricades op voor bewustwording over wie en wat ouderen zijn? Gewoon mensen zoals iedereen, met hun eigen ongemakken die bij de levensfase horen, zoals iedereen ongemakken heeft die bij de levensfase horen. Voordeel van het ouder zijn: heel veel levens- en werkervaring waarmee je anderen ook nog steeds van dienst kunt zijn.

Kijk nou eens naar Neelie Kroes, naar Hedy d'Ancona, naar prinses Beatrix, naar Tjeenk Willink, naar de Stones, allemaal 'ouderen' . Maar niemand zal het in zijn hoofd halen hen in het openbaar te associeren met valproblemen, slecht autorijden, of ander malheur waar zij misschien best mee te maken hebben. Zij zijn geen uitzondering, zij zijn gewoon de gemiddelde oudere in deze samenleving. Zij worden nooit getypeerd aan de hand van hun slechte knieën of hun wijze van autorijden.

Jarenlang heb ik in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking gewerkt. Het heeft decennia geduurd voor wij in die zorg geleerd hebben hen te benaderen vanuit hun beperking. En hen niet te betuttelen, maar als waardig burger te benaderen. De groep is gegroeid in waardigheid.

Media, stop met betutteling van ouderen. Benader ze als gewone mensen, en deel ze niet in naar hun lek en gebrek. Goed voor hun waardigheid en gezondheid.

Janita Janssen, Amsterdam

Schoenen

Etiquettedeskundigen spreken hun verontwaardiging uit omdat de minister op het bordes verschijnt met vrolijk schoeisel. Hij zou de koning daarmee naar de kroon steken. Als de koning daarvoor bevreesd was, had hij wel zijn hermelijnen mantel omgeslagen. En die schoenen kostten ook maar liefst 199 euro! Laten we hopen dat bij de volgende bordes-scène alle ministers (ook de vrouwelijke) plastic sandalen van de Schoenenreus dragen. Vooral geen gekkigheid.

Erik Ranzijn, Amsterdam

Kleurrijk

Zolang CDA-minister Hugo de Jonge niet náást zijn schoenen gaat lopen en even zo kleurrijk bij zijn leest blijft, vind ik het prima!

Henk Hendriksen, Veldhoven

Ik geloof het wel

Is het beter om wel of niet te geloven in God? Die discussie wordt altijd weer een warboel. Er zijn aan beide kanten te veel voorbeelden en argumenten. Ieder pikt er wat dingen uit die van pas komen. Vaak ontstaat in zo'n verhaal een wankel evenwicht. Er sluipen tegenstrijdigheden in. Men legt elkaar woorden in de mond.

Gelukkig is daar hulpbisschop Rob Mutsaerts (O&D, 27 oktober) met de ultieme conclusie: óf je gelooft niet in God en dan is het leven zinloos, óf je bent katholiek. Alle andere opties zijn onzin.

Louis Godschalk, Kloosterburen

Planten helpen ons echt niet

De natuur zou ons een handje helpen bij het vastleggen van CO2 (O&D, 21 oktober). Door opwarming gaan planten harder groeien en nemen hierdoor meer CO2 op uit de lucht. Dat is waar, maar de natuur doet nog meer. In de bodem zit een grote hoeveelheid koolstof opgeslagen in organische stof. Deze voorraad wordt aangevuld door afgestorven planten, maar tegelijkertijd afgebroken waarbij CO2 weer teruggaat naar de atmosfeer. Opwarming stimuleert dit proces en veroorzaakt dus het tegenovergestelde van vastlegging. Daar komt bij dat van oudsher permanent bevroren gebieden door de opwarming nu een gedeelte van het jaar ontdooien. Dat leidt tot extra uitstoot van broeikasgassen, niet alleen van CO2 maar ook van methaan. Dus zal de totale extra uitstoot van broeikasgassen uit de bodem door opwarming waarschijnlijk hoger zijn dan de extra vastlegging door planten. Wij zullen het CO2 probleem toch echt zelf moeten oplossen.

Sjaak Conijn, onderzoeker, Wageningen UR, Wageningen

Vergeten groepen

Waarom hoor je in de hele discussie over het al dan niet afschaffen van de zomer- of wintertijd nooit iets over al die mensen die in ploegen- en onregelmatige diensten werken? Zoals de politie, brandweer, ziekenhuizen en talloze anderen in het bedrijfsleven?

Louis de Lang, Zeist

Schiphol aan zee

De door mij zeer gewaardeerde columnist Peter de Waard pleit voor het heropenen van de discussie om Schiphol te verplaatsen naar de Noordzee (Economie, 26 oktober) . Dat zou ik kunnen toejuichen omdat ik pal onder de Aalsmeerbaan woon. Maar dat doe ik niet. Schiphol ligt bij mij om de hoek en dat is reuzehandig met familie in Marseille.

Het is naar mijn mening helemaal niet nodig de hele luchthaven te verplaatsen. Dat zou een enorme kapitaalvernietiging betekenen. De overlast van Schiphol wordt niet veroorzaakt door de luchthavengebouwen, alleen door de start- en landingsbanen. Het is veel slimmer om alleen de start- en landingsbanen in zee te situeren.

Leg dan vervolgens een monorail aan tussen het eiland in zee met de bestaande Schipholterminals om de passagiers in korte tijd daartussen te transporteren. Neem het vliegveld van Singapore als voorbeeld. Dat vliegveld ligt op 30 kilometer van de stad en de Maglev overbrugt die afstand met een snelheid van 430 kilometer per uur in 8 minuten. Dat is de helft van de tijd die de vliegtuigen nu op Schiphol aan het taxiën zijn om van en naar de Polderbaan te rijden. Aldus een win-winsituatie om Schiphol te laten groeien, de milieubelasting te verminderen en de passagiers ook nog een plezier te doen.

Jelle Westra, Aalsmeer

Hervorm de EU

Frank Ankersmit heeft gelijk dat we de Europese Unie staatsrechtelijk moeten bezien (O&D, 27 oktober).

Als hij het Europese staatsrecht zelf kende, wist hij ook dat zijn oplossing, twee kamers, waarvan één direct gekozen volksvertegenwoordiging, in de Unie al lang bestaat, met de Raad van ministers als Eerste Kamer (vergelijk de Bundesrat in Duitsland) en het Europees Parlement als Tweede Kamer.

Belangrijker is dat de Raad van regeringsleiders, officieel Europese Raad, zojuist in de Tweede Kamer zelfs door onze premier als regering van de EU is erkend. Een kleine staatsrechtelijke revolutie, zo noemde een collega het terecht.

Ankersmit hoeft maar te zien hoe sterk deze regering staatsrechtelijk is ingeweven in het hele systeem van de Unie om te weten dat de splijting tussen het Europa van de lidstaten en het Europa van Brussel allang is voorkomen. Naar de vormen van het staatsrecht althans.

De inhoud, het politiek gezag en de vertegenwoordiging, zijn aan de feiten en de politici. De uitleg en het verslag van dit alles zijn aan onze docenten en journalisten.

Tom Eijsbouts, hoogleraar Europees staatsrecht, UvA


Seksuele intimidatie: het gaat om erkenning en troost

Op de werkvloer

Zullen we het nu eens over gewenste intimiteiten op en rond de werkvloer hebben?

Af en toe een aai van de baas, een collegiale hand op de schouder, een privégesprek met de chef in het café, een kus na een geklaarde klus: wat mis ik dat soms in Duitsland, met zijn veel formelere omgangsvormen. Net als op de bijbehorende humor en knipogen.

Maar in Nederland moeten de werkverhoudingen blijkbaar ook steriel worden, lees en hoor ik. Waar zijn zelfspot en relativering gebleven toch typisch Nederlandse waarden? Ik zie volwassen vrouwen zichzelf als onnozele bakvissen presenteren, omdat er ooit een hand op hun knie werd gelegd. Ik zou zeggen: gewoon grijnzen, terugknijpen in billen of de heren anderszins bepotelen, liefst ook verbaal. Ook de meeste meerderen kunnen dat best hebben, zonder gevolgen voor de getergde. Ze aan de schandpaal nagelen, dát is pas vies.

En welke hogeschooldocent heeft niet eens met een student(e) in het café afgesproken, hem of haar in de wang geknepen of geprobeerd te kussen? Allemaal ontslaan? De heren, al dan niet hoog, kunnen natuurlijk hetzelfde gaan doen: 'Verlink je slet.' Daar wordt het samenwerken ook niet leuker op.

'Machtsmisbruik' lijkt het meest misbruikte woord van deze tijd, samen met 'duurzaamheid' en 'discriminatie'. Een beetje erotiek in de werkverhoudingen, luchtigjes aan elkaar zitten bij het kopieerapparaat, een arm om de ander heenslaan: zelfs bij rangverschillen is het doorgaans onschuldig en zelfs prettig spel.

Hoe had ik anders gelukkig kunnen worden met de man die toentertijd als adjunct-hoofdredacteur mijn opdrachtgever was?

Annemieke Hendriks, Berlijn

Tikje

Onder welke categorie gaat het tikje op de billen vallen dat de trainer aan een gewisselde speler geeft bij het verlaten van het voetbalveld?

Peter de Greef, Bussum

Ssssssseksualiteit

'Vandaag gaan we het hebben over dingen die leuk, spannend, maar soms ook een beetje moeilijk zijn om over te praten, zoals bijvoorbeeld ssssssseksualiteit.' Dit zeg ik als Dokter Corrie, de tv-dokter die kinderen seksuele voorlichting geeft op een luchtige manier.

Ik steun samen met o.a. Babette van Veen en Miryanna van Reeden, beiden actrice, al enige tijd een groep vrouwen (o.a. Anne van Veen, Mylou Frencken, Michelle Courtens), die last hebben gehad van seksuele intimidatie op de Theaterschool in Amsterdam en in een theaterproductie. Zij zijn in deze krant met hun verhaal naar buiten gekomen. Vaak gaan de #MeToo-discussies over: 'Was het echt wel zo erg?' 'Daar was je toch zelf bij?' 'Jezus, alsof álle mannen monsters zijn!' 'Ik wil harde bewijzen!' En dan een tegengeluid van de slachtoffers.

En dit gáát zo maar door. Met ellenlange discussies op Facebook. En mensen komen maar niet of nauwelijks dichter bij elkaar. Dat raakt mij het meest, want ik gun de gedupeerden de erkenning zo. Van de omgeving en van de dader zelf.

Ik heb ooit gelezen dat een dader een belangrijke rol kan hebben in het helingsproces. Daar geloof ik wel in. Ook de omgeving kan daarbij een belangrijke rol spelen. Maar gelukkig is er ook wél erkenning uit vele hoeken.

Dat troost. Want daar gaat het denk ik vooral om: erkenning en troost.

Ik hoop dat ik als dokter Corrie iets kan bijdragen aan de weerbaarheid van kinderen. Maar ze ook leer dat ssssssseksualiteit iets moois kan zijn.

Een hele dikke knuffel aan een ieder die zich aangesproken voelt.

Martine Sandifort, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden