Moet iedere bankier een engelbewaarder krijgen?

Achter iedere bankier schaart zich een persoonlijke engelbewaarder die hem behoedt voor zonden.

Na de crisis en een lange reeks van schandalen, zoals die rond Libor, rommelhypotheken, witwassen en valutamanipulatie, proberen de autoriteiten elk risico uit te sluiten dat bankiers opnieuw in de fout gaan.

En daarom komen er steeds meer wetten, regels en toezichthouders die ervoor moeten zorgen dat iedereen zich daar ook aan houdt. Niet alleen bij toezichthoudende instanties zoals de AFM, de Nederlandsche Bank en de ECB, maar ook intern bij de banken zelf.

De zogenoemde afdelingen compliance groeien explosief. Sinds 2008 is het aantal compliancemedewerkers bij de Amerikaanse Citibank toegenomen van 14 tot ruim 30 duizend. Zij vormen nu al 15 procent van al het personeel. En dat zal alleen maar meer worden. Ook bij JP Morgan Chase en Goldman Sachs zijn duizenden nieuwe compliancebanen gecreëerd.

In Nederland is het aantal compliance-officers bij de banken en toezichthouders minder duidelijk als gevolg van de onduidelijke definitie (moeten ook allerlei risicomanagers en juristen hiertoe worden gerekend?), maar ook hier benadert de status van de cco (chief compliance officer) die van andere topbestuurders als ceo, cfo en coo.

Op Wall Street worden compliance-officers al de nieuwe koningen of koninginnen (want er werken relatief meer vrouwen in) genoemd. Zij moeten het testosterongehalte beteugelen van de big swinging dicks, zoals de wolven van de haute finance zich graag noemen. En ze kunnen een stokje steken voor hun big deals.

Deze week kregen de banken een nieuwe bak van toezichthoudende regelgeving over zich uitgestort onder de namen PRIIP en GDPR. Het meest complex zijn de MIFID 2- regels (Markets in Financial Instrument Directive) die beleggers beter moeten beschermen. Het is een enorm pakket van 7.000 pagina's aan regels die banken verplicht allerlei details over de kosten van transacties te melden.

De nieuwe regels zijn zo ingewikkeld dat woensdag de obligatiehandel op sommige momenten vrijwel stilviel. Broker De Giro kon geen indextrackers (etf's) meer aanbieden in een aantal Europese landen, omdat niet aan de eis kon worden voldaan alle regels in de eigen taal te melden. Voor kleinere partijen in de financiële dienstverlening zijn de regels en de daarmee gemoeide kosten een concurrentienadeel.

Het is niet de enige keerzijde van de toenemende regelgeving. Andreas Treichl, een Oostenrijkse bankier en lid van het International Institute of Finance, noemde de regelgeving deze week 'ongelooflijk betuttelend'. 'Banken worden behandeld als kleine kinderen die niet weten wat ze doen.'

Hij heeft daar gelijk in. Maar banken zijn te vergelijken met kleine kinderen die met vuurwerk spelen. Alleen heet hun vuurwerk geld en zijn de gevolgen veel groter.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden