Column

Moet het ziekenfonds terug?

Van de Nederlanders wil 56 procent het ziekenfonds terug. Als morgen een soortgelijke vraag zou worden gesteld aan het volk over het onderwijs, zal een meerderheid zonder twijfel de oude mulo en hbs weer terug willen. Nederland zwelgt in nostalgie. Andere Tijden lijkt tegenwoordig wel net zo vaak op de televisie te zijn als het NOS Journaal.

Beeld anp

Uit een inventarisatie in deze krant bleek dinsdag dat de afschaffing van het ziekenfonds en het vergroten van de marktwerking tien jaar geleden het zorgsysteem beter noch slechter hebben gemaakt. Als alle plussen en minnen op een hoop worden gegooid is het lood om oud ijzer. De OESO, toch een vurig pleitbezorger van marktwerking, concludeert dat niet één type zorgstelsel is dat er systematisch in slaagt de gezondheid van de inwoners te verbeteren op een kosteneffectieve manier. Meer markt of meer staat doet er niet toe.

Eén lijstje is vaak misleidend, maar meerdere kunnen verhelderend zijn. Volgens de Euro Health Consumer Index, waar 37 landen op grond van onder meer patiëntenrechten, wachttijden, beschikbaarheid van medicijnen en preventie zijn gerangschikt, is het Nederlandse zorgstelsel het beste. Maar in het World Health Report van de VN staat Frankrijk nummer één en komt Nederland op de zeventiende plek, eentje voor Groot-Brittannië met zijn veelvuldig bekritiseerde staatsgezondheidszorgsyteem NHS.

Bloomberg zet Nederland pas op nummer 44 in een onderzoek naar het meest kostenefficiënte zorgsysteem - ver achter Griekenland (26), Groot-Brittannië (10), Frankrijk (8) en Italië (3). Ook in de ranglijst van bureau Numbeo, gebaseerd op kwaliteit van apparatuur, snelheid van zorg, de competentie van personeel, de gastvrijheid van zorginstellingen en zorgkosten, is Nederland 44ste - drie plekken achter de VS en ver achter België (14), Frankrijk (4) en Japan (1).

Hans Hoogervorst , de man die als minister de zorgverzekeringswet door het parlement loodste, mag dan roepen dat het Nederlandse systeem dankzij de concurrentie op prijs en kwaliteit superieur is aan de Britse NHS, maar empirisch bewijs daarvoor is er niet. Wouter Bos, zelf zorgaanbieder, zei begin deze maand in zijn terugblik terecht dat 'het niet louter kommer en kwel is in Nederland'. Vooral de solidariteit is een groot voordeel.

Maar hij schetste ook de paradox van het systeem. Omdat iedereen iets anders verstaat onder kwaliteit is er totale verwarring. Maar als iedereen hetzelfde onder kwaliteit verstaat is er maar één verzekeraar nodig: een NHS of ziekenfonds. Daarnaast is als gevolg van de keuzevrijheid een doolhof van polissen ontstaan.

De zorg is niet slechter. Maar door meer marktwerking is de onzekerheid toegenomen. Verzekerden moeten in de laatste weken van het jaar de hersenen pijnigen om uit te zoeken wat volgend jaar de goedkoopste zorgverzekeraar zal zijn. En juist onzekerheid versterkt de hang naar vroeger.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden