Column

Moet Dijsselbloem ook voor 70 jaar gaan lenen?

Oostenrijkers kunnen heel goed op de lange termijn denken. Daarom beklijft hun muziek voor vele generaties.

Jeroen Dijsselbloem en de president van de ECB Mario Draghi.Beeld epa

Dinsdag maakte Oostenrijk bekend een obligatielening met een looptijd van liefst zeventig jaar te plaatsen. Oostenrijk wil zich op die manier verzekeren van een lage rente tot eind 2086 als iedereen nog weet wie Beethoven en Mozart zijn en hiphop en dance allang hebben afgedaan. Tegen 1,7 procent kan nu zeven miljard euro worden geleend.

Oostenrijk is niet het eerste land dat het cadeautje van ECB-baas Draghi gebruikt om op heel lange termijn te lenen. Spanje en Frankrijk hebben tegen de extreem lage rente al obligatieleningen met een looptijd van 50 jaar geplaatst. En België en Ierland zelfs van 100 jaar.

Oostenrijk maakt voor de distributie van de staatsschuld gebruik van veel van dezelfde internationale zakenbanken die ook het ministerie van Financiën hier gebruikt: Goldman Sachs, Barclays en Nomura. Maar het Nederlandse ministerie doet vooralsnog niet mee aan de loterij zonder nieten. Nederland streeft naar een gemiddelde looptijd van de staatsschuld van 6,4 jaar. Daar is geen verandering in gekomen. De langstlopende leningen zijn 30 jaar, maar veel wordt heel kort gefinancierd wat nu zelfs kan tegen een negatieve rente.

Wereldwijd lenen regeringen echter op steeds langere termijn. Volgens een onderzoek van Bloomberg staat wereldwijd nu 6.000 miljard dollar aan staatsleningen voor een periode van langer dan 10 jaar uit. Dat is een verdubbeling in amper zes jaar. Dit jaar zal op alle financiële markten een recordbedrag van 733 miljard dollar aan leningen met een langere looptijd dan 10 jaar worden geplaatst. Zelfs landen als Argentinië en Brazilië, die een geschiedenis hebben van hyperinflatie en faillissementen, kunnen probleemloos voor 30 jaar lenen.

Beleggers zoals pensioenfondsen, banken en verzekeraars hebben blijkbaar weinig alternatieven. Langlopende leningen zijn echter riskant en heel langlopende zelfs zeer riskant. Als de rente wereldwijd gaat stijgen, zal de waarde van deze obligaties exponentieel dalen. Niemand wil schuldpapier met een ellenlange looptijd van 70 jaar of meer hebben als over 10 of 20 jaar op nieuwe leningen een couponrente van 3 procent wordt vergoed, laat staan als de rente oploopt naar 6 of 7 procent. Pas als de aflossingsdatum nadert, zal de waarde van de obligaties langzaam teruglopen naar de nominale waarde.

Hoewel de financiële situatie van pensioenfondsen en verzekeraars ook de politiek kopzorgen baart, zal de Nederlandse staat als debiteur andere belangen hebben dan de crediteuren. De staat moet zo goedkoop mogelijk lenen. En nu de rente zo laag is, zou het een aardig gebaar naar toekomstige generaties zijn om een stukje veilig te stellen.

Nederland heeft geen Beethoven en Mozart. Nederland heeft Mieke Telkamp en Eddy Christiani. En de meesten waren een week geleden al vergeten dat die toen nog leefden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden