Moet de krant ook de rol van censor spelen?

Een rechtbankverslag in de Volkskrant volgt meestal een vast patroon. De verslaggever beschrijft het proces aan de hand van wat de officier van justitie, de advocaat, de verdachte en de eventuele getuigen te vertellen hebben....

In de krant van maandag 11 augustus is verslaggever Peter de Greef in de rubriek 'De Rechtbank' op een bijzondere manier afgeweken van dit gebruikelijke patroon. In zijn verslag 'Lugubere marteling door vier vrienden' beschrijft hij hoe vier drugssmokkelaars in een Amsterdamse flat een jongen acht uur lang op een gruwelijke manier hadden gemarteld. De feiten zijn gebaseerd op het proces. Een naschrift vermeldt kort het vonnis tegen de verschillende daders.

De aanpak van De Greef bleek 'schokkend' voor een lezer uit Apeldoorn die het verslag had gelezen in de internetuitgave van de Volkskrant. 'Er zijn ongetwijfeld meer sensationele berichten te schrijven aan de hand van details in processen-verbaal of verklaringen in een gerechtsgebouw of op een politiebureau. Die details verhogen de journalistieke waarde van het vermelde geenszins. . .'

Maar bij deze kritiek op de journalistieke aanpak bleef het niet. De lezer verwijt de Volkskrant tevens dat zij 'geen rekening ermee houdt dat u ook een jonger lezerspubliek bereikt'. Hij adviseert dan: 'Indien u van mening bent dat kinderen onder een jaar of zestien de krant niet horen te lezen, kunt u dit beter op de voorpagina vermelden. Bij dit soort berichtgeving ben ik geneigd mijn kinderen te verbieden de krant te lezen, hetgeen indruist tegen wat wij normalerwijs in de opvoeding proberen te stimuleren.'

Wat betreft zijn kritiek op de journalistieke aanpak, heeft de Apeldoornse lezer volgens mij geen gelijk. Het was een gruwelijk drama dat zich in januari van dit jaar in een Amsterdamse flat heeft afgespeeld. Het verslag erover in de Volkskrant geeft de lezers inzicht hoe hard en wreed het in het wereldje van de

drugshandel kennelijk kan toegaan. De sobere, zeer feitelijke beschrijving overschrijdt op geen moment de grens naar het sensationele - zoals het goede journalistiek betaamt.

Natuurlijk is zo'n aanpak, waarbij het accent vrijwel puur op het feitelijke ligt, niet altijd de juiste. Tijdens een strafproces spelen meestal ook allerlei aspecten een rol die niet mogen ontbreken in een rechtbankverslag, wil de lezer zich tenminste een goed en evenwichtig beeld kunnen vormen van wat is gebeurd. Het is een vorm van hoor-wederhoor. In het artikel van De Greef vertellen de verdachten én hun slachtoffer zelf al hun verhaal over het bloedstollende drama. Dat is, dunkt me, ook een soort hoor-wederhoor.

Het tweede advies van de Apeldoornse lezer luidt dat de Volkskrant haar lezers op de voorpagina eigenlijk zou moeten waarschuwen dat sommige artikelen (en foto's waarschijnlijk) ongeschikt zijn dat minderjarige kinderen ze onder ogen krijgen.

Mij lijkt het toch iets praktischer als de lezers zélf beslissen of hun kinderen bepaalde verhalen, tekeningen of foto's niet mogen lezen of bekijken. De Volkskrant is geen censor. Trouwens, hoeveel krantenlezers zouden de visie van de man uit Apeldoorn delen op wat goed of slecht is voor hun kind?

De krant weerspiegelt - net als de radio, de televisie en tegenwoordig ook het internet - wat er dagelijks in de wereld gebeurt. Het kwaad of het schadelijke kan daaruit onmogelijk worden weggefilterd. Dat zou trouwens principieel indruisen tegen de maatschappelijke rol van de journalistiek. Journalisten hebben juist de taak om kwesties te openbaren, affaires uit te zoeken en bloot te leggen. Verdoezelen of wegmoffelen van nieuws is daarmee in strijd.

Natuurlijk wordt op de redactie van de Volkskrant, net als bij alle andere kranten en media in de wereld, dagelijks zorgvuldig afgewogen of iets wel dan niet moet worden gepubliceerd. Belangrijk is of de feiten kloppen, of de goede bronnen zijn geraadpleegd en of het belang van publicatie opweegt tegen het belang van een individu. Maar lezers informeren wat zij en hun kinderen wel of niet in de krant moeten of mogen lezen? Nee, zo'n taak staat haaks op de maatschappelijke rol van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden