'Moeilijker dan het examen dat ik vroeger had'

Noeste arbeid zag hij om zich heen, dinsdagmiddag in de examenzaal van het Haagse Montessori Lyceum. Marnix Norder, sinds 2004 namens de PvdA wethouder in Den Haag en eerder onder meer gedeputeerde in Zuid-Holland, heeft tijdens het examen scheikunde vwo vol herkenning om zich heen gekeken: ‘Alles was nog hetzelfde:...

Robin Gerrits

Toch noemt Norder het bepaald niet gemakkelijk wat de eindexamenkandidaten voorgeschoteld krijgen. Hoewel hij indertijd allemaal negens haalde, en geprobeerd heeft zich voor te bereiden door de boeken van nu door te bladeren, denkt hij niet dat hij het voldoende zou hebben gemaakt. ‘De moeilijkheidsgraad van de scheikunde-opgaven zelf is denk ik ongeveer dezelfde als in 1983, toen ik in Assen eindexamen deed. Maar het is nu allemaal ingebed in praktische voorbeelden. Dat maakt het leuker, maar ze moeten ook met veel meer dingen rekening houden.’

Scheikunde geldt als een specialistisch vak, voor de echte bèta, maar eigenlijk is dat niet helemaal terecht, vindt Norder. ‘Het is eigenlijk de spinazieacademie voor hoger opgeleiden. Je staat de hele dag achter potten en pannen, net als een kok, met de bedoeling de juiste samenstellingen te bereiden.’

Het wordt bovendien een beetje ondergewaardeerd. ‘Iedereen heeft er voortdurend mee te maken. Alles wat je aan materie om je heen ziet, van eten tot meubels, van biobrandstof tot sportspullen, is alleen met chemie te maken.’

Hoe komt het dan dat er zo weinig scheikundigen tot het algemeen maatschappelijk debat doordringen, en waarom bereiken zij niet de status van Bekende Nederlander? ‘Het heeft ermee te maken dat je met deze studie heel makkelijk in juist op scheikunde gerichte beroepen terecht kunt komen, en een goede boterham kunt verdienen’, denkt Norder.

Zelf heeft Norder, sinds hij in 1988 in Groningen afstudeerde, zijn scheikundeboeken niet meer ingekeken, en dat vindt hij eigenlijk met terugwerkende kracht jammer. Via zijn milieubelangstelling kwam hij bij VROM en de provincie Zuid-Holland terecht, maar ook nu als wethouder nog heeft hij indirect veel aan zijn vooropleiding: ‘De bètamanier van denken. Er is een hele bevolkingsgroep, van architecten tot bouwers en alles wat daarbij hoort, van wie je de taal beter snapt dan de meeste alfa’s doen. Verrekte handig.’

Norder heeft genoten van het examen. ‘Heel goed dat zo veel opdrachten vertaald zijn naar de praktijk.’ Dat begint al met het eerste onderdeel, over aspirinebereiding. ‘Een inkomertje’, zegt Norder. ‘Ik had het waarschijnlijk niet goed, maar als je het boek gelezen hebt, weet je het.’ Verder passeren hemoglobine, goudwinning en de zuivering van cyanide in afvalwater de revue.

Het leukste onderdeel vond hij het gedeelte over de bereiding van loodwit, waarmee de verfdoeken werden voorbewerkt door de schilders uit de Gouden Eeuw. Hij legt het procedé enthousiast uit: krullen looderts werden in keramische potten boven azijn gehangen. Het lood oxideerde en dat leverde het witte poeder op waarmee verf werd gemaakt. Norder: ‘Het grappige is: pas 120 jaar weten we waarom dat scheikundig gezien gebeurt. Een wetenschappelijke ontdekking gaat vaak lange tijd aan de verklaring ervan vooraf.’

Al met al had Norder zelf indertijd graag zo’n examen vol praktische voorbeelden gehad. ‘Dit overziend kan ik geen reden bedenken om niet scheikunde te gaan studeren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden