Column

Moederschap was nog nooit zo licht als nu

Een vrouw met haar kindje in een supermarkt in Washington. Beeld ANP

Zo zo. Dus het moederschap anno nu is 'zwaar'. Pardon, het is de laatste decennia zelfs 'flink zwaarder' geworden. Maar je tijdig waarschuwen voor wat je te wachten staat, ho maar. 'Het lijkt wel alsof alle moeders met elkaar hebben afgesproken dat het ge-wel-dig is, die kleine kinderen, en dat ze aan niemand gaan vertellen hoe zwaar het echt is.'

Zo houden 'ze' geheim dat een bevalling lichamelijk ongemak met zich meebrengt, dat het heus niet meevalt om met je peuter plus loopfietsje de supermarkt te bezoeken, dat je na een dag thuiszitten met je kind bijkans tegen het plafond vliegt, dat je als je niet uitkijkt lijdt aan permanent slaapgebrek - en dan ben ik vast nog enige geselingen vergeten. Wat u zegt, het is een schande.

Afgelopen weekend stonden deze ontboezemingen in het Volkskrant Magazine, in een vlammend betoog van journalistes Barbara van Erp en Femke Sterken. Zij zijn initiatiefneemsters van het onlinemagazine Me-to-we.nl en schreven Dit is het boek voor ouders met een leven, dat deze week verscheen en meteen op de bestsellerlijst belandde.

De twee staan, het moet gezegd, in een inmiddels eerbiedwaardige traditie. Al sinds vrouwen in dit hoekje van het universum niet langer veroordeeld zijn tot een bestaan achter de voordeur, duiken er telkens sekse-genoten op die daar reuze mee blijken te worstelen. Een van de eersten was geloof ik hoogleraar sociologie Christien Brinkgreve, die begin jaren negentig in de Volkskrant meldde dat ze nogal gebukt ging onder de lasten van het hedendaagse moederschap. Haar verzuchtingen weerklinken tot op de dag van vandaag, in talloze toonaarden en vele varianten.

En dikwijls gaan ze gepaard met het verwijt dat ook de twee bovengenoemde auteurs maken: ervaren moeders zouden de huiveringwekkende waarheid als bij afspraak verzwijgen.

Dat doet me denken aan hoe het toegaat in het malle debat rond de overgang. Ook dit damesthema keert met vaste regelmaat terug in de media. En ook daarbij hoor je steevast dat het hier een 'taboe' betreft waarover alle vrouwen samenzweerderig zwijgen. In werkelijkheid kun je geen blad voor de doelgroep openslaan, geen site aanklikken of de ervaringsverhalen over de menopauze slaan je in het gezicht. In werkelijkheid is er geen vrouw van zekere leeftijd die niet beseft wat haar te wachten staat. Een druk besproken taboe, zou ik zeggen, houdt op taboe te zijn.

Hetzelfde geldt in deze kwestie. Alleen wie zijn vormende jaren in strikte quarantaine heeft doorgebracht, zou wellicht kunnen denken dat het jonge moederschap één roze wolk is. Juist de tegenovergestelde boodschap wordt ons immers gedurig ingepeperd. Tot vervelens toe horen wij dat moderne jonge moeders gekweld door het leven gaan, zuchtend onder wat in beleidsproza de 'dubbele belasting' ofwel 'de combinatie van werk- en zorgtaken' heet.

Het is een tragisch misverstand. Want hoezo zou het moederschap de laatste decennia 'flink zwaarder' zijn geworden? Het was nog nooit zo licht als nu. Bijvoorbeeld omdat dankzij wasmachine, koelkast, vriezer, stofzuiger en andere fijne apparatuur het huishouden een eitje werd. Bijvoorbeeld omdat 1,71 kind per vrouw héél best te doen is. Bijvoorbeeld omdat de man die op zondag het vlees kwam snijden zoetjesaan uitsterft. Maar bovenal omdat het moederschap je niet langer per definitie opsluit in huis - zoals bij de generaties vóór ons wel het geval was.

Wij hebben, als we dat willen, het beste van twee werelden. Persoonlijk vond ik weinig heerlijkers dan na een dag vol kouwe drukte op de zaak thuis te luisteren naar kleuterpraat - en omgekeerd. De zandbak voorkomt dat je doordraait, de werkvloer dat je zachtjes inslaapt. Dat is geen dubbele belasting, dat is dubbele rijkdom.

Maar ja. De verwende prinsesjes van nu verkiezen het niet te zien. Zij zien alles, behalve hun zegeningen.

Al in 1924 schreef Aletta H. Jacobs in de inleiding tot haar lezenswaardige boek Herinneringen: 'De vrouwen en meisjes van tegenwoordig mochten het zich nog wel eens duidelijk voor oogen stellen, hoe moeilijk, hoe saai en weinig verheffend het leven is geweest van hare grootmoeders en moeders, en vooral van hare ongehuwde tantes. Daardoor zouden zij te beter waardeeren, hoeveel meer zij in den hoogeren zin van het leven kunnen genieten, nu de wegen zijn gebaand voor een vrij en onafhankelijk bestaan, ook voor de vrouw.'

Haar woorden hebben ruim negentig later nog niets aan geldigheid ingeboet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden