Moeders van 80 willen we natuurlijk niet

Deze week is een 63-jarige Nederlandse vrouw bevallen van een baby.

1951


Geboren in Amsterdam.


1982


Promotie.


Sinds 1997


Hoogleraar voortplantingsgeneeskunde aan de UvA en hoofd Centrum Voortplantingsgeneeskunde Vrouwenkliniek AMC.


Dat vrouwen gemiddeld steeds ouder moeder worden, is een trend. Waar ligt de grens?


De baarmoeder van oudere vrouwen stelt geen biologische grens. Die heeft net zo'n goede conditie als die van een jonge vrouw.


Zo, u bent er al uit. De baarmoeder kan het, dus we doen het.


Laat ik eerst nadrukkelijk zeggen dat ik het he-le-maal geen goed idee vind. Mijn motto en het motto van onze beroepsgroep is: krijg je kind op tijd.


Intussen helpt u vrouwen die dat niet is gelukt.


Ja, want de ideale wereld bestaat niet. Vrouwen tot 43 jaar kunnen in Nederland ivf krijgen met hun eigen eicellen. Daarna is de kans op zwangerschap zo klein dat behandeling medisch zinloos is. Voor ivf met eiceldonatie ligt de grens op 45 jaar. Die grens hebben we als beroepsgroep afgesproken.


Maar u vindt het wel een beetje onzin, eigenlijk.


Geen onzin, maar er zijn geen harde medische argumenten voor.


Moeder worden kan ook tot 50 jaar, hebt u weleens gezegd.


Dat is ook zo. Wat niet wil zeggen dat ik dat een goed idee vind.


Waarom begint u er dan over? Zo creëert u een vraag naar iets waar u zelf niet voor bent.


Omdat je het debat hierover niet moet sluiten. Mensen moeten erover blijven nadenken. Bovendien is het nu zo dat oudere vrouwen die nog een kind willen, naar het buitenland gaan.


O, u wilt ze hier houden en behandelen.


Nee! Dat zeg ik niet. Maar die vraag moeten we niet over de grens kieperen. We kúnnen er ook niet voor weglopen. Zo'n mevrouw komt op tv, en we worden gebeld. Dus moeten we die discussie voeren. Dat maatschappelijk debat vind ik belangrijk. Het is niet de bedoeling dat politici gaan uitmaken wie zwanger mag worden en wie niet.


Politici bepalen dat toch niet: een zwarte wel, een moslim niet?


Politici bepalen dat wel: door leeftijdsgrenzen vast te stellen. Ik zeg: er zijn geen harde medische redenen om een post-menopausale vrouw eiceldonatie te weigeren. De uterus accepteert het embryo tot op zeer hoge leeftijd. De risico's van een oudere moeder en kind op complicatiesen aangeboren afwijkingen zijn even groot als de risico's van jongere vrouwen die via eiceldonatie een kind krijgen.


Misschien is het ook niet verstandig om jongere vrouwen verhoogde risico's te laten lopen.


Het is al jaren praktijk dat zij met eiceldonatie worden geholpen. Dan kun je niet zeggen: zij wel, oudere vrouwen niet. Het risico is de vreemde eicel, niet de leeftijd van de ontvangende vrouw.


Er zijn andere medische argumenten tegen heel oude moeders. Boven de 70, 75 jaar krijgen ze chronische ziekten en vaak motorische beperkingen. En wat dacht u van hun levensverwachting? Zo'n kind wordt hartstikke jong wees!


Daarom ben ik er ook geen voorstander van. De screening moet, zoals bij alle voortplantingsbehandelingen, heel zorgvuldig zijn. We zeggen echt niet: u vraagt, wij draaien. We bekijken de hele gezondheidstoestand van de toekomstige moeder, lichamelijk en psychisch. En de situatie waarin zij zich bevindt en of het toekomstige kind daarin veilig kan opgroeien. De vrouw moet een oprechte kinderwens hebben, en goede redenen waarom het er eerder niet van is gekomen en nu wel. Bovendien behandelen we nu ook vrouwen met een korte levensverwachting. Vrouwen die ernstig ziek zijn, een nier-, lever- of longtransplantatie hebben ondergaan. Wij zijn er om patiënten te helpen.


Moet je niet tegen mensen zeggen dat sommige dingen er gewoon niet meer in zitten op een bepaalde leeftijd?


'Nee. De geneeskunde vecht altijd tegen zaken die ons overkomen. De Italiaanse arts Antinori heeft 2.800 vrouwen tussen 45 en 60 jaar gezien die zwanger wilden worden. Van hen heeft hij 60 procent afgewezen. Hij heeft maar een paar vrouwen ouder dan 60 jaar geholpen. Die halen het nieuws, maar het zijn er heel weinig. Ik denk niet dat dit zal veranderen. Ik zie hier geen hordes 60-jarigen binnenkomen die alsnog moeder willen worden.


Dat is een kwantitatief argument, geen principieel.


Ik ben dokter, er komt iemand met een hulpvraag. Daar moet je uitgebreid naar kijken. We moeten de discussie niet uit de weg gaan.


U zou ook het belang van het toekomstige kind kunnen meewegen.


Natuurlijk doen we dat. Daarom is het nodig om de honderden kinderen die al uit oudere moeders zijn geboren, goed te volgen.


Honderden? Uit 60-plussers?


Nee, dat zijn er wereldwijd maar een paar. Uit 45-plussers.


Het maakt nogal uit of je op de 48ste of 63ste een kind krijgt. In het eerste geval studeert je kind als je met pensioen gaat, in het tweede gaat het naar groep 1.


Het kan best zo zijn dat een oudere moeder haar kind meer te bieden heeft dan een jonkie. Daar is die screening voor. Het gaat steeds om mensen die wij als dokters individueel beoordelen. Iemands geboortejaar mag daarbij geen doorslaggevend criterium zijn, maar moeders van 80 jaar willen we natuurlijk niet.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden