Moederloze bonobo lijkt op verweesd mensenkind

Bonobo's die opgroeien zonder hun moeder vertonen veel overeenkomsten met kinderen zonder vaste opvoeder. Dit blijkt uit onderzoek van onder meer de Nederlandse primatoloog Frans de Waal.

AMSTERDAM - Wetenschappers van het Yerkes National Primate Research Center maakten in Congo vier maanden lang video-opnames van twee groepen bonobo's. Samen met de chimpansee staat deze aap genetisch gezien het dichtst bij de mens.


Van de bestudeerde apen was een deel in de vroege jeugd door mensen gered van stropers en jaren later weer in het reservaat uitgezet. Andere apen waren in het reservaat geboren en door hun moeder verzorgd.


Apen uit de tweede groep, die een relatief normale jeugd kenden, bleken sociaal een stuk sterker. Vergeleken met weesapen zetten ze het bij conflicten minder vaak op een schreeuwen. Was een ruzie eenmaal voorbij, dan hielpen ze bijna drie keer zo vaak met het troosten van soortgenoten. De resultaten werden gisteren gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift PNAS.


Ook menselijke weeskinderen hebben problemen met het missen van een vaste opvoeder. Hierdoor leren zij doorgaans minder goed om hun emoties te beheersen. Dit is van cruciaal belang voor een gezonde sociale ontwikkeling. Zowel moederloze bonobo's als menselijke weeskinderen hebben dan ook meer problemen met sociaal gedrag, aldus de onderzoekers.


Naast overeenkomsten zagen de onderzoekers ook enkele verschillen tussen het gedrag van bonobo's en mensen. Bij de bonobo's zijn het vooral de kinderen die troosten, bij mensen werpen volwassenen zich eerder op die taak.


Hoewel er veel onderzoek wordt gedaan naar menselijke emoties, wordt volgens de onderzoekers te weinig gekeken naar sociaal en emotioneel gedrag van dieren.


'Dierlijke emoties waren lang taboe binnen de wetenschap', aldus onderzoeker Frans de Waal. 'Onderzoek naar deze emoties kan echter waardevolle informatie opleveren over menselijk gedrag en de maatschappij.'


De bonobo staat op de rode lijst van bedreigde diersoorten. Volgens schattingen zijn er nog zo'n 30- tot 50 duizend in leven. Bonobo's worden wel eens omschreven als 'de hippie onder de mensapen' vanwege hun voorkeur voor seks in plaats van vechten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden