Moeder vermoord meisje te bang om haar te redden

Op zaterdagmiddag 20 juli 2013 doet Karin S. nog boodschappen met haar dochter Daniëlla. Maar het politiebureau tegenover het winkelcentrum binnenstappen om te verklaren dat haar dochter stelselmatig mishandeld wordt door stiefvader Geert W. durft ze niet, verklaarde ze 20 januari voor de rechtbank in Groningen.

Exterieur van de rechtbank in Groningen. Beeld anp

Als de hulpdiensten die avond om 21.35 uur bij hun huis arriveren, ligt de 20-jarige Daniëlla ernstig toegetakeld in de hal. Zij overlijdt de volgende ochtend in het ziekenhuis aan haar verwondingen.

Wat er zich die zomeravond en de weken daarvoor heeft afgespeeld in de woning aan de Opaalstraat in Groningen is te gruwelijk om tot in detail te beschrijven. De verstandelijk beperkte Daniëlla is door haar stiefvader Geert W. wekenlang geslagen, gemarteld, uiteindelijk met de dood tot gevolg. Het sectierapport van haar lichaam is een bloemlezing van fysieke terreur, van botbreuken, bloeduitstortingen, kneuzingen en blauwe plekken. Bijna alle vertrekken in de woning zitten vol bloedsporen.

De van moord verdachte W. beriep zich maandag bij het begin van het proces voor de rechtbank op zijn zwijgrecht. Eerder verklaarde hij dat Daniëlle van de trap was gevallen. Die lezing is volgens de als getuige gehoorde patholoog anatoom niet te verenigen met de indrukwekkende hoeveelheid verschillende letsels.

Medepleger

20 januari verscheen Daniëlla's moeder, de 50-jarige Karin S., voor de rechtbank in Groningen. Niet als getuige, maar als medeverdachte bij de moord. Het Openbaar Ministerie vindt haar mede verantwoordelijk. Ze wordt als medepleger gezien.

S. kreeg een relatie met Geert W. terwijl hij nog vastzat. Hij was veroordeeld tot zes jaar cel voor het seksueel misbruiken en bedreigen van twee stiefdochters in een vorige relatie.

Na zijn vrijlating gingen ze in 2009 samenwonen. Dat ging in het begin wel aardig. W. schilderde het huis en deed boodschappen. Maar na een half jaar ging het bergafwaarts. W. werd dominant, hij isoleerde het gezin van familie en de hulpverleners van het sociaal en financieel gemankeerde gezin. 'Ik mocht mijn moederrol niet meer uitvoeren', aldus S.

Bovendien raakte W. in de ban van Daniëlla, verklaarde haar moeder tijdens de zitting. 'Hij zei vaak: zorg dat Daniëlla niet bij mij in de buurt komt.' Later voorkwam hij dat Daniëlla - die een IQ heeft van 55 - opnieuw in een instelling ging wonen. 'Ik denk dat hij een plan had om Daniëlla in zijn macht te krijgen', aldus S. Hij misbruikte haar ook seksueel, verklaarde ze. 'Hij is weer bij mij geweest', zei Daniëlla dan. Toen haar moeder W. hierop aansprak, kreeg ze naar eigen zeggen klappen.

De situatie ontspoorde volgens Karin S. volledig, zes weken voor Daniëlla's dood. Toen raakte W. geobsedeerd door een filmpje waarop het meisje te zien zou zijn. Ze werd ziek gemeld bij haar werk op een zorgboerderij. De mishandelingen worden frequenter en heviger. 'Help me, help me', riep Daniëlla soms.

Maar niemand hielp. Ook haar eigen moeder niet. Die nam gisteren voor de rechtbank de rol aan van willoos slachtoffer van het schrikbewind van de sadistische W. Ze wilde wel ingrijpen, maar was te bang. 'Ik dacht: Karin, loop naar beneden, pak een broodmes, doe wat. Maar ik blokkeerde.' Spijt is wat haar rest. 'Ik had steviger in mijn schoenen moeten staan en meer voor mijn kinderen moeten opkomen. Als ik niet op hem in was gegaan, had mijn dochter nog geleefd.'

'Instanties schoten tekort'

Hulpverlenende instanties zijn ernstig tekortgeschoten in de bijstand aan het gezin van de vermoorde Daniëlla. Ondanks meerdere meldingen bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling kreeg de veiligheid van het meisje en haar twee broers 'onvoldoende prioriteit'. Er waren tien instanties bij het gezin betrokken, maar overzicht en onderlinge afstemming ontbrak. Dat blijkt uit een nog vertrouwelijk rapport van Samenwerkende Inspecties van Jeugdzorg, Gezondheidszorg en Veiligheid en Justitie waarover RTV Noord beschikt.

Toen Daniëlla, die seksueel wervend gedrag vertoonde, na een verblijf in een instelling weer thuis kwam wonen, was het bij instanties bekend dat haar nieuwe stiefvader een zedenverleden had. Voordat Geert W. in 2009 bij het gezin introk, vond er een gesprek plaats met diverse hulpverleners. Daarin werd afgesproken dat W. niet alleen met Daniëlla thuis mocht zijn. Ook mochten zij niet naast elkaar op de bank zitten.

De oma van Daniëlla verklaarde voor de rechtbank dat het haar een raadsel is hoe hulpverleners een man met zo'n verleden konden toelaten in een kwetsbaar gezin. 'Ik heb jeugdzorg gebeld, buurvrouwen hebben de politie gebeld, maar er gebeurde niets.'

Jeugdzorg wil niet reageren. In een eerdere reactie zei toenmalig directeur Martin Sitalsing dat Bureau Jeugdzorg geen steken had laten vallen. Er was een veiligheidsplan voor het gezin opgesteld. 'Helaas kunnen we niet 24 uur per dag achter de voordeur kijken.'

Volgens deskundigen is S. (sterk) verminderd toerekeningsvatbaar. Ze is verstandelijk beperkt en heeft een gemengde persoonlijkheidsstoornis. Dat betekent dat ze anderen nodig heeft om haar leven structuur te geven. Ook was ze mogelijk jaloers op de aandacht die Daniëlla van W. kreeg.

De rechtbank kon niettemin moeilijk begrijpen dat ze niets had gedaan om het geweld te stoppen. Ook niet toen W. een tijdelijke gevangenisstraf uitzat. En zelfs niet toen W. op die fatale avond aankondigde dat ze afscheid moest nemen van haar dochter met de woorden: 'Over tien minuten maak ik er een einde aan.'

Het zorgde in de rechtszaal herhaaldelijk voor pijnlijke twistgesprekken, die de kern van beschadigd ouderschap raakten:

'Bent u er wel eens tussen gesprongen?'

'Dat durfde ik niet.'

'Als er met een knuppel op uw kind geslagen wordt, ga je dan niet voor je kind staan?'

'Dan was ik hier nu niet meer geweest.'

'Uw dochter misschien wel.'

Dit artikel verscheen op 21 januari in de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden