Moeder Sharleyne vrijgesproken: het gebrek aan bewijs op een rij

De rechtbank in Assen heeft de moeder van Sharleyne maandag vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het toen 8-jarige meisje werd in 2015 levenloos gevonden onder aan een flat in Hoogeveen. Dat een ongeluk en zelfdoding onwaarschijnlijk zijn, oordeelde de rechtbank, sluit die scenario’s niet uit. 

De 38-jarige moeder van Sharleyne (8) Hélène J. en haar advocaat Paul van Jaarsveld in de rechtbank van Assen. Beeld -

Het Openbaar Ministerie had 10 jaar cel geëist tegen Hélène J. (38) . Zij zou haar dochter hebben gewurgd en over de reling van de tiende verdieping van de flat hebben gegooid. Zelf heeft J. altijd volgehouden dat ze niet weet hoe haar dochter om het leven was gekomen.

Sharleyne werd in de nacht van 7 op 8 juni 2015 levenloos gevonden onder de flat in Hoogeveen, waar zij met haar moeder woonde. Haar moeder werd die nacht in beschonken toestand aangehouden als verdachte.

Drie maanden later staakte justitie de vervolging wegens gebrek aan bewijs. Volgens het OM viel niet vast te stellen of Sharleyne van de flat was gesprongen, gevallen of gegooid.

Daarop begon de vader van Sharleyne, Victor Remouchamps, een artikel 12-procedure om justitie te dwingen Hélène J. alsnog te vervolgen. Begin 2017 stelde het gerechtshof in Leeuwarden hem in het gelijk. Volgens het hof was er ‘een redelijk vermoeden’ dat de moeder betrokken was bij de dood.

Een nieuw buurtonderzoek, een gps-tracker onder de auto van de moeder, afluisterapparatuur in het huis van haar ouders: gedwongen door het hof liet het OM geen middel onbenut in het hervatte onderzoek. Maar overtuigend bewijs bleef uit.

Vrijspraak is voor het OM een hard gelag, na eerder door het hof op de vingers te zijn getikt. Persofficier van justitie Gerben Wilbrink liet na de uitspraak weten teleurgesteld te zijn. Gesloten is de zaak nog niet: waarschijnlijk gaat het OM in hoger beroep. ‘Mede gelet op de voorgeschiedenis.’

Het zal een nieuw hoofdstuk betekenen in de juridische afwikkeling van de dood van het meisje. Dat ooit duidelijk wordt wat er in de juninacht in 2015 gebeurde, lijkt uitgesloten. Zoals advocaat Van Jaarsveld eerder betoogde: ‘Er is van alles denkbaar en van alles ondenkbaar. We zullen het waarschijnlijk nooit weten.’

Het (gebrek aan) bewijs

1. De scenario’s
Jonge kinderen plegen bijna nooit suïcide, zeker niet als ze door hun omgeving als ‘een spring in de wei’ worden omschreven, zoals Sharleyne. En hoe kan een meisje van 1 meter 34 al dan niet slaapwandelend over een balustrade van 1 meter 10 klauteren? De vraag is niet of een ander scenario dan een levensdelict denkbaar is, vindt het OM, maar of een alternatieve lezing aannemelijk is.

Met die redenering gaat de rechtbank niet mee. Een forensisch arts stelde bovendien vast dat het meisje zelfstandig in staat was over de balustrade te klimmen. Hoe onwaarschijnlijk ook: een ongeluk en een zelfdoding vallen in beginsel niet uit te sluiten, aldus de rechtbank.

2. De getuigen
Aanwijzingen of verklaringen dat er behalve Sharleyne en haar moeder iemand anders in de flat was die nacht, zijn er niet. Twee flatbewoners zagen J. bovendien kort na val op de galerij. Het hof was duidelijk vorig jaar: ‘Naar het oordeel van het hof is er derhalve een redelijk vermoeden dat beklaagde betrokken is geweest bij de dood van Sharleyne.’

Maar dat ze op de galerij was, oordeelt de rechtbank, wilt niet zeggen dat J. haar dochter naar beneden heeft gegooid. Ook aan de ‘nieuwe getuige’ van het OM, een bovenbuurman die stelt zijn verhaal in 2015 ook al gedaan te hebben, hecht de rechtbank nauwelijks waarde. De man beweert dat hij J. rond middernacht met Sharleyne heeft horen praten en later een bonk tegen de muur hoorde – terwijl J. volhoudt dat ze sliep. Maar, stelt de rechtbank: wie zegt dat het daadwerkelijk de betreffende nacht was?

3. De deskundigen
Na de aansporing van het hof vroeg het OM een nieuwe forensisch deskundige de verwondingen op het lichaam van Sharleyne te beoordelen. Hij ziet in de puntbloedingen in de ogen en letsel in de hals van Sharleyne sterke aanwijzingen voor verwurging. Het OM hecht veel betekenis aan deze lezing: een week voor de eerste regiezitting staat de verwurgingstheorie in De Telegraaf.

In de berichtgeving blijft achterwege dat de zeer ervaren forensisch patholoog van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), die als enige sectie op het lichaam van Sharleyne verrichte, bij haar oorspronkelijke rapportage blijft: de doodsoorzaak is een val van grote hoogte. Dat de genoemde verwondingen door verwurging zijn ontstaan, valt volgens haar niet vast te stellen.

Ook een derde geraadpleegde deskundige onderschrijft de stelligheid van de verwurgingstheorie niet. De rechtbank concludeert op basis van de verklaringen van de drie deskundigen daarom ‘dat onvoldoende is komen vast te staan dat er een verwurging, dan wel een poging daartoe, heeft plaatsgevonden. Er zijn andere verklaringen mogelijk’.

4. De sporen
Veel sporen zijn er niet aantroffen in de flat of op het lichaam van Sharleyne. Alleen dna van haar moeder, onder haar linker oksel. Maar dat spoor, stelt de rechtbank, kan evengoed ontstaan zijn toen zij haar dochter die avond rond half tien naar de wc hielp. Bovendien: als zij haar dochter wurgde, waarom is er dan geen dna-materiaal in de halsstreek van het meisje aangetroffen?

Hoe belandde Sharleyne onderaan haar flat?

Drie jaar geleden werd Sharleyne (8) dood aangetroffen na een val van grote hoogte. Wat ging daar aan vooraf? Een reconstructie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.