Reportage eerste zittingsdag

Moeder Sharleyne: 'Ik wéét het niet, ik wéét niet wat er is gebeurd met mijn dochter'

Hélène J. weet niet hoe Sharleyne (8) om het leven kwam. Dat verklaarde ze woensdagmorgen tijdens de eerste zittingsdag van het proces waarin ze terechtstaat als verdachte van moord op haar dochter.

Schets van de 38-jarige moeder van Sharleyne (8) Hélène J. en haar advocaat Paul van Jaarsveld in de rechtbank van Assen. Foto ANP

‘Mensen zetten me al zo lang weg als de moordenares van mijn eigen dochter. Hoe kunnen ze dat denken? Ze denken dat ik de antwoorden heb. Maar die heb ik niet. Ik wéét het niet, ik wéét niet wat er is gebeurd met mijn dochter.’

Drie jaar zweeg Hélène J. (38) over de nacht van 7 op 8 juni 2015. Toen werd haar 8-jarige dochter Sharleyne onder verdachte omstandigheden levenloos gevonden onder aan hun flat in Hoogeveen. Tijdens politieverhoren keek J. vooral zwijgend naar beneden. Woensdagochtend toonde J. zich op de eerste zittingsdag in de rechtbank in Assen wel bereid vragen te beantwoorden. Toch lieten haar antwoorden vooral vragen open.

Ze herhaalde de summiere verklaring die ze eerder bij de rechter-commissaris aflegde. Dat ze wakker werd van tocht in huis, naar Sharleynes slaapkamer liep, het slaapkamerraam open zag staan maar Sharleyne niet in bed aantrof. J. ging het huis rond, maar vond haar dochter niet. ‘Toen ben ik over de balustrade gaan kijken. En daar zag ik haar liggen. Dat beeld brandt nog steeds op mijn netvlies.’

‘En daarna?’, wilde de rechter weten.

‘Dat weet ik helemaal niet meer. Ik ben volledig in paniek geraakt.’

Zo bleef veel onduidelijk. Ook voor zichzelf, beweert J. 'Het is zo frustrerend dat je het je niet meer kan herinneren of niet meer weet wat er is gebeurd.’ In tranen: ‘Ik kwel mezelf daar elke dag mee.’

Gesprongen, gevallen of gegooid?

Op 8 juni 2015 werd Hélène J. in beschonken toestand aangehouden als verdachte. Drie maanden later staakte justitie haar vervolging wegens gebrek aan bewijs. Volgens het Openbaar Ministerie valt niet vast te stellen of Sharleyne van de flat was gesprongen, gevallen of gegooid.

Daarop begon de vader van Sharleyne, Victor Remouchamps, een artikel 12-procedure om justitie te dwingen J. alsnog te vervolgen. Begin 2017 stelde het gerechtshof in Leeuwarden hem in het gelijk. Volgens het hof was er een redelijk vermoeden dat haar moeder betrokken was bij de dood van haar dochter. Na aanvullend onderzoek is het OM er, anders dan drie jaar geleden, nu wel van overtuigd: Hélène J. heeft haar dochter gedood.

Bloemen en knuffels op de plek onderaan de flat waar het levenloze lichaam Sharleyne is aangetroffen. Foto ANP

J. liet zich tijdens de eerste zittingsdag meteen gelden. De rechtbank had toestemming gegeven voor het maken van audiovisuele opnamen, onder andere door RTL Boulevard. Tot grote ergernis van J.

‘U begrijpt toch wel dat ik mij niet serieus genomen voel door die belachelijke microfoons?’, wierp ze de voorzitter van de rechtbank voor de voeten. ‘We hebben het hier over het overlijden van mijn dochter. Dit is een rechtszitting, geen televisieprogramma.’

Het gehakketak noodde na een half uur al tot een schorsing. J. en haar familie menen dat er in de media ten onrechte een (te) negatief beeld is geschetst van het welzijn van Sharleyne en de verzorging door haar moeder. ‘In de media is ze al veroordeeld’, aldus haar advocaat Paul van Jaarsveld. ‘Daarom steekt het dat ze die microfoons ziet staan.’

Drinken als uitweg

Er waren spanningen in het contact met haar ex, met name over de alimentatie, zei J. Drinken was haar uitweg. ‘Dat is mijn grootste fout geweest.’

Maar ze kan zich vooral weinig herinneren. Bijvoorbeeld als de rechter wil weten waarom het zo lang duurde voor ze beneden bij de flat was, en daar niet meteen naar haar dochter liep, maar naar haar auto om sigaretten te halen: ‘Ik ben dat stuk kwijt. Ik ben geen psycholoog, maar ik denk door paniek. Ik weet het gewoon niet.’

’s Middags was het woord aan drie forensisch deskundigen. Dat veel van de verwondingen op het lichaam van Sharleyne veroorzaakt zijn door een val van grote hoogte, daarover zijn zij het eens. Maar over wat er aan de val voorafging en of het meisje tijdens haar val nog leefde, lopen de lezingen uiteen.

De oorspronkelijke deskundige van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) blijft erbij dat niet is vast te stellen of de verwondingen in hals en ogen van het meisje door haar val komen of door geweld. Een tweede, tijdens het nieuwe onderzoek door het OM aangezochte deskundige, acht de val als oorzaak voor dat letsel ‘niet mogelijk’. Volgens hem is Sharleyne voor haar val gewurgd.

Zijn lezing is van groot belang voor het moordscenario van het OM. Maar in zijn stelligheid bleek hij ter zitting alleen te staan. De eerste deskundige blijft bij haar lezing, en ook een derde, door de rechtbank aangewezen, deskundige durft geen uitsluitsel te geven over de waarschijnlijkheid van het verwurgingscenario.

Ramptoeristen

Hélène J. hoefde het allemaal niet aan te horen. Zij liet met permissie van de rechtbank verstek gaan. De details over de verwondingen zouden te confronterend voor haar zijn, betoogde haar advocaat met succes. ‘Ik zit hier niet vrijwillig, in tegenstelling tot alle anderen in de zaal’, zei J. ‘Dat zijn ramptoeristen.’

Donderdag gaat het proces verder met het bespreken van de gebeurtenissen van drie jaar geleden en de persoonlijke omstandigheden van J. Vrijdag zal Sharleynes vader Victor Remouchamps gebruik maken van zijn spreekrecht als nabestaande. Maandag volgen de strafeis en de verdediging van de advocaat van J., die al aankondigde haar onschuld te bepleiten. De uitspraak volgt over drie weken.

Hoe belandde Sharleyne onderaan haar flat?

Drie jaar geleden werd Sharleyne (8) dood aangetroffen na een val van grote hoogte. Vanaf vandaag staat haar moeder terecht voor moord. Waar ging het mis in de hulp­verlening? En hoe kon justitie de vrouw in eerste instantie laten gaan? Lees hier de reconstructie.