PROFIEL

Moeder Elizabeth blijft probleemkind Andrew steunen

De aantijgingen van een Amerikaanse vrouw tegen de Britse prins Andrew (54) dreigen de Windsorfamilie terug te voeren naar de affaires van de jaren negentig.

De Britse koningin Elizabeth met haar zoon Andrew in 2013.Beeld ANP / EPA

De verkeerde inschattingen die koningin Elizabeth tijdens haar bijna 64-jarige verblijf op de troon heeft gemaakt, zijn op de vingers van een hand te tellen. Een ervan had vier jaar geleden plaats toen ze Andrew, haar tweede zoon, verblijdde met de Knight Grand Cross of the Royal Victorian Order dit voor zijn diensten voor de kroon. Het gebaar volgde kort op de onthullingen dat de Hertog van York respectievelijk 15.000 en 40.000 pond had ontvangen van financier/miljardair Jeffrey Epstein en projectontwikkelaar/miljardair en David Rowland. Het geld was bedoeld om schulden van zijn ex-vrouw Sarah Ferguson af te lossen.

Commentatoren deden het af als een geval van blinde moederliefde, te vergelijken met de liefde die Margaret Thatcher koesterde voor haar verwende zoon Mark. In het Koninklijke geval speelt het 'tweedezoonsyndroom' mee. Andrew kwam ter wereld als een reserve voor zijn oudere broer Charles. De koningin lijkt dat te compenseren met een overdosis liefde. 'Hij zal vreselijk worden verwend door ons allemaal', schreef ze kort na Andrews geboorte aan haar vriendin Lady Mary Cambridge. Op het bureau van Elizabeth prijkt een opvallend grote foto van Andrew in zijn marine-uniform.

Probleemkind

Ze is er immers trots op dat Andrew heeft gediend tijdens de Falklands, als enige van haar kinderen. Oudere Britten herinneren zich het beeld van Andrew die bij terugkomst een rode roos tussen zijn tanden houdt. Bij zijn gedoemde huwelijk, enkele jaren later met Fergie, gaf Elizabeth hem haar moeders landgoed cadeau, Sunninghill Park. Maar hij was ook een probleemkind. Terwijl de piekeraar Charles zich voorbereidde op het koningschap, de nuchtere Anne zich prima vermaakte met haar paarden en Edward stilletjes zijn gang ging in liefdadigheidsland, rees de vraag: wat te doen met Andrew?

Daarom was de koningin dolgelukkig toen Labourminister en mannetjesmaker Peter Mandelson in 2001 met het idee kwam Andrew als boegbeeld mee te sturen met handelsdelegaties. Zeker in koninkrijken kon zijn aanwezigheid extra deuren openen. Andrew was in zijn element, temeer daar er veel tijd overbleef om te golfen. De meningen over hem zijn altijd verdeeld geweest. Volgens zijn bewonderaars is hij een charismatische, ondiplomatieke en charmante patriot. Critici beweren dat de hedonistische hertog zijn personeel schoffeert, geen ethisch besef bezit en teert op belastinggeld.

Dat laatste zou er uiteindelijk toe leiden dat Andrew de titel 'speciaal gezant' verloor. 'Air Miles Andy' bleek tussen 2001 en 2009 omgerekend zo'n vier miljoen euro aan hotel- en vliegkosten te hebben verbruikt. Probleem was ook dat zijn blairiaanse belangstelling voor de rijken der aarde hem blind leek te hebben gemaakt voor hun tekortkomingen. Zo verkocht Andrew Sunninghill Park voor 15 miljoen pond, drie miljoen meer dan de vraagprijs, aan de zoon van de omstreden president van Kazachstan. Dat wekte de indruk dat het ging om het kopen van invloed.

Gebrekkig inschattingsvermogen

Het beste bewijs van zijn gebrekkige inschattingsvermogen is zijn vriendschap met de Wall Street-investeerder Epstein, financieel adviseur van onder anderen Donald Trump. Hij had de Amerikaan leren kennen via zijn vriendin Ghislaine Maxwell, dochter van de frauduleuze persbaron Robert Maxwell. Andrew en Epstein konden het goed met elkaar vinden, deelden een interesse in vrouwelijk schoon en gingen samen op vakantie. Toen Epstein werd veroordeeld wegens seks met minderjarigen, bleef Andrew hem trouw.

De Epstein-affaire dreigt nu te ontploffen, uitgerekend in het jaar waarin zijn moeder de langst zittende Britse monarch ooit zal worden. Het is rampzalig voor de Windsors, die sinds de woelige jaren negentig in rustiger vaarwater terecht zijn gekomen en gevrijwaard zijn gebleven van de seksuele schandalen die het Verenigd Koninkrijk thans overspoelen. De brekebeen van Buckingham Palace heeft zijn skivakantie in Zwitserland onderbroken om naar zijn moeder te reizen, die een hartig woordje met hem wil spreken. Maar echt kwaad zal ze niet snel op Andrew worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden