Moderne behoeften

EEN KLIK OP de muis en je zit in het Letterkundig Museum. Of op Boeknet. Of bij de sponsor, een digitaal museum voor erotische kunst....

De Opkamer bestaat sinds 1995 en is daarmee het oudste literaire internettijdschrift van Nederland. In het begin een vergaarbak van alle mogelijke inzendingen, nu streng geselecteerd en voor een groot deel lezenswaardig. Het heeft bovendien een uitgebreid archief waar de meeste oude nummers kunnen worden geraadpleegd, een bewijs dat internet niet alleen maar actualiteit hoeft te zijn. Maar wat is eigenlijk de lol van een literair tijdschrift op internet? Van deze vorm van lezen waar geen schrijver iets aan verdient en waar alleen de telefoonmaatschappijen rijk van worden? Zijn het de audiovisuele extra's? Zijn het de vele verwijzingen naar andere webpagina's? Is het de vaak flitsende vormgeving? Of is het, zoals dichter/performer Bart Droog stelt in een recente column op de site van het Groningse online-tijdschrift Rottend Staal, de mogelijkheid 'tot het dagelijks, zo niet meermalen per dag, verversen van de inhoud'.

Wat Droog voor ogen heeft is in feite een literair dagblad. Een aanlokkelijk idee misschien, ware het niet dat al de bestaande gedrukte bladen al heel veel moeite hebben drie of vier keer per jaar genoeg goede kopij binnen te krijgen. Waarmee zou een literair dagblad moeten worden gevuld? Met de klassiekers van de Nederlandse literatuur? Daarvoor hebben we al de respectabele site van het Laurens Janszoon Coster Project waar bijna alles van Hadewych tot Marsman te vinden is. Of met het werk van al die hedendaagse schrijvers die niet aan de bak komen bij de gedrukte bladen?

Waar dit toe kan leiden is te zien op de site van Meander, een tijdschrift dat elke zondag per e-mail gratis wordt rondgestuurd. Een opvallend en sympathiek initiatief, maar de lezer moet zich wel eerst door een aantal pagina's karakterloze poëzie heen worstelen alvorens aan te komen bij een waardevolle verwijzing naar een BBC-site waarop een 110 jaar oude opname is te horen van Lord Tennyson die zijn The Charge of the Light Brigade voordraagt. Of, meer actueel, bij een prikkelend artikel van Rutger H. Cornets de Groot over Nietzsche, Mulisch en het wonder van de inspiratie.

Internetbladen als De Opkamer, Meander en Rottend Staal zijn particuliere initiatieven en kennen niet de steun van een uitgeverij. Ze zijn dan ook moeilijk te vergelijken met het onlangs door Uitgeverij Vassallucci gelanceerde Nulnul. Een internetblad dat het 15 jaar oude Lust & Gratie opslokt, want 'het literair tijdschrift in gedrukte vorm is een statisch, in zichzelf gekeerd en commercieel onverantwoord produkt geworden dat niet meer aansluit op de behoeften van moderne lezers'.

Een statement dat misschien gelijk heeft op het punt dat de gedrukte bladen niet meer echt aansluiten op de 'behoeften van moderne lezers', maar dat zich wel vergist in de oorzaak. Het is niet dat De Gids, Revisor of Raster 'statisch, in zichzelf gekeerd en commercieel onverantwoord' zijn geworden. Het zijn de vaak slechte distributie en de relatief hoge prijs van deze bladen die ertoe leiden dat zij deze moderne behoeften niet meer weten te bevredigen. Twee punten waarop de internetbladen moeilijk zijn te overtreffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden