Postuum

Modeontwerper Thierry Mugler overleden: groteske vakman die samenwerkte met de allergrootste popidolen

Hij stond bekend om zijn gebeeldhouwde ontwerpen met brede schouders en een smalle taille en werkte met wereldberoemde artiesten als David Bowie en Lady Gaga. Zondag overleed de excentrieke Franse modeontwerper Thierry Mugler. Hij werd 73 jaar.

Cécile Narinx
Thierry Mugler in 2019. Hij presenteerde zich in 2007 met een compleet nieuw uiterlijk.  Beeld AFP
Thierry Mugler in 2019. Hij presenteerde zich in 2007 met een compleet nieuw uiterlijk.Beeld AFP

Ook wie beweert niets met mode te hebben móét het werk van Mugler kennen, de man die zich in de laatste jaren ‘Manfred’ Thierry Mugler liet noemen en behalve een nieuwe naam ook een gloednieuw uiterlijk kreeg: de frêle balletdanser van weleer had opeens een eigenaardig brede neus, een bromsnor en een dubbelgespierd lichaam, waardoor hij eruitzag als een homo-erotische illustratie van de Franse kunstenaar Tom of Finland.

In de jaren zeventig, tachtig en negentig creëerde hij niet alleen buitenissige prêt-à-porter en couture, maar werkte hij ook samen met de grootste popidolen van deze planeet. De zilverwitte jurk met puntschouders die David Bowie droeg als achtergrondzangeres in de clip van Boys Keep Swinging? De uitzinnige outfits uit de clip van George Michaels Too Funky? Allemaal van Mugler. Die laatste videoclip vol supermodellen heeft Mugler zelf bedacht en geregisseerd.

Wie zich Linda Evangelista en Estelle Hallyday in die video voor de geest haalt, heeft meteen een beeld van de ultieme Mugler-vrouw: een langbenige amazone met een smalle taille, pronte borsten en brede schouders. Showgirl, femme fatale, dominatrix. Perfect passend bij het mantra van het nummer: Would you like me to seduce you?

Thierry Mugler tijdens een modeshow in Parijs in 2001. Beeld AP
Thierry Mugler tijdens een modeshow in Parijs in 2001.Beeld AP

Ook bij de mannenpakken en theaterkostuums die Mugler ontwierp, viel het op: mensen transformeerden erdoor in superhelden met brede borstkassen, wespentailles, staalharde kuiten en kogelronde billen. Futuristisch, bizar, met een flinke schep seks en fetisjisme. Behalve typische couturestoffen als zijde en chiffon gebruikte hij latex, rubber en aluminium waarin vrouwen soms op halve machines of insecten leken.

Zacht en vrouwvriendelijk? Nee, dat waren zijn outfits niet. Uit feministische hoek kwam er daarom stevige kritiek: Mugler zou vrouwen ob­jec­ti­fi­ceren, zijn werk was seksistisch en cartoonesk. In 1994 kreeg hij onverwacht steun van de feministische kunsthistoricus Linda Nochlin, docent aan de New York Universiteit. Tegen The New York Times zei ze: ‘Muglers ontwerpen zijn zó extreem dat de vrouwen die ze dragen geen seksobjecten zijn, maar sekssubjecten.’

Een bijzondere conclusie, maar geen heel vreemde. Want wie wel eens jurken van Mugler heeft gedragen (ik, zei de gek) weet dat ze fantastisch zijn gemaakt en de drager een soort verbeterde versie van zichzelf wordt.

Straatsburg

Thierry Mugler werd in 1948 geboren in Straatsburg, waar hij zes jaar danste voor de Opéra national du Rhin en studeerde aan de École supérieure des arts décoratifs. In 1967 lukte het hem zijn eerste ontwerpen te slijten aan de Franse modemerken Dorothee Bis en Cacharel. Een periode van freelancen in diverse Europese modesteden volgde, waarna Mugler neerstreek op een woonboot in Amsterdam.

Daar, in 1973, besloot hij dat het tijd werd voor een eigen merk. Zijn eerste label noemde hij Café de Paris, een jaar later doopte hij het om tot Thierry Mugler. Inspiratie haalde Mugler uit het nachtleven en de lhbti-beweging. Al ver voor ze gemeengoed werden was Mugler bezig met thema’s als genderfluïditeit en body positivity. Voor zijn shows castte hij travestieten, clubkids en transgender modellen. Op het hoogtepunt van zijn roem had Mugler tientallen winkels en verkooppunten over de hele wereld.

Hoewel het modehuis Thierry Mugler nog steeds bestaat en sinds 2011 zelfs weer showt tijdens de Parijse modeweek, zwaaide de naamgever en oprichter er allang niet meer de scepter. Op zijn officiële cv staat dat Mugler in 2002 zijn eigen modehuis ‘heeft verlaten om zich terug te trekken uit de modewereld’, al dan niet op verzoek van de nieuwe eigenaar van het huis, de Clarins Group. De kunstenaar, die zich sinds dat afscheid Manfred Thierry Mugler liet noemen, legde zich toe op het maken van kostuums en concepten voor circus, cabaret en popsterren als Cardi B, Lady Gaga en Beyoncé. Voor die laatste creëerde hij in 2008 de outfits van haar Sasha Fierce-tour.

Nieuw uiterlijk

In 2007 presenteerde Mugler zich met een compleet nieuw uiterlijk. Zijn lichaam was dankzij drie uur sporten per dag opgepompt tot Jerommeke-proporties. In een interview met zijn goede vriendin Tippi Hedren voor Interview vertelde hij dat hij zijn neus had gebroken bij een jeepongeluk en beenletsel overhield aan een motorcrash. Hij besloot, omdat hij onder narcose moest om een en ander te laten fiksen, dat hij net zo goed ook wat ‘leuks’ kon laten doen.

Hij vroeg een chirurg een stuk van zijn heupbot in zijn kin te plaatsen en liet zijn neus verbreden. Met zijn nieuwe naam en look vestigde hij zich in Berlijn. Toen hij twee jaar geleden ter gelegenheid van een retrospectief van zijn werk in de Kunsthal Rotterdam aandeed, zei hij over zijn veranderdrang: ‘Mensen op deze planeet hebben de perfecte schoonheid. Alles wat ik maak, is een hommage daaraan, met alle trucs en middelen die ik daarvoor heb.’

Volgens zijn agent Jean-Baptiste Rougeot stierf Mugler een plotse, natuurlijke dood. De couturier had volgens Rougeot nog veel plannen en zou begin deze week juist weer nieuwe samenwerkingen aankondigen.

Bildecolleté

‘Natuurlijk zijn er mythische delen aan een vrouw: de borsten, de schouders... en de kont. Ik heb ooit een jurk met een prachtig bildecolleté gemaakt, met parelsnoeren eromheen. Ik kies het beste deel van de persoon uit. Er is altijd iets om mee te werken: ogen, enkels of mooie handen’, aldus Mugler in een interview met de Volkskrant uit 2019

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden