Modeldorp of smerig staalstadje?

Jarenlang gold het dorp Huaxi als een socialistisch paradijs. Nu is zelfs de partijpers kritisch.

HUAXI - 'Eerste dorp in de wereld', staat er op een spandoek in het centrum van Huaxi. Bescheiden zijn ze niet in dit tamelijk smerige staalstadje in de Yangtzedelta, tussen Shanghai en Nanjing. Maar Huaxi claimt dan ook het rijkste dorp van China te zijn.


Hier is volgens de patriarch van het dorp, de 85-jarige Wu Renbao, een socialistisch paradijs gebouwd. Zijn critici denken er anders over: het dorp is goed beschouwd gewoon een soort familiebedrijf dat gastarbeiders handig uitbuit. Loop een dag in het dorp rond, en je ziet wie het bij het rechte eind heeft.


Het portret van de bejaarde dorpschef annex miljonair Wu siert de hal van het nieuwe hotel dat Huaxi rijk is. Het hotel, Lange Wens gedoopt, is typerend voor het dorp. Met zijn hoogte van ruim 300 meter is het al van ver te zien in het grauwe industriële landschap. Bovenop de Lange Wens staat een reusachtige goudkleurige bal waarin zich een ronddraaiend restaurant bevindt. Grootste attractie in het hotel: een massief gouden beeld van een waterbuffel, dat een slordige 30 miljoen euro waard zou zijn.


Het beeld was een cadeautje van het dorp aan zichzelf bij het 50-jarig bestaan in 2011. Zo herbergt de Lange Wens meer nouveau riche-trekjes: de duurste kamer, de 'presidentiële suite', kost 88.888 yuan per nacht, een slordige 10.000 euro. Acht is in China het geluksgetal.


Dat Huaxi door de jaren heen goed geboerd heeft, staat buiten kijf. Onder leiding van Wu besloten tweehonderd dorpsbewoners hun spaargeld dertig jaar geleden in het opzetten van bedrijven te stoppen. Het was de tijd dat Peking onder partijleider Deng Xiaoping de economische teugels liet vieren. Dengs leus 'Rijk worden is glorieus' werd in Huaxi als nergens anders ter harte genomen: het dorp bouwde in de loop der jaren een conglomeraat van bedrijven op in vooral staal en aluminium.


Iedereen een dikke auto

Van het dividend kan de dorpskern, inmiddels uitgegroeid tot zo'n achtduizend zielen, nu goed leven. Iedereen heeft een flink huis, een dikke auto en gratis gezondheidsorg en onderwijs.


Maar het comfortabele leven geldt niet voor de meer dan twintigduizend mensen die niet in het bezit zijn van een hukou, een bewijs dat ze officiële inwoners van het dorp zijn. Deze gastarbeiders werken in de staalfabrieken en andere bedrijven.


Wie de migranten opzoekt in hun huizen - oude, vervallen boerenwoningen die door het dorpsbestuur worden verhuurd - hoort minder gunstige berichten over het socialistisch paradijs. 'De lonen zijn niet goed. We krijgen 2.000 yuan per maand (ongeveer 250 euro, red.) bij de staalfabriek. Mensen van Huaxi verdienen veel meer. Een medische verzekering krijg je als gastarbeider pas als je er zes jaar gewerkt hebt', zeggen een paar vrouwen.


Ze komen uit Sichuan, een provincie ver in het binnenland. Is Huaxi volgens hen een socialistisch modeldorp? Ze moeten een beetje lachen om de vraag. 'Daar denken wij gewone werkers niet over na.'


Ook de Chinese staatspers, die jarenlang vol bewondering schreef over Huaxi, is tegenwoordig niet zonder kritiek. Lange tijd diende het dorp als een bedevaartsoord voor partijbonzen uit het hele land die wilden weten hoe ze 't 'm geflikt hadden - zelfs partijleider Hu Jintao kwam Wu Renbao de hand schudden.


De welvaartsverdeling in Huaxi, daar mankeert toch wel wat aan, vindt de partijpers uit Peking nu. En hoe zit het eigenlijk met de greep van de Wu-clan op het geheel?


De oude Wu zelf reageert met boerenslimheid op de contradicties in zijn paradijsje. Dat er een grote kloof tussen rijk en arm bestaat, komt doordat Huaxi nu nog in de kapitalistische fase zit, zo verklaart de man die decennialang de dorpssecretaris was van de communistische partij. Maar, verzekert de rode multimiljonair, het socialisme zal ooit zegevieren.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden