Mode-illustratie gedijt bij tegenwind

Mode-illustratoren hebben het moeilijk. Maar juist tegen de verdrukking in ontwikkelt het genre zich, blijkt uit deel twee van Laird Borrelli's 'Fashion Illustration'....

Vijf jaar geleden kon je geen lifestyletijdschrift openslaan of je struikelde over de illustraties. Modebladen lieten dromerige, sferische tekeningen zien, ter welkome afwisseling van de rauwe heroin chic foto's die de modefotografie in de tweede helft van de jaren negentig domineerden, en de doorsnee gelikte modeplaatjes die die bladen altijd al hadden. Misschien had het ook iets met de toen heersende loungetrend te maken: het sloot in elk geval naadloos bij elkaar aan, zo'n tekening van een babe met een cocktailglas in haar handen, met de lome niks-aan-de-hand muziek van St. Germain of Yonderboy.

Bovendien ging het even heel goed met de reclamemarkt: modebladen hadden zoveel advertenties dat ze alle creatieve zeilen bij moesten zetten om alle pagina's t de advertenties te vullen. Modetekeningen waren - het woord is hier onvermijdelijk - 'hip'.

De Amerikaanse modepubliciste Laird Borrelli speelde daar in 2000 slim op in met Fashion Illustration Now, een bladerboek met de 'hipste' mode-illustratoren van dat moment. Er was natuurlijk ook echt iets aan de hand: de renaissance van een fraai medium dat ergens halverwege de twintigste eeuw verdrongen was door fotografie.

Maar de economie raakte in het slop, en hoewel tekeningen vaak goedkoper zijn dan een gefotografeerde modeserie (geen fotomodellen, haar en make-up, exotische locaties en torenhoge rekeningen van het fotolab) verdwenen de illustraties weer uit de bladen. Redacties vrezen de adverteerder: die wil in ruil voor een advertentie zijn kleren zo herkenbaar mogelijk in de bladen afgebeeld zien, met alle knopen en ritsen en andere onderscheidende details eraan. Tekeningen zijn 'vaag', foto's zijn 'duidelijk', en het draait tegenwoordig in de bladen om duidelijkheid. Zie de huidige golf aan shoppingbladen als de Nederlandse Shop en New, de Franse glossy met de veelzeggende titel Shopping Magazine, en het succesvolle Amerikaanse mannenblad Cargo. Die tijdschriften lijken sprekend op de Wehkampgids: honderden pagina's vol kleren en gadgets met daarbij ter informatie: wat kost het, hoe duur is het en waar te koop.

De mode-illustratie lijkt te hebben afgedaan, maar de illustratoren gaan stug door, en het pleit voor mevrouw Borrelli dat ze, nu het tij wat tegen zit, toch een opvolger van haar vier jaar oude boek uitbrengt. Fashion Illustration Next filosofeert over het heden en de toekomst van de illustratie. De sfeer van het boek is anders dan vier jaar geleden: toen was het een nogal vrolijk, beetje meisjesachtig boek, nu lijden we onder economisch verval en de dreiging van terrorisme, schrijft Borrelli, en dat zie je nergens zo goed terug als in zo'n sfeergevoelig medium als de illustratie. De 39 illustratoren die ze laat zien maken zelden poezelig of lief werk. Het opvallendst is het veelvuldige gebruik van foto's in illustraties, waarmee fotografie niet langer een concurrent is, maar een handige grondstof.

De Amerikaan Carlos Aponte gebruikt catwalkfoto's voor zijn ingenieus uit plakband opgebouwde illustraties. Zwitser Frans Berthoud trekt foto's soms gewoon door een zwaar Photoshopfilter - ook dat valt onder de noemer mode-illustratie.

Maar zo werkt niet iedereen. De Nederlander Peter Jeroense, wiens zwaar zwart-witte tekeningen ook in het Volkskrant Magazine verschijnen, maakt hooguit gebruik van een ouderwets korrelig kopieerapparaat. 'Geen digitale kleurkopieerapparaten; ik haat digitaal!', zegt hij tegen Borrelli. Je zou het boek grofweg in tweekunnen delen: digitale experimenten, en de ouderwetse nae schilderijtjes van Japanner Koji Ota, de hysterische tienertekeningen van de Britse Julie Verhoeven, en de romantische retro zeefdrukken van haar landgenoot Kate Gibb.

De 'loungy' stijl van vier jaar geleden werd in ijltempo doodgekopieerd, schrijft Borrelli. Haar keuze is nu breder, diverser, minder grijpbaar of eenduidig. Het lijkt tegenstrijdig, maar nu illustratie eventjes niet zo in de mode is, krijgt het genre des te meer ruimte om te evolueren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden